Miền Trung tăng tốc đón sóng FDI: Từ cải cách thể chế đến những cam kết tỷ USD

Ghi điểm bằng năng lực thực thi

Năm 2025 đánh dấu bước tiến mạnh mẽ của các địa phương miền Trung trong thu hút đầu tư, đặc biệt là dòng vốn FDI. Nhiều tỉnh, thành đã chủ động đồng hành, hỗ trợ nhà đầu tư triển khai dự án nhanh chóng, qua đó tạo dựng niềm tin và nhận được sự đánh giá tích cực từ cộng đồng doanh nghiệp nước ngoài.

Tại Đà Nẵng, dự án Trung tâm dữ liệu AIDC DeCenter do IPTP Networks đầu tư với tổng vốn 200 triệu USD đã khởi công tại Khu Công nghệ cao. Riêng giai đoạn 1 có quy mô 20 triệu USD, dự kiến vận hành từ quý IV/2027. Khi hoàn thành, dự án sẽ bổ sung hạ tầng trung tâm dữ liệu đạt chuẩn quốc tế cho khu vực miền Trung – Tây Nguyên, đáp ứng nhu cầu lưu trữ và xử lý dữ liệu ngày càng lớn trong tiến trình chuyển đổi số.

Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở quy mô vốn, mà ở tốc độ triển khai. Đại diện nhà đầu tư đánh giá cao thời gian xử lý thủ tục và sự hỗ trợ xuyên suốt của chính quyền thành phố, từ hoàn tất hồ sơ pháp lý đến khởi công. Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút FDI ngày càng gay gắt giữa các địa phương, năng lực thực thi và sự đồng hành thực chất đang trở thành yếu tố quyết định.

Ở phía Nam Trung Bộ, Khánh Hòa tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm công nghiệp đóng tàu với sự mở rộng của HD Hyundai Việt Nam. Doanh nghiệp này xác định nhà máy tại địa phương là “cứ điểm sản xuất chiến lược” tại Đông Nam Á, tập trung vào các dòng tàu giá trị cao và thân thiện môi trường như tàu sử dụng LNG, LPG, tàu container cỡ trung và lớn.

Việc chuyển hướng sang các sản phẩm công nghệ cao, đáp ứng tiêu chuẩn xanh toàn cầu cho thấy miền Trung không chỉ thu hút vốn, mà đang nâng chất lượng dự án FDI.

Những cam kết dài hạn

Một điểm nổi bật trong bức tranh FDI khu vực là sự gia tăng các cam kết đầu tư quy mô lớn và có tính dài hạn.

Tại khu vực Nam Trung Bộ, HS Hyosung Quảng Nam – thành viên của tập đoàn HS Hyosung (Hàn Quốc) – đã đầu tư hơn 470 triệu USD vào các nhà máy sản xuất sợi vải mành và vải túi khí tại Khu công nghiệp Tam Thăng. Mới đây, doanh nghiệp tiếp tục ký biên bản ghi nhớ đầu tư nhà máy sản xuất thảm thương mại và thảm dùng cho ô tô với vốn dự kiến 100 triệu USD, mở rộng chuỗi sản xuất công nghiệp phụ trợ.

Các dự án này không chỉ tạo việc làm cho hàng nghìn lao động, mà còn từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp phụ trợ, gia tăng liên kết với chuỗi cung ứng ngành ô tô toàn cầu.

Trong lĩnh vực du lịch – dịch vụ cao cấp, Công ty TNHH Phát triển Nam Hội An đang triển khai dự án Hoiana với tổng vốn cam kết khoảng 4 tỷ USD. Đến nay, khoảng 1,4 tỷ USD đã được giải ngân, hình thành hệ thống khách sạn 5 sao, sân gôn, casino và hạ tầng đồng bộ.

Theo kế hoạch, doanh nghiệp sẽ tiếp tục rót thêm 2,6 tỷ USD trong các giai đoạn tới, triển khai trung tâm hội nghị quốc tế, khu thương mại – giải trí và mở rộng hệ thống lưu trú cao cấp. Cam kết này cho thấy nhà đầu tư không chỉ nhìn miền Trung như điểm đến ngắn hạn, mà là thị trường chiến lược dài hạn.

Từ “địa chỉ tiềm năng” đến “điểm đến chiến lược”

Sự dịch chuyển của dòng vốn FDI vào miền Trung không còn đơn thuần dựa trên lợi thế chi phí. Trong bối cảnh các cực tăng trưởng phía Bắc và phía Nam đã phát triển mạnh, miền Trung buộc phải cạnh tranh bằng chất lượng điều hành, tính minh bạch và khả năng hỗ trợ doanh nghiệp trong suốt vòng đời dự án.

Thực tế cho thấy, nhiều địa phương đã chủ động rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, hoàn thiện hạ tầng khu công nghiệp gắn với cảng biển và trục giao thông liên vùng, đồng thời duy trì cơ chế đối thoại định kỳ để kịp thời tháo gỡ khó khăn cho nhà đầu tư. Chính sự chủ động này đang tạo nên lợi thế cạnh tranh mới – một “điểm cộng mềm” nhưng có ý nghĩa dài hạn.

Dù vậy, thách thức vẫn hiện hữu. Hạ tầng logistics liên vùng chưa thực sự đồng bộ, nguồn nhân lực chất lượng cao cho các ngành công nghệ mới còn hạn chế, và quy mô thị trường nội vùng chưa đủ lớn để tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh. Đây là những bài toán mà các địa phương cần tiếp tục giải quyết nếu muốn giữ chân và mở rộng các dự án FDI chất lượng cao.

Trong bối cảnh tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu và xu hướng phát triển xanh ngày càng rõ rệt, miền Trung đang đứng trước cơ hội trở thành trụ cột tăng trưởng thứ ba bên cạnh hai cực truyền thống. Vấn đề không chỉ là thu hút thêm bao nhiêu vốn, mà là lựa chọn được dự án phù hợp với chiến lược dài hạn, gia tăng giá trị gia tăng và nâng cao năng lực nội tại của nền kinh tế địa phương.

Nếu duy trì được đà cải cách và nâng cấp hạ tầng như hiện nay, miền Trung hoàn toàn có thể chuyển mình từ “địa chỉ tiềm năng” thành “điểm đến chiến lược” của dòng vốn FDI trong thập kỷ tới.