Sau cãi vã với ông Trump, tỷ phú Elon Musk sắp rót tiền mạnh vào Ấn Độ?

Cú ‘xoay trục’ sang Ấn Độ

Ấn Độ đã nằm trong tầm ngắm của Elon Musk từ lâu, nhưng mối quan hệ làm ăn của Musk ở thị trường tỷ dân này nhiều năm nay mới chỉ dừng lại ở tuyên bố mà chưa được cụ thể hóa.

Còn nhớ năm 2024, Musk đã lên kế hoạch đến New Delhi để gặp Thủ tướng Modi, nhưng rồi hủy kế hoạch vào phút chót và bay đến Bắc Kinh.

Tesla đã thể hiện sự quan tâm nghiêm túc đến thị trường Ấn Độ vào năm 2021, nhưng gác lại kế hoạch khi đàm phán về thuế nhập khẩu rơi vào ngõ cụt. Cùng năm, dự án internet vệ tinh Starlink của Musk bắt đầu nhận đặt hàng trước, để rồi phải tạm dừng do các rào cản pháp lý, và buộc phải hoàn tiền cho khách.

Tuy thế, gần đây Musk đã có các động thái “xoay trục” sang Ấn Độ, đánh dấu sự chuyển biến trong mối quan hệ giữa ông và thị trường này.

Theo đó, Tesla đã khai trương phòng trưng bày đầu tiên tại Khu phức hợp Bandra Kurla ở thành phố Mumbai, vốn được coi là trung tâm tài chính của Ấn Độ. Trong khi đó, Starlink đã được cơ quan quản lý Ấn Độ chấp thuận để triển khai các dịch vụ thương mại.

Đằng sau sự chuyển hướng này là gì? Ở một khía cạnh nào đó, Ấn Độ mở ra cho Musk một đường hướng phát triển mới vào thời điểm mối quan hệ của ông ở cả Trung Quốc và Mỹ đang bấp bênh.

Ở chiều khác, đối với chính phủ Ấn Độ, việc thu hút đầu tư từ một trong những doanh nhân tiếng tăm nhất thế giới là một chiến thắng phù hợp với tham vọng "Make in India” (Sản xuất tại Ấn Độ), đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ sạch và cơ sở hạ tầng số.

Mới chỉ là sự khởi đầu

Đằng sau những diễn biến đó trên truyền thông, thực tế cho thấy mọi thứ mới chỉ ở giai đoạn đầu đối với các công ty của vị tỷ phú cá tính.

Tại Ấn Độ, việc giành thị phần lớn còn là điều xa vời đối với Tesla. Trước mắt, việc mở showroom mới như đánh dấu sự hiện diện trong phân khúc cao cấp. Model Y, mẫu xe phổ biến nhất của Tesla trên toàn cầu, có giá gần 7 triệu rupee (khoảng 79.000 USD) ở Ấn Độ, đắt hơn nhiều so với những chiếc xe bán chạy nhất tại thị trường này.

Trong phân khúc xe sang đang phát triển ở đây, các thương hiệu toàn cầu đang cạnh tranh quyết liệt để giành thị phần. BMW, Mercedes và Audi đã và đang mở rộng dòng xe điện của mình.

Showroom của Tesla tại Mumbai chỉ là bước khởi đầu. Với khung chính sách mới, Ấn Độ giảm thuế nhập khẩu cho các công ty có kế hoạch sản xuất tại chỗ. Trên thực tế, vào tháng 4/2024, có tin Tesla đã bắt đầu tìm kiếm địa điểm để đặt một nhà máy sản xuất xe điện tại Ấn Độ, với khoản đầu tư lên tới 3 tỷ USD.

Nếu trở thành hiện, một nhà máy như vậy sẽ sản xuất ra các mẫu xe điện rẻ hơn, hình thành chuỗi cung ứng và tạo ra việc làm mới.

Thách thức tiếp theo là xây dựng hệ thống sạc tại đất nước nơi nhu cầu sử dụng xe điện khác với các thị trường khác. Tại đây, xe hai bánh và ba bánh chiếm ưu thế trong thị trường xe điện, và hầu hết được sạc tại nhà. Đây chính là lý do Ấn Độ vẫn chưa có cơ sở hạ tầng sạc nhanh công cộng rộng khắp như ở Trung Quốc hay Mỹ.

Đối với những người mua xe sang của Tesla, sạc nhanh là đòi hỏi tất yếu. Họ muốn có sự tiện lợi, đồng nghĩa với việc Tesla cần đầu tư mạnh vào các trạm sạc công cộng, nhất là ở các thành phố như Mumbai, Delhi và Bengaluru. Tesla đã bắt đầu tuyển dụng nhân sự cho mảng này tại Ấn Độ, nhưng việc thiết lập mạng lưới sạc sẽ mất nhiều thời gian.

Miếng bánh internet còn để ngỏ

Bên cạnh mảng xe điện, việc tỷ phú Musk đưa Starlink vào thị trường Ấn Độ có thể nhắm đến một thị trường hoàn toàn khác: internet cho vùng nông thôn.

Dịch vụ dữ liệu di động giá rẻ đã thúc đẩy sự bùng nổ internet của Ấn Độ trong thập kỷ qua, nhưng chưa bao phủ hết các khu vực nông thôn, đặc biệt là ở những khu vực mà việc lắp đặt cáp quang tốn kém và khó khăn về mặt hậu cần. Giải pháp của Starlink là truyền internet trực tiếp từ không gian.

Thế nhưng internet vệ tinh không hề rẻ. Dịch vụ của Starlink thường có giá lên tới hơn 100 USD mỗi tháng, cao hơn nhiều so với số tiền mà hầu hết người tiêu dùng Ấn Độ phải trả cho internet. Điều đó gợi mở rằng đích mà Starlink nhắm đến có thể là các hợp đồng với chính phủ và quan hệ đối tác với các trường học nông thôn, các nhà cung cấp dịch vụ y tế và các doanh nghiệp vùng sâu vùng xa cần kết nối bất kể chi phí.

Starlink được cho là đang bắt tay với các ông lớn viễn thông như Reliance Jio và Bharti Airtel để cung cấp dịch vụ internet.

Tất cả những diễn biến này diễn ra chỉ vài tuần sau khi ông Musk rời chính quyền Trump và có những cuộc đấu khẩu dữ dội với Tổng thống Mỹ do bất đồng về thuế quan và trợ cấp. Dù chuyển động này là sự trùng hợp hoặc không, nhưng nó cho thấy chiến lược đa dạng hóa quốc tế, giúp Musk tránh xa những vướng mắc chính trị tại Mỹ.

Đối với người tiêu dùng Ấn Độ, sự xuất hiện của Tesla và Starlink đồng nghĩa với những lựa chọn công nghệ mới, mặc dù hai mảng này hiện chủ yếu nhắm tới các phân khúc người giàu và khu vực nông thôn có nhu cầu cao.

Đối với các nhà đầu tư, các bước đi mới của Musk tại Ấn Độ cho thấy niềm tin ngày càng tăng vào triển vọng tăng trưởng dài hạn của nước có dân số lớn nhất thế giới. Khi các gã khổng lồ công nghệ và xe điện toàn cầu khác đang còn nghe ngóng, thành công của Musk có thể đánh dấu sự khởi đầu của một làn sóng đầu tư nước ngoài mới vào Ấn Độ.

Trong bối cảnh Musk đã nhìn ngó Ấn Độ từ nhiều năm trước, những động thái mới của vị tỷ phú này vẫn cần thêm thời gian để chứng minh sự nghiêm túc. Có thể, những tháng tới sẽ trả lời liệu đây có phải là khởi đầu cho một kế hoạch lâu dài, hay chỉ là một chương mới trong một mối quan hệ phức tạp, bấp bênh.