Mỹ thông qua thiết kế đồng xu vàng 24K khắc chân dung ông Trump

Bộ Tài chính Mỹ vừa tiến thêm một bước quan trọng trong kế hoạch phát hành đồng xu vàng kỷ niệm in hình Tổng thống Donald Trump. Ngày 19/3, Ủy ban Mỹ thuật Mỹ (U.S. Commission of Fine Arts) - cơ quan tư vấn với các thành viên được chính ông Trump lựa chọn - đã phê duyệt thiết kế tổng thể của đồng xu này.

Song song đó, Bộ Tài chính cũng cho biết sẽ tiếp tục triển khai kế hoạch phát hành một đồng xu mệnh giá 1 USD mang hình ông Trump, dù vấp phải phản đối từ giới chính trị gia Đảng Dân chủ và cộng đồng sưu tầm tiền xu, những người cho rằng quyết định này phá vỡ các chuẩn mực truyền thống.

Hình ảnh "cứng rắn" và thông điệp chính trị

Thiết kế đồng xu vàng sử dụng bức ảnh do nhiếp ảnh gia Nhà Trắng chụp, ghi lại khoảnh khắc ông Trump nghiêng mình bên chiếc bàn Resolute - hiện được trưng bày tại Bảo tàng Chân dung Quốc gia Smithsonian.

Theo Chamberlain Harris, thành viên ủy ban và Phó giám đốc vận hành Phòng Bầu dục, đây là một hình ảnh "mạnh mẽ và đầy uy lực", phù hợp để khắc họa một tổng thống đương nhiệm trong năm kỷ niệm 250 năm lập quốc của Mỹ.

Trong khi đó, Megan Sullivan - quyền Giám đốc Văn phòng Quản lý Thiết kế - cho biết Bộ trưởng Tài chính đã trình nhiều phương án thiết kế lên ông Trump trước khi gửi đề xuất tới ủy ban, và chính ông Trump đã lựa chọn hình ảnh cuối cùng.

Đồng xu dự kiến sẽ có mệnh giá cụ thể, song hiện vẫn chưa được quyết định.

Ủy ban cũng đề xuất một số điều chỉnh nhỏ, như bổ sung chi tiết vân gỗ cho bàn Resolute và tăng kích thước đồng xu lên khoảng 3 inch - mức tối đa mà Cục Đúc tiền Mỹ có thể sản xuất.

Tranh cãi về nguyên tắc và tính biểu tượng

Dù được thúc đẩy như một phần của loạt tiền và huy chương đặc biệt nhân dịp kỷ niệm 250 năm lập quốc, cả hai đồng xu - vàng và 1 USD - vẫn chưa nhận được sự chấp thuận từ Hội đồng Tư vấn Tiền xu Công dân (CCAC), một cơ quan phi đảng phái do Quốc hội thành lập.

Chủ tịch CCAC, Donald Scarinci, gọi đề xuất này là "đi ngược lại tinh thần của Tuyên ngôn Độc lập" và là một "nghịch lý lớn", khi nước Mỹ - quốc gia sinh ra từ việc thoát khỏi chế độ quân chủ - lại phát hành tiền có hình tổng thống đương nhiệm.

"Nếu phát hành đồng xu có chân dung tổng thống đang tại vị, điều đó sẽ gửi đi thông điệp rằng tổng thống là một vị vua", Scarinci nhấn mạnh.

Trong lịch sử, Tổng thống George Washington từng từ chối việc in hình mình lên tiền tệ vì cho rằng điều này mang tính "quân chủ". Chỉ duy nhất Tổng thống Calvin Coolidge từng xuất hiện trên tiền khi còn sống, trong một đồng xu kỷ niệm năm 1926 - và thiết kế này khi đó không được công chúng đón nhận, phần lớn số xu đã bị nấu chảy.

Tính hợp pháp của đồng vàng in hình ông Trump?

Khác với đồng xu 1 USD có thể lưu hành, đồng xu vàng được thiết kế thuần túy cho mục đích sưu tầm. Theo luật từ năm 1935, tiền vàng không được sử dụng trong giao dịch tại Mỹ.

Chính vì vậy, đồng xu vàng ít gặp rào cản pháp lý hơn. Theo ông Scarinci, các đồng xu kỷ niệm bằng vàng không cần Quốc hội phê duyệt.

Tuy nhiên, đồng xu 1 USD lại là câu chuyện khác. Bộ Tài chính viện dẫn một đạo luật năm 2020 cho phép phát hành tiền kỷ niệm 250 năm lập quốc, nhưng các nghị sĩ Dân chủ - dẫn đầu bởi Thượng nghị sĩ Catherine Cortez Masto - cho rằng việc này là trái luật.

Lập luận của họ dựa trên các quy định trước đó, trong đó có đạo luật năm 1886 quy định chỉ được in hình người đã qua đời lên tiền tệ và chứng khoán.

Dù vậy, theo văn phòng của bà Masto, Bộ Tài chính dường như vẫn quyết tâm theo đuổi kế hoạch.

"Việc Nhà Trắng tiếp tục thúc đẩy phát hành đồng xu vàng có hình Tổng thống Trump là điều đáng xấu hổ và đi ngược lại các giá trị nền tảng của nước Mỹ", Mastro tuyên bố.

Nếu được phát hành, các đồng xu này sẽ bổ sung vào danh sách ngày càng dài các công trình và vật phẩm mang tên hoặc hình ảnh ông Trump - từ thẻ vào công viên quốc gia, biểu ngữ tại các tòa nhà chính phủ cho đến Trung tâm Nghệ thuật Trump-Kennedy mới được đổi tên gần đây.