Năm 2022 trôi qua với những đại án kinh tế có quy mô, tính chất đặc biệt nghiêm trọng. Tạp chí Nhà đầu tư đã trao đổi với doanh nhân Nguyễn Hoài Bắc - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Đại Sơn và luật sư Trương Thanh Đức - Giám đốc Công ty Luật ANVI, để xem họ nhìn nhận hiện tượng này ra sao.
Năm 2022 được coi là năm vận hạn của nhiều đại gia lừng lẫy tại Việt Nam: Trịnh Văn Quyết - FLC; Đỗ Anh Dũng - Tân Hoàng Minh; Nguyễn Thị Thanh Nhàn - AIC; Trương Mỹ Lan - Vạn Thịnh Phát… Ở góc độ doanh nhân, ông nghĩ sao về hiện tượng này?
Ông Nguyễn Hoài Bắc: Ở góc độ khách quan mà nói đây là một vết thương, một nỗi đau không chỉ riêng cho những người trong cuộc mà ảnh hưởng chung đến nhiều lĩnh vực đầu tư của Việt Nam. Ở góc độ cá nhân, theo quan điểm của tôi thì chúng ta cần phải rà soát, đánh giá lại tất cả những cái được và cái mất trong thời gian dài vừa qua, có thể nói rằng nguyên nhân sâu xa chính là luật pháp và chính sách của chúng ta không đáp ứng được yêu cầu "cần và đủ" theo thực tế của Việt Nam và thế giới. Từ đó dẫn tới quá nhiều những lỗ hổng để cho một số không ít cá nhân và tổ chức "bắt tay" với nhau làm sai lệch chính sách, dẫn dắt thị trường chệch hướng để thu lợi bất chính.
Doanh nhân Nguyễn Hoài Bắc
Nói đến doanh nhân, doanh nghiệp đa phần là những người làm ăn chân chính nhưng họ khó phát triển bởi luật pháp và chính sách chồng chéo nên kết quả đầu tư không như kỳ vọng. Còn một số doanh nghiệp làm ăn dựa vào các mối quan hệ với các công chức, quan chức trong bộ máy Nhà nước thì họ đôi khi không cần vốn đầu tư nhưng tài sản tăng lên một cách chóng mặt và họ đã chi phối thị trường, tham nhũng chính sách và luôn chiếm lợi thế trong tất cả các lĩnh vực đầu tư "nóng". Như chúng ta đã thấy, một thời gian dài các công ty, tập đoàn mang danh, thương hiệu lớn đã vi phạm pháp luật như kể trên và khi cơ quan bảo vệ pháp luật bóc tách sự việc, làm rõ tảng băng chìm phía dưới có bàn tay của các quan chức tha hoá giúp sức đắc lực.
Đã có những ý kiến cho rằng, việc cơ quan tố tụng bắt nhiều doanh nhân nổi tiếng vừa qua đã gây ra tâm lý hoang mang hay mất niềm tin cho nhà đầu tư trên thị trường tài chính, chứng khoán, ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường bất động sản… Song cũng có ý kiến cho rằng đây là hệ quả tất yếu cho những vấn đề "ung nhọt" có từ rất lâu, nếu không chấp nhận đau đớn thì hậu quả còn nặng nề hơn, ông có quan điểm thế nào?
Ông Nguyễn Hoài Bắc: Việc các doanh nhân có tên tuổi, có "số má" vướng vào lao lý, vướng vào tù tội thời gian vừa qua cũng là lẽ đương nhiên bởi bản thân họ cho dù nói ra hoặc không nói ra, cũng đã biết việc làm của mình là vi phạm chính sách, vi phạm pháp luật. Họ đã ngang nhiên "nhảy dây" với luật pháp thì chắc chắn hậu quả sẽ đến. Mặc dù bên cạnh họ có những "bức tường" tưởng chắc chắn bảo vệ cho họ.
Phải làm "trong sạch" lại đội ngũ doanh nhân và công chức là vô cùng cần thiết hiện nay nhưng tôi cho rằng cũng phải cân nhắc cách làm như thế nào để tránh gây tâm lý hoang mang, lo ngại cho cả doanh nhân, doanh nghiệp và các cơ quan công quyền. Theo tôi, Đảng, Chính phủ và cơ quan bảo vệ pháp luật cần xác định mốc giới, giới hạn cụ thể tránh sa đà vào việc "hồi tố" không hợp lý bởi mỗi giai đoạn khác nhau thì tính chất vụ việc cũng khác nhau. Vấn đề đặt ra là chúng ta có hình sự hoá các quan hệ dân sự hay không cũng cần phải làm rõ, minh bạch và sòng phẳng…, từ đó để doanh nhân, doanh nghiệp và các công chức an tâm làm việc.
Lãnh đạo Đảng và Chính phủ khẳng định đang làm mọi cách để trong sạch, minh bạch thị trường tài chính, chứng khoán, bất động sản. Với tư cách là doanh nhân - nhà đầu tư Việt kiều, ông nhìn nhận như thế nào về môi trường đầu tư kinh doanh hiện nay và có hiến kế gì?
Ông Nguyễn Hoài Bắc: Làm trong sạch, minh bạch các lĩnh vực đầu tư công - tư của Việt Nam là điều tiên quyết và cần phải làm cho dù thời điểm này đã là chậm so với diễn biến của thực tế. Đất nước đang phát triển thì thị trường tài chính, chứng khoán, bất động sản là then chốt để huy động các nguồn lực trong xã hội chung tay phát triển các lĩnh vực trọng tâm của quốc gia.
Thời điểm này chưa thể có cái nhìn toàn diện về kinh tế Việt Nam năm 2023 và 2024. Báo cáo của Chính phủ và Quốc hội là bức tranh màu hồng và lạc quan với tăng trưởng 6,5% trở lên, nhưng theo cách nhìn nhận của tôi thì khác bởi với kinh nghiệm, trải nghiệm hơn 20 năm đầu tư tại Việt Nam và 30 năm làm doanh nghiệp, tôi cho rằng kinh tế Việt Nam năm 2023 gặp khó khăn, tăng trưởng GDP nếu đạt 3,5% đã là thành công, lạm phát dưới 4% cũng là niềm hạnh phúc của người dân và doanh nghiệp.
Để bảo đảm an sinh xã hội, ổn định và phát triển kinh tế thì chúng ta cần nhìn thẳng vào sự thật, đối diện với bức tranh rất tối của thế giới và phải đặt ra trong ngắn hạn và trung hạn kinh tế thế giới sẽ lâm vào đại khủng hoảng còn nghiêm trọng hơn thời kỳ năm 2010. Từ đó, Đảng, Nhà nước có chính sách và đối pháp biết người, biết mình cho phù hợp. Tôi tin tưởng rằng khi chúng ta làm tốt công tác dự báo và hoạch định được các mục đích cốt lõi có đủ khả năng đạt được mới là điều tiên quyết để bình ổn xã hội và lấy lại niềm tin trong cộng đồng xã hội và doanh nhân, doanh nghiệp.
Trân trọng cảm ơn ông!
Luật sư Trương Thanh Đức: CẦN TUYÊN BỐ MẠNH MẼ VÀ NHỮNG HÀNH ĐỘNG CỤ THỂ
Luật sư Trương Thanh Đức - Giám đốc Công ty Luật ANVI.
Các đại án kinh tế vừa qua rõ ràng đã có tác động lớn, trực tiếp đến nhiều ngành, lĩnh vực kinh tế như tài chính, ngân hàng. Có sai phạm phải xử lý là điều đương nhiên nhưng tôi cho rằng cách làm như thế nào cũng rất quan trọng. Việc các cơ quan tố tụng dồn dập xử lýnhiều vụ án lớn trong thời điểm Việt Nam và thế giới gặp nhiều bất ổn như lạm phát, hạn mức tín dụng xuống thấp đã gây ra những hiệu ứng tiêu cực đối với nhà đầu tư và thị trường, đó là mất niềm tin.
Ở một chiều khác, chúng ta cần khách quan nhìn nhận, nếu như tất cả đều tốt thì việc cơ quan tố tụng bắt vài ba doanh nghiệp sẽ không ảnh hưởng gì. Nhưng ở đây thấy rõ hoạt động phát hành trái phiếu của các doanh nghiệp đều na ná như nhau, là sự tù mù, rủi ro và sai trái như nhau. Chính vì thế đã khiến nhà đầu tư giật mình, doanh nghiệp lo lắng, muốn mua lại trái phiếu thì không có tiền và có thể dẫn đến mất cân đối và sụp đổ hàng loạt. Do đó, tôi cho rằng Chính phủ trước mắt cần cónhững giải pháp ổn định tâm lý cho nhà đầu tư và doanh nghiệp. Giải pháp này không chỉ có tuyên bố mạnh mẽ mà còn cần phải có những hành động cụ thể hơn. Trong đó cam kết hỗ trợ, tạo điều kiện như đẩy nhanh tiến độ cho doanh nghiệp chuyển nhượng dự án thu hồi vốn. Các thủ tục giấy tờ, sổ đỏ cần được cơ quan Nhà nước chỉ đạo để thực hiện nhanh hơn, có thể nửa tháng thay vì một tháng. Thứ hai, cần có cơ chế để giãn, hoãn, hỗ trợ dòng tiền, không loại trừ tăng room tín dụng cho một số đối tượng vay để trả nợ; nới lỏng cho doanh nghiệp phát hành trái phiếu trong tương lai. Doanh nghiệp có thì tạo điều kiện cho khắc phục, nếu không khắc phục được hoặc cố tình vi phạm thì mới xử lý tiếp.
Các nhà đầu tư thực hiện dự án điện tại Quảng Trị đã kiến nghị những vấn đề trong việc triển khai dự án điện gió, thủy điện và điện mặt trời, các chính sách về đơn giá đất, quy trình thu hồi đất.
Để tăng thêm cơ hội chạm vào 'giấc mơ' an cư, hàng trăm người dân đã xếp hàng xuyên đêm, đợi đến giờ mở cửa làm thủ tục mua nhà ở xã hội tại xã Ngọc Hồi (Hà Nội).
Trong cuộc đua kinh tế số tại Đông Nam Á, Việt Nam đang nổi lên như một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất khu vực. Nhưng càng số hóa mạnh mẽ, nền kinh tế càng đối diện một nghịch lý lớn: dữ liệu - nguồn nhiên liệu quan trọng nhất của nền kinh tế số - vừa là tài sản chiến lược để thúc đẩy tăng trưởng, vừa là điểm dễ tổn thương nhất trước các rủi ro an ninh mạng, lộ lọt thông tin và khủng hoảng niềm tin người dùng.
Với 98,60% đại biểu tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế, tạo hành lang pháp lý linh hoạt và tăng năng lực ứng phó của Việt Nam.
Trong bối cảnh tài sản số và công nghệ blockchain phát triển nhanh chóng, vấn đề an toàn và bảo mật đang trở thành rào cản lớn đối với sự trưởng thành của toàn bộ hệ sinh thái. Từ rủi ro người dùng, lỗ hổng hợp đồng thông minh cho đến thách thức vận hành và tuân thủ pháp lý, các nguy cơ ngày càng đa dạng và phức tạp, đòi hỏi cách tiếp cận toàn diện hơn.
Quốc hội thông qua luật sửa 4 sắc thuế, không còn ấn định ngưỡng doanh thu chịu thuế mà giao Chính phủ quyết định theo từng thời kỳ. Phương án dự kiến nâng mức miễn thuế lên 1 tỷ đồng, mở rộng diện miễn cho hàng triệu hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ.
Với 97,6% đại biểu tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi), trao cho Hà Nội 199 thẩm quyền đặc thù, vượt trội, đồng thời cho phép thí điểm các cơ chế chưa có trong luật. Đây được xem là bước đột phá về thể chế, nhưng đi kèm các quy định chặt chẽ về kiểm soát quyền lực và bảo đảm quyền công dân.
Từ cảnh báo của đại biểu về nguy cơ "chia nhỏ" doanh thu để né thuế, nghị trường Quốc hội mở rộng tranh luận sang vấn đề lớn hơn, có nên trao quyền xác lập ngưỡng miễn thuế cho Chính phủ hay tiếp tục giữ "van kiểm soát" tại cơ quan lập pháp.
Thông tin về việc rút ngắn thời gian thông quan nông sản từ khoảng 20 ngày xuống còn 5-6 ngày cùng với cảnh báo nguy cơ lãng phí nếu chuyển đổi đất nông nghiệp vượt khả năng thực hiện, được Bộ trưởng NN&MT Trịnh Việt Hùng làm rõ tại phiên thảo luận Quốc hội về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030.
Chủ đầu tư dự án Khu đô thị Văn Khê mở rộng (Usilk City) huy động của khách hàng 8.456 tỷ đồng, nhưng sử dụng sai mục đích 5.302 tỷ đồng, khiến dự án chậm tiến độ, chưa bàn giao hơn 750 căn hộ.
Cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu ngưỡng doanh thu tối thiểu khoảng 2 tỷ đồng mới phải nộp thuế đối với hộ kinh doanh, cho rằng mức này sẽ phù hợp thực tiễn hơn, bảo đảm tính nhân văn và tạo dư địa hỗ trợ thiết thực cho khu vực kinh tế tư nhân.
Hàng loạt sai phạm trong công tác quản lý thăm dò, cấp phép và khai thác khoáng sản vật liệu xây dựng tại các địa phương miền Bắc như Phú Thọ, Hải Dương (nay là Hải Phòng) và Bắc Giang (nay là Bắc Ninh) vừa được Thanh tra Chính phủ chỉ ra, cho thấy những lỗ hổng kéo dài trong quản lý tài nguyên.
Làn sóng "phím hàng", khuyến nghị đầu tư tràn lan trên mạng xã hội đang đặt ra rủi ro lớn cho nhà đầu tư và tính minh bạch của thị trường chứng khoán. Động thái xử phạt mạnh tay, đi kèm các biện pháp cấm hoạt động toàn diện đối với các trường hợp vi phạm cho thấy cơ quan quản lý đang quyếtn liệt siết chặt hoạt động tư vấn chứng khoán trái phép.
Ngưỡng miễn thuế 500 triệu đồng/năm với hộ kinh doanh mới áp dụng từ đầu năm 2026, nhưng nay Bộ Tài chính đã đề xuất bỏ mức "cứng". Trong khi nhiều ý kiến muốn nâng ngưỡng, có quan điểm cần thêm thời gian đánh giá để đảm bảo ổn định chính sách.
Cục Thuế khẳng định việc hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm sử dụng hóa đơn điện tử là quyền lựa chọn của hộ kinh doanh, thuế địa phương không được yêu cầu ngừng sử dụng.
