Paetongtarn Shinawatra, nữ thủ tướng trẻ nhất của Thái Lan đối mặt với một nền kinh tế khó khăn

Chuyện gì đã xảy ra ở Thái Lan và tại sao cựu thủ tướng Srettha Thavisin bị cách chức?

Các thẩm phán Tòa án Hiến pháp Thái Lan đã bỏ phiếu với tỷ lệ 6-3 để chấp nhận đơn thỉnh cầu của 40 thượng nghị sĩ nhằm loại bỏ Srettha, thuộc Đảng Pheu Thai.

Các thượng nghị sĩ đã phàn nàn về việc Srettha bổ nhiệm cựu luật sư Pichit Chuenban, người đã bị bỏ tù sáu tháng vào năm 2008 vì coi thường tòa án, sau những cáo buộc rằng ông đã cố hối lộ các quan chức tòa án bằng 2 triệu baht (55.218 USD) được đặt trong một túi giấy đựng hàng tạp hóa.

Các thượng nghị sĩ cho rằng việc bổ nhiệm Pichit của Srettha không phù hợp với các tiêu chuẩn đạo đức.

Các nhà phê bình cũng suy đoán rằng mối quan hệ của Pichit với tỷ phú Thaksin Shinawatra, người thành lập đảng Pheu Thai năm 2007, người đã giúp ông thăng tiến trong chính trị.

Srettha đã chính thức bị Tòa án Hiến pháp ở Bangkok loại bỏ vào hôm thứ Tư. Ông là thủ tướng Thái Lan thứ tư trong vòng 16 năm bị Tòa án Hiến pháp phế truất.

Paetongtarn Shinawatra, thủ tướng mới là ai?

Paetongtarn Shinawatra, 37 tuổi, là con út của tỷ phú Thaksin, 75 tuổi, người sáng lập đảng Pheu Thai mà Srettha cũng là thành viên.

Paetongtarn Shinawatra đã được bầu dễ dàng vào thứ Sáu, khi đảng của bà và các đồng minh nắm giữ 314 trên 493 ghế trong Quốc hội Thái Lan, và bà cần phải có sự bỏ phiếu của ít nhất một nửa số nhà lập pháp hiện tại để trở thành thủ tướng.

Bà học tại học viện bảo thủ ưu tú, Đại học Chulalongkorn, ở Bangkok.

Paetongtarn được biết đến với biệt danh Ung-Ing. Trước khi tham gia chính trường ba năm trước, bà đã giúp điều hành chi nhánh khách sạn trong đế chế kinh doanh của gia đình mình.

Sự nghiệp chính trị của bà bắt đầu vào năm 2021, khi bà trở thành người đứng đầu Ủy ban Cố vấn Đổi mới và Hòa nhập của đảng Pheu Thai.

Bà sinh đứa con thứ hai hai tuần trước cuộc bầu cử năm 2023, thời điểm bà được coi là ứng cử viên ưu ái.

Paetongtarn là người thứ ba trong gia đình bà đảm nhận công việc hàng đầu của đất nước. Cha của bà, Thaksin, trở thành Thủ tướng Thái Lan, đại diện của Đảng Thai Rak Thai năm 2001 cho đến khi ông bị lật đổ bởi một cuộc đảo chính quân sự năm 2006.

Em gái của Thaksin, Yingluck Shinawatra trở thành Thủ tướng Thái Lan vào năm 2011 cho đến khi bà bị Tòa án Hiến pháp phế truất vào năm 2014 sau khi bãi nhiệm Thawil Pliensri khỏi Hội đồng An ninh Quốc gia vào năm 2011.

Ngay sau đó vào năm 2014 là một cuộc đảo chính quân sự khác sau nhiều tháng bất ổn chính trị ở Thái Lan.

Cả Thaksin và Yingluck đều rời Thái Lan để sống lưu vong nhằm tránh bị bắt cho đến khi Thaksin trở về Thái Lan vào tháng 8 năm 2023.

Ngoài việc là người trẻ nhất nắm quyền lãnh đạo, Paetongtarn còn là nữ thủ tướng thứ hai của Thái Lan sau người dì ruột của bà.

Tình hình chính trị ở Thái Lan hiện ra sao?

Việc bổ nhiệm Paetongtarn diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến kéo dài giữa giới quân sự thân bảo hoàng và các đảng dân túy có liên hệ với đảng Pheu Thai.

Sau khi quân đội nắm quyền trong cuộc đảo chính năm 2014, Tướng Prayuth Chan-o-cha, tư lệnh quân đội, cho biết họ đã vào cuộc để chấm dứt sự chia rẽ chính trị gay gắt và rối loạn chức năng trong chính phủ.

Năm 2017, chính phủ quân sự đưa ra hiến pháp mới.

Quân đội vẫn nắm quyền kiểm soát cho đến năm 2019, khi cuộc bầu cử đầu tiên được tổ chức sau một thời gian dài trì hoãn.

Dưới thời Srettha, vào năm 2023, đảng Pheu Thai đã liên minh với chính quân đội đã lật đổ chính phủ của họ vào năm 2014.

Trước đó, phe "ủng hộ dân chủ" Pheu Thai tự tuyên bố đã liên minh với Đảng Tiến lên (MPF), nhưng MPF đã từ bỏ liên minh ba tháng sau cuộc bầu cử năm 2023.

MFP, có lập trường chỉ trích chế độ quân chủ, đã giành được số ghế lớn nhất trong cuộc bầu cử năm 2023 nhưng đã bị Thượng viện do quân đội bổ nhiệm ngăn cản việc thành lập chính phủ.

Pheu Thái sau đó thành lập chính phủ.

Tòa án Hiến pháp đã giải tán MFP vào ngày 7 tháng 8 năm nay, cấm các thành viên ban điều hành tham gia chính trị trong 10 năm vì lời hứa sửa đổi luật nghiêm khắc về phỉ báng hoàng gia.

Chính sách của Paetongtarn là gì?

Khi vận động tranh cử với tư cách là ứng cử viên thủ tướng vào năm ngoái, những lời hứa của Paetongtarn bao gồm giảm giá vé giao thông công cộng ở Bangkok, mở rộng phạm vi bảo hiểm y tế và tăng gấp đôi mức lương tối thiểu hàng ngày.

Trong nhiệm kỳ đầu tiên của Paetongtarn, bà sẽ phải đối mặt với nền kinh tế đang gặp khó khăn của Thái Lan, sự tín nhiệm ngày càng giảm trong đảng của bà và sự trỗi dậy có thể xảy ra của phe đối lập, vốn đã tập hợp lại thành Đảng Nhân dân kể từ khi MPF giải thể.