Năm Canh Tý, kể chuyện vui mèo - chuột
Mão (mèo), Tý (chuột) là hai con giáp, xung khắc kịch liệt với nhau, đã được nhân cách hóa thành nhân vật trong nhiều câu chuyện cổ tích, chuyện vui dân gian. Thông qua hai nhân vật này, dân gian đã sáng tạo nên những câu chuyện giải trí nhẹ nhàng nhưng vẫn chứa đựng nhiều triết lý sống rất có ý nghĩa.
Mèo và chuột cùng triết lý
Một con chuột tinh khôn sót lại của đàn, bị mèo liên tục săn đuổi. Chuột sống trong cái hang nhỏ, mèo không chui vào được, một hôm lần ra đi kiếm ăn liền bị mèo phát hiện. Không kịp chui lại hang, chuột chạy bán xới ra phía cánh đồng, đến đúng chỗ con trâu đang gặm cỏ. Chuột van nài:
- Xin bác cứu tôi với. Tôi đang bị mèo đuổi bắt, nó giết tôi chết mất!
Trâu thương tình, bảo:
- Đứng ra đằng sau tôi mà trốn.
Chuột liền nấp sau đít trâu. Trâu ỉa một bãi phân to trùm lên che chuột. Mèo tới, không thấy chuột, lẩm bẩm: “Quái lạ, vừa thấy nó đây, sao biến đâu rồi?”.
Chuột nằm trong đống phân mới thải ra, chúi mũi xuống đất thở, thấy ấm áp và khoan khoái. Bỗng “roạt” một tiếng, mèo cắn chặt đuôi chuột, tung lên cao rồi đợi rơi xuống đất, vồ lấy cắn cho chuột đau tê tái. Mèo chưa ăn thịt ngay, theo thói quen, còn vờn cho chuột bã bời nằm im như đống giẻ.
Biết mình tận số, chuột thều thào:
- Tôi sắp chết rồi. Mong ông cho biết sao tôi trốn kín thế mà ông vẫn tìm ra?
Mèo cười, thủng thẳng:
- Được, tao cho mày câu triết lý: “Đã trốn trong cứt rồi thì đừng đắc chí!”. Mày đắc chí nên cái đuôi mày ngo ngoe, thì tao mới thấy chứ!
Chuột càng xuống nước:
- Vâng, thật chí lý. Xin ông ân huệ cuối. Hãy rửa cho hết cứt trên người tôi rồi hãy ăn. Ông không bị mang tiếng ăn bẩn, mà tôi chết cũng mát mẻ, sạch sẽ.
Mèo gật gù, nghĩ cũng phải. Nó chợt nhớ tới bình rượu táo mèo trong bếp của nhà chủ, liền bảo:
- Tao sẽ cho mày tắm bằng rượu táo mèo, càng thơm tho, mát mẻ nhé!
Mèo thả chuột vào bình rượu. Chuột ngụp lặn trong rượu, uống phải rượu, say bí tỉ. Mèo vớt chuột ra, thả nằm trên đất. Chuột rũ rượi, mềm oặt. Mèo ngẩng lên cười khoái chí, vuốt nhẹ râu mép, chuẩn bị chén món chuột tẩm rượu táo mèo. Chuột chỉ chờ có thế, vụt chồm dậy chạy lao đi, chui tọt vào trong hang.
Mèo tức tối ngồi trước cửa hang nhòm vào. Tiếng chuột vọng ra:
- Tôi xin trả lại ông một câu triết lý khác: “Đừng tưởng bị ngập trong rượu, uống rượu, thì kẻ nào cũng bị say, nhé!”.
Hợp tác cùng thù địch
Sau một quá trình săn đuổi chuột, mèo thấy mệt mỏi, bèn đề nghị:
- Thôi, bây giờ ta hòa bình, cùng sống, cùng hợp tác với nhau nhé.
Chuột đã quá sợ hãi và kiệt sức, lại thấy mèo cam kết là hợp tác bình đẳng, tôn trọng đôi bên, hướng tới lâu dài, nên bỏ qua nghi ngại mà đồng ý.
Chuột về sống cùng mèo trong một góc bếp kín đáo, phân công nhau đi kiếm thức ăn về cùng ăn.
Lần ấy, cả hai phát hiện ra âu tóp mỡ thơm lựng ở nhà hàng xóm, cùng nhau khiêng về, sung sướng lắm. Mèo lấy ra hai miếng chia cho chuột và mình cùng thưởng thức. Đang ăn, mèo nhìn ra ngoài, tư lự:
- Sắp mùa đông rồi, thời đói kém này, phải đề phòng. Giờ đang làm ăn được thì đi kiếm ăn tiếp. Âu tóp mỡ này để dành, khi nào thiếu thốn quá mới dùng.
Chuột nghe có lý, dù chưa hết băn khoăn:
- Nhưng ta để ở đâu cho an toàn, chứ nhiều kẻ nhòm ngó lắm.
Mèo bảo:
- Cất dưới tủ thờ, chỗ ấy linh thiêng, không ai dám bén mảng.
Thế là cùng đồng ý cất âu tóp mỡ, rồi lại chia nhau đi kiếm ăn. Chuột chăm chỉ, nghiêm túc. Còn mèo thì đi lấy lệ, hay về sớm, lẳng lặng lấy tóp mỡ ra chén rồi nằm khểnh vuốt râu.
Mùa đông rét mướt kéo đến, kiếm ăn khó khăn, chuột bảo mèo lấy tóp mỡ ra ăn. Hỡi ôi, lúc đó cái âu tóp mỡ đã nhẵn thín, còn vương mấy sợi lông mèo.
Chuột kêu lên phẫn nộ:
- Hóa ra anh lừa tôi! Bao nhiêu của ngon, một mình anh chén sạch!
Mèo cười giả lả:
- Thôi đừng kêu la nữa, bao lâu nay tao hạ cố hợp tác với mày còn gì…
Chuột càng tức giận:
- Đồ đểu, đồ lừa đảo!
Mèo điên tiết, chộp lấy chuột đập cho một nhát chí tử, rồi gầm lên:
- Tao đang đói đây, tao phải ăn thịt mày.
Chuột vùng chạy chí chết. Thoát khỏi vuốt mèo rồi, nó tự xỉ vả: “Không ai ngu si như mình, bỗng dưng lại tin cậy và hợp tác với kẻ vừa mạnh vừa đểu giả là con mèo kia”.
Cú gõ tiếp theo
Mèo bắt và gom được một lũ chuột nhốt trong lồng. Một hôm buồn tình, nó nghĩ ra một trò tiêu khiển: “Ta sẽ thử từng con chuột một, con nào ghét thì ta giết, chỉ để con nào không đáng ghét lại thôi”. Mèo sắm một cái búa đinh nhọn, ngồi trước bàn, tuyên bố trước khi lấy từng con chuột ra khỏi lồng:
- Tao cho mỗi đứa một câu hỏi, trả lời đúng thì sống, trả lời sai thì chết.
Con chuột đầu tiên được đưa ra, mèo hỏi:
- Một cộng một bằng mấy? Con chuột nhanh nhảu trả lời:
- Thưa anh, bằng hai ạ!
- Mày biết quá nhiều! - Nói xong, mèo gõ búa vào đầu con chuột. Một tiếng “toác” khô lạnh vang lên. Con chuột lăn quay lơ ra, chết tươi.
Con chuột thứ hai được đưa ra. Vẫn câu hỏi cũ. Con chuột run rẩy:
- Thưa anh, em không biết ạ!
- Mày dốt nát quá! Phải chết! - Mèo nói. Tiếng “toác” của cây búa gõ vào đầu chuột vang lên. Con chuột chết tốt.
Con chuột tiếp theo. Vẫn câu hỏi cũ. Con chuột sợ hãi, hỏi lại mèo:
- Dạ, em biết thì sao? Không biết thì sao?
- Mày là loại nguy hiểm! Càng phải chết! - Tiếng “toác” búa vẫn vang lên.
Thêm con chuột nữa. Vẫn câu hỏi cũ. Con chuột hoảng loạn, lắp bắp:
- Biết mà trả lời đúng là bị giết, không biết để trả lời cũng bị giết, hỏi lại để trả lời càng bị giết, bây giờ em biết phải làm sao đây?
- Mày nói nhiều quá! Vẫn phải chết luôn thôi - Tiếng “toác” búa tiếp tục vang lên.
Thêm con chuột nữa được đưa ra. Lại vẫn câu hỏi cũ. Con chuột nhẹ nhàng trả lời:
- Dạ, câu hỏi này, với trí thông minh cực kỳ của người như anh, anh muốn nó bằng bao nhiêu thì nó là bằng đấy ạ.
Con mèo ngồi thẳng người dậy. Nó xếp gọn cây búa, rồi nói khoan thai:
- Chỉ có mày là kẻ đáng được sống thôi. Tao sẽ chọn mày làm trợ lý!
- Cùng chuyên mục
Một thế hệ không dám mua nhà ở Mỹ
Gần 1/5 người Mỹ 25-34 tuổi hiện sống cùng cha mẹ hoặc ông bà, mức cao kỷ lục trong bối cảnh giấc mơ mua nhà ngày càng xa.
Phong cách - 11/07/2026 08:31
Khi World Cup được viết lại kịch bản
FIFA World Cup 2026 không chỉ thay đổi cách cầu thủ nghỉ uống nước, mà còn tạo ra hàng trăm vị trí quảng cáo mới trị giá hàng trăm triệu USD. Đằng sau những quãng "hydration break" là một câu chuyện lớn hơn về cách truyền hình và thương mại đang dần tác động đến chính cấu trúc của trận đấu.
Phong cách - 10/07/2026 15:17
Thế giới đồng hồ xa xỉ: Hoài niệm trở lại trong hình hài đương đại
Tuần qua, các hãng đồng hồ xa xỉ đồng loạt ra mắt các thiết kế thiên về những câu chuyện giàu chất điện ảnh: từ sắc xanh hữu cơ của sơn mài Việt, ánh vàng hồng của New York, đến những mặt số gợi nhớ sông băng, đường đua và kiến trúc Paris. Các thiết kế mới cho thấy đồng hồ không chỉ là cỗ máy đo thời gian mà còn là phụ kiện kể chuyện, một mảnh trang sức mang ký ức, chất liệu và phong cách sống.
Phong cách - 10/07/2026 08:35
TP.HCM ưu tiên sống cân bằng, Hà Nội vẫn chọn lương cao
Báo cáo chỉ ra rằng nhân sự TP.HCM và Hà Nội có những ưu tiên, động lực và kỳ vọng khác nhau đối với doanh nghiệp trong quá trình tìm kiếm việc làm.
Phong cách - 09/07/2026 14:00
FIFA World Cup 2026 chia gói tài chính 871 triệu USD: Mỗi đội nhận bao nhiêu?
FIFA dành tổng nguồn lực 871 triệu USD cho 48 liên đoàn dự World Cup 2026, trong đó mỗi đội được bảo đảm ít nhất 12,5 triệu USD, còn tổng khoản tiêu chuẩn dành cho nhà vô địch có thể lên tới 53,5 triệu USD trước các hỗ trợ bổ sung.
Phong cách - 08/07/2026 14:32
Học sinh Hà Nội vào vai kỹ sư robot trong trại hè Robotics Summer Camp
Nhiều nước đang đưa giáo dục công nghệ xuống bậc phổ thông để chuẩn bị cho một thị trường lao động do AI và tự động hóa định hình. Trại hè Robotics Summer Camp 2026, tổ chức tại Đại sứ quán Hoa Kỳ ở Hà Nội, là một ví dụ cho thấy Việt Nam cũng đang đi theo hướng đó, bắt đầu từ lứa tuổi 12-16.
Phong cách - 08/07/2026 09:16
World Cup không còn là sân chơi của áo đấu và giày đá bóng
Tại Mỹ, Mexico và nhiều thị trường World Cup 2026, các hãng mỹ phẩm ồ ạt đổ tiền vào bóng đá, nhắm đến fan nữ và biến giải đấu thành "mỏ vàng" tiếp thị mới.
Phong cách - 07/07/2026 09:50
Nhà Bát Giác: 'Bản hòa ca' của những cuộc gặp gỡ văn hóa
Sau thành công của chương trình nghệ thuật đặc biệt "Crescendo - Giao hưởng kết nối" trong khuôn khổ Liên hoan Âm nhạc Quốc tế Crescendo - Hà Nội 2026 diễn ra vào tối 4/7, chiều 5/7, Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ tiếp tục chào đón đông đảo công chúng đến với chương trình "Âm nhạc cuối tuần". Hai chương trình mang màu sắc khác nhau nhưng đều góp phần khẳng định vai trò ngày càng rõ nét của không gian di sản này như một điểm hẹn văn hóa mở, nơi âm nhạc kết nối cộng đồng, lan tỏa bản sắc Hà Nội và mở rộng cánh cửa giao lưu với thế giới.
Phong cách - 06/07/2026 17:07
Từ sân khấu cộng đồng đến hành trình kết nối lịch sử với đời sống hôm nay
Tối 5/7, giữa không gian phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm, trích đoạn ‘Đêm cuối Lý Chiêu Hoàng’ đã đưa công chúng trở về với một giai đoạn đặc biệt của lịch sử dân tộc, tạo nên điểm nhấn cho chương trình ‘Âm nhạc cộng đồng’.
Phong cách - 06/07/2026 12:57
'Vua sân đất nện' Rafael Nadal đầu tư vào đâu sau khi giải nghệ?
Rời quần vợt chuyên nghiệp cuối năm 2024, Rafael Nadal đang mở rộng chuỗi khách sạn ZEL, hệ thống học viện và các khoản đầu tư vào giáo dục, thể thao, chăm sóc sức khỏe nhằm tạo dựng một “di sản” mới ngoài sân đấu.
Phong cách - 06/07/2026 10:06
Đêm giao hưởng kết nối nghệ thuật và công chúng giữa lòng Hà Nội
Chương trình "Crescendo - Giao hưởng kết nối" quy tụ nhiều nghệ sĩ trong nước và quốc tế, tạo nên đêm hòa nhạc đặc sắc, lan tỏa giá trị nghệ thuật và thúc đẩy giao lưu văn hóa giữa lòng Thủ đô.
Phong cách - 05/07/2026 17:30
Người 'lên đời' cây dừa nước Việt Nam
"Trong một thế giới mà giá trị của nhiều sản phẩm được nâng lên gấp nhiều lần nhờ ứng dụng công nghệ và cách khai thác thông minh, việc cây dừa nước Cần Giờ vẫn dừng ở mức khai thác thô là điều khiến tôi trăn trở", Phan Minh Tiến đã khởi đầu hành trình "lên đời" cây dừa nước từ suy nghĩ đó.
Phong cách - 05/07/2026 09:43
Vẻ đẹp hiếm gặp của 'cánh đồng vàng' giữa biển Nhơn Hải
Mỗi năm từ tháng 5 đến tháng 7, rong mơ phát triển dày đặc dưới vùng biển Nhơn Hải, tạo nên những 'cánh đồng vàng' giữa đại dương và trở thành điểm nhấn thu hút đông đảo du khách.
Phong cách - 04/07/2026 12:04
Đêm hòa nhạc quốc tế 'Crescendo - Giao hưởng kết nối' diễn ra bên hồ Hoàn Kiếm
Tối 4/7, chương trình nghệ thuật Crescendo - Giao hưởng kết nối sẽ diễn ra tại Nhà Bát Giác, bên hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội), quy tụ nhiều nghệ sĩ nổi tiếng trong nước và quốc tế. Là điểm nhấn của Liên hoan Âm nhạc Quốc tế Crescendo 2026, đêm hòa nhạc hứa hẹn mang đến không gian nghệ thuật đặc sắc cùng thông điệp về hòa bình và kết nối văn hóa.
Phong cách - 03/07/2026 08:36
Đế chế kinh doanh của ông Trump thu về 1,4 tỷ USD từ tiền mã hóa, có khoản thu từ Việt Nam
Tiền mã hóa đã vượt các hoạt động bất động sản truyền thống để trở thành nguồn thu lớn nhất của hệ thống doanh nghiệp liên quan Tổng thống Mỹ Donald Trump trong năm ngoái.
Phong cách - 02/07/2026 06:45
Quyền lực mềm của các tỷ phú trong chính trị và văn hóa toàn cầu
Hiện tại, người ta không chỉ đo quyền lực bằng quyền quản lý, mà bằng khả năng định hình hành vi, ưu tiên và hệ giá trị của xã hội. Ở cấp độ đó, giới siêu giàu đang vận hành như những tác nhân chính trị không chính thức của kỷ nguyên toàn cầu hóa.
Phong cách - 01/07/2026 08:46
- Đọc nhiều
Đáng đọc
- Đáng đọc
Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết mới về FDI
Sự kiện - Update 4 week ago
Đổi vàng lấy nhà: Lối mở mới cho bài toán vốn bất động sản?
Tài chính - Update 1 month ago
[Café cuối tuần] Khi bất động sản phải quay về đúng giá trị
Đầu tư - Update 1 month ago
- Ý kiến



















