Grab và Gojek sáp nhập, ai được lợi?
Tỷ phú người Nhật Masayoshi Son và các nhà đầu tư khác của cả hai 'kỳ lân' đang xúc tiến thương vụ khủng nhưng không dễ dàng này. Câu hỏi cuối cùng là ai sẽ được hưởng lợi và hưởng nhiều nhất?
Thương vụ sáp nhập giữa hai hãng gọi xe công nghệ hàng đầu của khu vực có thể trị giá hơn 30 tỉ đô la. Ảnh: Nikkei Asian Review
Thương vụ đầy trở ngại
Thương vụ mới nhắc lại chuyện Uber nhường lại các mảng kinh doanh ở Đông Nam Á cho Grab và đổi lại sẽ có cổ phần trong "kỳ lân" (unicorn - các startup được định giá trên 1 tỉ đô la) vào năm 2018. Nhìn từ bên ngoài, có vẻ như là Grab đang thâu tóm. Nhưng nhiều nhà phân tích cho rằng đây chỉ là sự phân bổ lại thị trường ngách, thuận tay cho từng hãng: Uber sẽ chăm chú vào phân khúc thị trường “sang” hơn ở Đông Bắc Á, Grab sẽ chăm sóc thị trường ở phân khúc “bình dân” hơn ở Đông Nam Á gồm 650 triệu dân đầy tiềm năng.
Giá trị của thương vụ này không được tiết lộ, nhưng một trong các điều khoản khó nhằn: Grab phải trả 2 tỉ đô la tiền mặt cho 23% cổ phần của Uber vào ngày 25-3-2023, tức là 5 năm sau khi thương vụ chuyển nhượng ký kết.
Về cơ bản, vụ sáp nhập giữa Grab và Gojek sẽ khác bản chất với vụ Grab - Uber.
Chủ đề sáp nhập giữa hai kỳ lân Grab và Gojek được đề cập từ đầu năm 2020. Cái khó của thương vụ này là các quy định pháp luật liên quan đến cạnh tranh ở các thị trường mà cả hai đang hoạt động. Kế đến là sự phản đối mạnh mẽ của các cơ quan quản lý e ngại sự độc chiếm thị trường một khi hai ứng dụng gọi xe này sáp nhập.
Nhưng cái khó lớn nhất sẽ là sự tranh giành ảnh hưởng của dàn lãnh đạo giữa hai startup này. DealStreetAsia nói cả hai bên chỉ thực sự nghiêm túc đề cập đến chuyện hòa nhập trong những tháng gần đây. Gojek muốn một tỉ lệ 50:50, trong khi đó Grab muốn giành quyền kiểm soát. Dàn lãnh đạo của cả Grab và Gojek đều không lên tiếng hay xác nhận bất cứ thông tin gì về vụ sáp nhập trong suốt nhiều tháng qua.
Nhưng quỹ đầu tư SoftBank của tỷ phú Masayoshi Son cùng những đại công ty khác như Google, Facebook, PayPal, Toyota, Hyundai… sẽ là những người có tiếng nói cuối cùng. Việc cạnh tranh ở cùng một mảng dịch vụ hay sản phẩm tại cùng một thị trường sẽ khiến cả hai đốt tiền vô ích. “Và đó là thiệt hại của nhà đầu tư”, theo một chuyên gia phân tích về thị trường và công nghệ tại TPHCM.
Cũng có thể mượn lời của CEO Grab Vietnam Nguyễn Thái Hải Vân trong một sự kiện vào tháng 7 tại TPHCM để trả lời cho động cơ của các nhà đầu tư: “Một đồng vốn sau đại dịch có giá trị bằng 10 hay 100 đồng trước đại dịch”. Tiền đốt, của đau, nhà đầu tư xót và quá trình sáp nhập là điều rất bình thường trong bối cảnh bình thường mới sau dịch.
Trước khi khai trương hệ thống tàu điện ngầm Jakarta, Tổng thống Joko Widodo đặt vấn đề với Gojek và kể cả Grab tham gia giải quyết bài toán giao thông công cộng ở các thành phố ở Indonesia. Ảnh: Sekretariat Kabinet Indonesia
Giải bài toán giao thông đô thị
Sẽ là quá trình dài để cả hai hãng gọi xe này hợp nhất ở Đông Nam Á. Nhưng xét về mặt lâu dài, thương vụ sáp nhập khủng về công nghệ đầu tiên ở khu vực sẽ có lợi cho lĩnh vực dịch vụ công lẫn tư và người dân các nước Đông Nam Á.
Trước khi Jakarta khai trương hệ thống tàu điện metro vào tháng 3-2019, Tổng thống Joko Widodo đã có buổi trao đổi riêng với nhà sáng lập, cựu CEO Nadiem Makarim của Gojek. Nhà lãnh đạo Indonesia mong muốn Gojek đưa dịch vụ vận chuyển của hãng gọi xe hòa nhập với mạng lưới giao thông công cộng của Jakarta. Các trạm metro ở Jakarta cũng sẽ là bãi đậu của các tài xế Gojek đưa đón cư dân thủ đô đi học, đi làm, sinh hoạt và mua sắm. Vị cựu CEO của Gojek đã gật đầu.
Nhưng ông Widodo còn nhìn xa hơn nữa. Không chỉ là Gojek – startup là niềm tự hào của Indonesia – mà cả Grab cũng tham gia vào cộng hưởng dịch vụ giao thông công và tư. Các thuật toán và trí tuệ nhân tạo (AI) của hai hãng gọi xe khổng lồ sẽ được sử dụng trong việc phân tích luồng giao thông và tìm ra giải pháp cho vấn đề tắc nghẽn xe ở đô thị lớn nhất trong khu vực.
Bài toán giao thông nội đô của Jakarta cũng đang là vấn đề nan giải của các đô thị lớn trong khu vực như TPHCM, Hà Nội, Bangkok và Manila. Đội ngũ các lập trình viên và chuyên gia AI của cả hai "kỳ lân" sẽ giải bài toán cho các đô thị nhanh hơn.
Một triệu cây ATM di động, dịch vụ đầu tư một đô Singapore
Nhưng khả năng tạo ra một thị trường mới to lớn cũng là chuyện đáng nói cho cả hai startup và cả các nhà đầu tư. Số lượng các tài xế của Gojek tại Indonesia hiện gần một triệu người. Tại thị trường này, mỗi tài xế đều có thể nhận tiền của khách đi xe và nạp vào tài khoản ví điện tử cho khách. Và ngược lại, khách có thể “rút” tiền mặt từ tài xế.
“Một triệu cây ATM di động là sự tiện lợi vô cùng to lớn mà Gojek mang lại cho khách hàng ở Indonesia”, CEO Gojek Phùng Tuấn Đức nói khi vừa được bổ nhiệm vào tháng 7-2020 vừa rồi. Ông cũng thêm rằng đó là tiện ích mà khách đi xe được hưởng nếu dịch vụ này được phép thực hiện tại Việt Nam.
Trong khi đó, ngoài các dịch vụ vận chuyển, thanh toán, giao nhận thư tín và thức ăn, Grab còn đưa ra các dịch vụ tài chính mới cho khu vực. Tỷ lệ người dân chưa có tài khoản ngân hàng hoặc chưa tiếp cận được nhiều với dịch vụ tài chính và ngân hàng ở khu vực Đông Nam Á còn rất lớn.
Đầu tháng 9 này, người dùng ứng dụng Grab ở Singapore có thể trở thành nhà đầu tư trên thị trường tài chính với số vốn chỉ từ một đô la Singapore, khoảng 16.500 đồng.
“Tất cả các nhà cung cấp dịch vụ quản lý tài sản đều yêu cầu số tiền khởi điểm tối thiểu, khoảng từ 10.000 đô la Mỹ. Đây không phải là một số tiền nhỏ, trong khi phí rất cao. Nhưng ngày nay, với việc sử dụng công nghệ đúng cách và với giải pháp mà chúng tôi đang đưa ra, bạn có thể hoàn toàn bắt đầu với số tiền thật nhỏ đó”, bà Chandrima Das, Giám đốc khối tài chính của Grab, chia sẻ trong cuộc họp báo trực tuyến.
AutoInvest là sản phẩm đầu tư quy mô nhỏ của Grab được hình thành sau khi Grab mua lại startup tư vấn đầu tư Bento Auvest. Sản phẩm cho phép người dùng tại Singapore được phép đầu tư ít nhất một đô la Singapore trên mỗi giao dịch thực hiện trên ứng dụng như GrabCar, GrabFood hay GrabMart.
Grab nói rằng AutoInvest giúp GrabPay sẽ nổi bật so với các ví điện tử khác nhờ vào việc cho phép người dùng dễ dàng đầu tư số tiền dư trong ví. Khoản đầu tư này có thể được rút ra bất cứ lúc nào mà không bị phạt, người dùng có thể chi tiêu trên các dịch vụ khác của Grab hoặc liên doanh với Grab.
Ứng dụng gọi xe này cũng nói rằng các khoản đầu tư của khách hàng sẽ được đầu tư vào cổ phiếu công ty có tính thanh khoản cao. Phần lớn sẽ được quản lý bởi các quỹ quản lý tài sản - Fullerton Fund Management và UOB Asset Management. Grab có thể hưởng 1,8% lợi nhuận mỗi năm.
Theo cuộc khảo sát do Google, Temesak và Bain&Co tiến hành, doanh thu của dịch vụ tài chính điện tử sẽ tăng 3,4 lần từ 11,1 tỉ đô la trong năm 2019 lên 36,7 tỉ đô la trong năm 2025. Thanh toán và chuyển tiền, vốn chiếm 50% trong năm 2019, dự báo sẽ giảm xuống 20% vào năm 2025 do phí giảm khi có nhiều công ty cạnh tranh.
Tại Việt Nam, Grab có phần lấn lướt Gojek trong các lĩnh vực thanh thoán bằng thẻ tín dụng và ví điện tử. Grab cũng phát đi những tín hiệu đầu tiên của việc triển khai các mảng dịch vụ tài chính vi mô. Bắt đầu là từ đầu tháng 7 vừa qua, người dùng Grab phải thực hiện đăng ký định danh với chứng minh nhân dân mới được sử dụng ví điện tử Moca, dù trước đó đã đăng ký với ngân hàng liên kết. Tiếp đến, Grab cũng thực hiện khảo sát người dùng về dịch vụ bảo hiểm.
Trước đó, hồi tháng 5 với sự kết nối của ngân hàng Mitsubishi UFG - vốn đầu tư hơn 770 triệu đô la vào ứng dụng này, VietinBank và Grab đã ký kết hợp tác chiến lược nhằm khai thác tối đa và hiệu quả năng lực của mỗi bên trên thị trường công nghệ tài chính.
(Theo TBKTSG)
Tags:
Tags:- Cùng chuyên mục
PTSC muốn tăng vốn lên hơn 6.000 tỷ đồng
Thông qua việc phát hành hơn 102,2 triệu cổ phiếu, PTSC muốn tăng vốn điều lệ lên hơn 6.000 tỷ đồng nhằm củng cố năng lực tài chính và đáp ứng nhu cầu vốn chủ sở hữu lớn cho loạt dự án trọng điểm.
Tài chính - 30/05/2026 17:20
Chủ tịch Hoàng Quân: Làm nhà ở xã hội cho thuê phải mất 20 năm mới hoàn vốn
Chủ tịch Hoàng Quân cho biết, khi làm nhà ở xã hội cho thuê, cần 15 - 20 năm để hoàn vốn, trong khi khi ngân hàng thường chỉ cho vay tối đa 5 năm (thực tế thường là 2 năm), yêu cầu xây xong phải bán ngay để trả nợ.
Tài chính - 30/05/2026 13:16
NLTT Trung Nam tiếp tục huy động thành công 173 tỷ đồng trái phiếu
NLTT Trung Nam trong vòng 2 ngày (18-19/5) đã huy động thành công tổng cộng 2.103 tỷ đồng trái phiếu riêng lẻ, phần lớn nguồn vốn được dùng để nhận chuyển nhượng cổ phần tại CTCP Điện gió Trung Nam Trà Vinh 1.
Tài chính - 30/05/2026 07:22
Hơn 18 triệu cổ phiếu Chứng khoán Bảo Minh được 'sang tay'
Từ ngày 19-27/5, đã có 18,15 triệu cổ phiếu BMS của CTCP Chứng khoán Bảo Minh (BMSC) được giao dịch thỏa thuận với giá 15.000 đồng/CP.
Tài chính - 29/05/2026 18:03
Cơ hội đã rõ hơn ở nhiều cổ phiếu riêng lẻ
Ông Nguyễn Minh Hoàng, Trưởng phòng Phân tích Chứng khoán Nhất Việt cho rằng đây chưa phải thời điểm để bi quan. Theo chuyên gia, tỷ lệ rủi ro – lợi nhuận hiện ở mức hấp dẫn khoảng 1:3, trong khi cơ hội đang dần rõ nét hơn ở nhiều cổ phiếu riêng lẻ sau giai đoạn chiết khấu mạnh.
Tài chính - 29/05/2026 11:13
Doanh nghiệp liên hệ với Chứng khoán SSI gia hạn 450 tỷ đồng trái phiếu
Sunway – doanh nghiệp có nhiều mối liên hệ với CTCP Chứng khoán SSI và Chủ tịch Nguyễn Duy Hưng – vừa tiếp tục gia hạn kỳ hạn thêm 1 năm đối với lô trái phiếu trị giá 200 tỷ đồng, trước đó công ty này đã kéo dài thời gian đáo hạn một lô trái phiếu khác trị giá 250 tỷ đồng.
Tài chính - 29/05/2026 11:12
Giá cao su tăng mạnh, doanh nghiệp chưa tin vào chu kỳ mới
Giá cao su thiên nhiên thế giới đã quay trở lại vùng đỉnh của năm 2017 khi thị trường đối mặt với tình trạng nguồn cung suy giảm do yếu tố mùa vụ và nhu cầu tích trữ nguyên liệu gia tăng. Dù vậy, phần lớn doanh nghiệp cao su trong nước vẫn duy trì quan điểm thận trọng đối với kế hoạch năm 2026.
Tài chính - 29/05/2026 06:45
F319 bất ngờ tuyên bố đóng cửa
Sau gần 20 năm tồn tại, diễn đàn F319.com thông báo đóng cửa từ 11/6/2026. Ban quản lý cộng đồng không tiết lộ lý do chấm dứt hoạt động.
Tài chính - 28/05/2026 16:44
City Auto xúc tiến M&A 5 đại lý VinFast, mở rộng hệ sinh thái phân phối đa tầng
Trong bối cảnh thị trường ôtô cạnh tranh ngày càng khốc liệt, đặc biệt ở phân khúc xe điện, City Auto đặt mục tiêu lợi nhuận tăng gần 10 lần cho năm 2026, đồng thời mở rộng hệ thống showroom và xúc tiến M&A các đại lý VinFast.
Tài chính - 28/05/2026 16:29
CEO Tập đoàn KIDO: Sẽ có đột phá vào cuối năm 2026 hoặc đầu 2027
Tập đoàn đang có cơ hội chuyển đổi quỹ đất đang sử dụng sau cổ phần hóa thành đất thương mại. Lãnh đạo KIDO cho biết nếu được Nhà nước chấp thuận, đây sẽ là động lực tạo đột phá cho kết quả kinh doanh trong thời gian tới.
Tài chính - 28/05/2026 14:05
Trái chiều kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp 'họ' Vietracimex
Trong khi Vietracimex vẫn gây ấn tượng với kết quả lợi nhuận năm 2025 đạt hơn nửa nghìn tỷ đồng, thì các thành viên như Hồng Phong 1, Hồng Phong 2 và Hòa Thắng lại báo lỗ hoặc không công bố báo cáo tình hình tài chính.
Tài chính - 28/05/2026 11:12
Công ty con của Vinhomes huy động 4.000 tỷ đồng trái phiếu trong một tháng
Trong tháng 5, CTCP Đầu tư Xây dựng Thái Sơn đã huy động thành công 4.000 tỷ đồng thông qua hai lô trái phiếu riêng lẻ. Động thái này diễn ra trong bối cảnh doanh nghiệp đang triển khai hàng loạt dự án sân golf và khu đô thị quy mô lớn tại nhiều địa phương, với tổng mức đầu tư lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng.
Tài chính - 28/05/2026 08:44
Lãi suất vẫn neo cao: Gửi tiền ở đâu hiệu quả nhất?
Gửi tiết kiệm đang dần lấy lại vị thế là một kênh đầu tư hấp dẫn khi lãi suất huy động tại một số ngân hàng thương mại đã lên tới 8-10%/năm.
Tài chính - 28/05/2026 08:39
Doanh nghiệp ồ ạt IPO, tăng vốn: Dòng tiền có đủ sức hấp thụ?
Làn sóng tăng vốn và IPO đang bùng nổ trên thị trường chứng khoán khi hàng loạt doanh nghiệp cùng đưa ra kế hoạch phát hành quy mô lớn, mở ra kỳ vọng nâng tầm thị trường nhưng cũng tạo áp lực hấp thụ dòng tiền trong ngắn hạn.
Tài chính - 28/05/2026 07:26
Dòng tiền dần trở lại với cổ phiếu ngân hàng
Khi nhóm Vingroup đồng loạt điều chỉnh mạnh và kéo VN-Index giảm điểm, cổ phiếu ngân hàng bất ngờ trở thành điểm tựa của thị trường. Sự trở lại của cổ phiếu vua không chỉ giúp cân bằng chỉ số mà còn mở ra kỳ vọng về một nhịp lan tỏa mới của dòng tiền.
Tài chính - 27/05/2026 15:58
Dùng vàng mua nhà Vinhomes - ai đang gánh rủi ro?
Chương trình của Vinhomes không chỉ là chính sách mới của doanh nghiệp, mà đây còn là phép thử để thu hút vàng nhàn rỗi trong dân vào nền kinh tế.
Tài chính - 27/05/2026 15:31
- Đọc nhiều
Đáng đọc
- Đáng đọc
[Café cuối tuần] Khi bất động sản phải quay về đúng giá trị
Đầu tư - Update 1 week ago
