[Gặp gỡ thứ Tư] Ông Trương Gia Bình: Sẽ phát triển các mô hình AI made in Việt Nam

Hơn 20 cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, trường đại học "bắt tay" vừa thành lập Liên minh AI Âu Lạc.

Những thành viên đầu tiên tham dự liên minh là các đơn vị công nghệ đầu ngành và startup công nghệ như: Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, MobiFone, VNPT, FPT, CMC, BKAV, Misa, VNPAY, Zalo, MoMo, AI For Vietnam, AI Hay, N2TP, Finhay cùng các học viện, trường đại học: Đại học Bách Khoa Hà Nội, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, Học viện Kỹ thuật mật mã, Trường Đại học Sư phạm kỹ thuật TP.HCM, Trường Đại học Tôn Đức Thắng, Trường Đại học Luật TP.HCM, Trường Đại học FPT.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh quyết định 1131/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành xác định 11 nhóm công nghệ chiến lược ảnh hưởng sâu rộng đến năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của quốc gia, trong đó AI được xếp ở vị trí số 1.

Xung quanh vấn đề này Nhadautu.vn đã có cuộc trao đổi với ông Trương Gia Bình, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn FPT.

Doanh nghiệp lớn đến startup phải chung tay

Theo ông, việc làm chủ AI có ý nghĩa như thế nào?

Ông Trương Gia Bình: Làm chủ AI không chỉ để góp phần bảo vệ an ninh quốc gia trong kỷ nguyên công nghệ mà còn là để bảo tồn nét đẹp của văn hóa, ngôn ngữ, phương thức sống của người Việt Nam. Phải nắm được chủ quyền AI. Đó là nhiệm vụ vô cùng to lớn, giúp Việt Nam trở nên hùng mạnh.

Điều kiện để Việt Nam trở thành cường quốc AI?

Ông Trương Gia Bình: Quan trọng nhất là tinh thần đoàn kết. Tất cả từ doanh nghiệp cho tới người dân, từ doanh nghiệp lớn đến startup đều phải chung tay. Trong quá khứ, cha ông ta đã giành được chiến thắng nhờ huy động sức mạnh của toàn dân, ai có súng dùng súng, ai có gươm dùng gươm, ai cũng đứng lên cứu nước. Đoàn kết đó là sức mạnh quan trọng nhất. Liên minh AI chính là cách để xây dựng sức mạnh đó.

Việt Nam muốn sánh vai với các quốc gia tiên tiến thì AI phải được ứng dụng trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Chúng ta học hỏi từ các mô hình thành công trên thế giới để nắm vững, làm chủ công nghệ AI, phát triển các mô hình AI cho chính Việt Nam.

So với việc phát động "cuộc chiến" xuất khẩu phần mềm của 20 năm trước thì "cuộc chiến" AI lần này dễ hay khó?

Ông Trương Gia Bình: Tại thời điểm năm 1998, khi phát động "cuộc chiến" xuất khẩu phần mềm, cái chúng tôi thiếu là niềm tin trong cộng đồng. Không ai tin là chúng tôi có thể làm được. Nhưng FPT vẫn quyết tâm, Ấn độ, Trung Quốc làm được thì Việt Nam cũng làm được. Trong hai năm đầu đã tiêu tốn 1 triệu USD mà không làm được gì, đến năm thứ 3 mới có đường sang và chúng tôi đã có được thành công.

Nhưng ở thời điểm này, chúng ta có được niềm tin từ cộng đồng. Minh chứng là ngay ở thời điểm ra mắt Liên minh AI Âu Lạc đã có hơn 20 doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân, các startup, các trường đăng ký trở thành những thành viên đầu tiên.

Tạo ra nền tảng học AI

Phương thức hoạt động của Liên minh AI Âu Lạc là gì?

Ông Trương Gia Bình: Tôi nghĩ sẽ có 1 văn phòng có những người chuyên và giỏi để kết nối các thành viên. Có nhóm thường trực quyết định các công việc để làm và họp hàng tháng để bàn ra những việc quan trọng, có thời hạn.

Chúng ta có thể có các nhóm tác nghiệp như Data, mô hình, hạ tầng, app, nền tảng… Có thể có cả bộ phận đào tạo cho doanh nghiệp, trường, tổ chức để nhanh chóng phổ cập về AI.

Liên minh đi theo hướng mô hình mở, chúng ta học tất cả các phần mềm nguồn mở khác trên thế giới để đảm bảo tính cập nhật của thế giới và đưa đặc sắc của Việt Nam vào. Chúng ta cần dồn sức cho liên minh. Trong liên minh có thể có những người muốn đi sâu vào các lĩnh vực thì sẽ phát triển mô hình riêng như chuyên sâu về giải trí, sức khỏe… hay làm các ứng dụng trợ lý cho mỗi người dân.

Đào tạo cũng sẽ là một trong những nhiệm vụ quan trọng của liên minh. Không có thành công khi không có đào tạo ở quy mô toàn dân. Liên minh có thể sẽ tạo ra nền tảng học AI. Có thể nói có rất nhiều việc để làm.

Cần thể chế cụ thể gì để Liên minh AI Âu Lạc góp phần đưa Việt Nam trở thành quốc gia hùng cường, thưa ông?

Ông Trương Gia Bình: Nhà nước đã quyết định dành rất nhiều ngân sách cho phát triển khoa học công nghệ. Nghị quyết 57-NQ/TW đã nói kinh phí chi cho nghiên cứu phát triển (R&D) là 2% GDP, trong đó kinh phí từ xã hội chiếm hơn 60%; bố trí ít nhất 3% tổng chi ngân sách hàng năm cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia và tăng dần theo yêu cầu phát triển. Vậy làm thế nào sử dụng ngân sách hữu hiệu nhất cho phát triển công nghệ?

Đầu tiên nên phát triển giáo dục, sau là nghiên cứu. Phải chọn những người tinh hoa và đẩy họ lên đỉnh cao, cử họ đi học tại các trung tâm quan trọng nhất thế giới về AI. Đây chính là đầu tư tầm xa giống như trước đây Nhà nước đã từng làm.

Trước đây là Nhà nước đã cấp học bổng cho các chuyên gia, nhà khoa học đi học ở Nga, Đông Âu. Có khá nhiều thế hệ doanh nhân F1 được đào tạo theo con đường này, trong đó có tôi và những người sáng lập FPT.

Xin trân trọng cảm ơn ông!