[Gặp gỡ thứ Tư] TS. Nguyễn Anh Tuấn: Làm tốt hơn nữa công tác hỗ trợ doanh nghiệp, chăm sóc và phát triển hội viên

Tại Hội nghị Tổng kết công tác năm 2024, GS-TSKH. Nguyễn Mại, Chủ tịch VAFIE đã nhấn mạnh nhiệm vụ bao trùm của VAFIE trong năm 2025 cũng như những năm tới là "đổi mới, nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động, xứng đáng là Hiệp hội của cộng đồng doanh nghiệp trong kỷ nguyên hội nhập, vươn mình của đất nước". Vậy theo ông, để thực hiện thành công nhiệm vụ trên, đâu là những giải pháp trọng tâm mà VAFIE sẽ thực hiện trong nhiệm kỳ tới?

TS. Nguyễn Anh Tuấn: Theo điều lệ của VAFIE đã được Bộ Nội vụ phê duyệt, VAFIE là một tổ chức tự nguyện của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, các tổ chức kinh tế thuộc mọi thành phần kinh tế của Việt Nam có quan hệ kinh tế, hợp tác đầu tư với nước ngoài.

Mục đích của Hiệp hội là liên kết, hợp tác không vụ lợi nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của hội viên, hỗ trợ nhau về kinh nghiệm quản lý doanh nghiệp, bồi dưỡng nghiệp vụ, cung cấp thông tin về chủ trương, chính sách, các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước Việt Nam trong lĩnh vực kinh tế nói chung, trong công tác xúc tiến và nâng cao hiệu quả hoạt động đầu tư nước ngoài tại Việt Nam cũng như đầu tư của doanh nghiệp ra nước ngoài.

Như vậy, từ tên gọi đến mục đích tôn chỉ của Hiệp hội đã cho thấy hoạt động của VAFIE phải gắn chặt với hoạt động của các doanh nghiệp hội viên, hỗ trợ các doanh nghiệp tháo gỡ những vướng mắc khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh, trên cơ sở đó đẩy mạnh việc phát triển hội viên mới, làm cho VAFIE xứng đáng là hiệp hội của đông đảo cộng đồng doanh nghiệp trong kỷ nguyên hội nhập, vươn mình của đất nước như GS-TSKH. Nguyễn Mại đã khẳng định.

Bài học lớn rút ra từ thực tiễn hoạt động của VAFIE năm 2024 là càng gắn bó với doanh nghiệp, làm tốt công tác hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ vướng mắc khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh, thì vai trò của Hiệp hội càng được nâng cao và qua đó càng có thêm nhiều hội viên mới.

Ông có thể nói rõ thêm trong năm 2024, công tác hỗ trợ doanh nghiệp của VAFIE đã tiến hành như thế nào?

TS. Nguyễn Anh Tuấn: Những khó khăn vướng mắc mà các doanh nghiệp FDI tại Việt Nam thường gặp phải là việc giải quyết thủ tục mở rộng đầu tư, hoàn thuế, cách tính thuế, thủ tục hải quan, xuất nhập khẩu, đất đai và nguồn vốn tín dụng. Trong năm 2024, VAFIE đã tiếp nhận hàng chục kiến nghị của doanh nghiệp đề nghị hỗ trợ tháo gỡ khó khăn vướng mắc về các vấn đề nói trên. Chúng tôi đã tổ chức nghiên cứu kỹ vụ việc và kịp thời đưa ra các giải pháp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ các vướng mắc, khó khăn đó.

Đơn cử như về thuế, VAFIE đã giúp Công ty Nhiệt điện Vũng Áng II (VAPCO) giải quyết thành công vướng mắc trong thực thi Hiệp định tránh đánh thuế 2 lần giữa Việt Nam và Nhật Bản sau khi Việt Nam tham gia Quy tắc thuế tối thiểu toàn cầu; Hỗ trợ công ty Piaggio Việt Nam tháo gỡ vướng mắc về ưu đãi thuế TNDN do có cách hiểu khác nhau của pháp luât thuế và đầu tư; Hỗ trợ các doanh nghiệp Hàn Quốc (JMT, Dreamtech, YoungPoong) giải quyết hoàn thuế GTGT…

Về thủ tục hải quan, có thể kể tới trường hợp của ToTo Việt Nam gặp vướng mắc trong thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ, và chi nhánh chưa được hưởng chế độ hải quan ưu đãi.

Về tín dụng, VAFIE đã hỗ trợ Công ty Australis của Hoa Kỳ giải quyết thủ tục với cơ quan chức năng của Việt Nam trong việc vay vốn tín dụng ưu đãi của ADB để mở rộng đầu tư...

Riêng trong năm 2024, Chủ tịch VAFIE đã ký gửi hàng chục văn bản kiến nghị tới các bộ, ngành và chính quyền các địa phương đề nghị xem xét giải quyết các yêu cầu chính đáng của doanh nghiệp, trong đó một số các đề nghị của VAFIE được giải quyết thấu đáo, một số khuyến nghị khác đang được các cơ quan chức năng xem xét giải quyết.

Với một khối lượng công việc lớn như vậy, VAFIE làm thế nào để có thể giải quyết kịp thời các kiến nghị của doanh nghiệp?

TS. Nguyễn Anh Tuấn: Trước hết là chúng tôi có đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm trong từng lĩnh vực, bao gồm cả các chuyên gia chuyên trách và đội ngũ cộng tác viên.

Chẳng hạn như trong lĩnh vực thuế, ngoài chuyên gia kỳ cựu như ông Nguyễn Văn Phụng, nguyên Vụ trưởng Vụ Quản lý thuế doanh nghiệp lớn (Tổng cục thuế), thì còn có các chuyên gia về thuế đang làm việc tại "Big4" như bà Hương Vũ (E&Y), TS. Nguyễn Công Ái (KPMG)…

Trong lĩnh vực luật pháp về đầu tư, VAFIE có những chuyên gia như GS-TSKH. Nguyễn Mại, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về Hợp tác và đầu tư, ông Nguyễn Nội, nguyên Cục phó Cục Đầu tư nước ngoài, bà Nguyễn Thị Minh Hiền, nguyên Tham tán đầu tư của Việt Nam tại Hoa Kỳ, Hàn Quốc…

Bên cạnh đó, chúng tôi có mối quan hệ chặt chẽ với các bộ ngành như Bộ KH-ĐT (nay là Bộ Tài chính), Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Xây dựng,… và với chính quyền các địa phương, đặc biệt là các địa phương có nhiều dự án FDI.

Một yếu tố thuận lợi khác là, từ tháng 6/2023, Chủ tịch VAFIE đã ký Quyết định thành lập Ban Tư vấn thuế và hỗ trợ doanh nghiệp kèm theo quy chế làm việc của Ban với chức năng nhiệm vụ rõ ràng, tạo điều kiện để Ban hoạt động thực sự có hiệu quả. Khi tiếp nhận khuyến nghị của các doanh nghiệp, Ban đã tổ chức nghiên cứu nội dung vụ việc, trao đổi ý kiến với bộ ngành, chính quyền địa phương để đưa ra giải pháp thích hợp.

Ông vừa nói rằng càng làm tốt công tác hỗ trợ doanh nghiệp, càng có thể phát triển hội viên mới, có thể hiểu ý này như nào?

TS. Nguyễn Anh Tuấn: Trước hết tôi muốn nói rằng năm 2024 là năm rất thành công trong công tác phát triển hội viên của VAFIE, với hơn 40 hội viên mới được kết nạp, trong đó có thể kế đến những doanh nghiệp quy mô lớn như Samsung Electronics Việt Nam, Cảng Cái Lân, GMT Việt Nam, Bia rượu nước giải khát Sài Gòn, Nhiệt điện Vũng Áng II, Nghi Sơn II, Goertek Vina, Timberland, Pepsico, Toto Việt Nam, CTCP Song Ngư Sơn...

Sở dĩ có kết quả nói trên trước hết nhờ uy tín của VAFIE không ngừng gia tăng, đặc biệt là về góp ý hoàn thiện luật pháp chính sách và công tác hỗ trợ doanh nghiệp được tăng cường, tháo gỡ được nhiều khó khăn vướng mắc trong hoạt động đầu tư kinh doanh của doanh nghiệp, bảo vệ lợi ích chính đáng của hội viên.

Ngoài công tác hỗ trợ doanh nghiệp và phát triển hội viên mới, theo ông đâu là những nhiệm vụ trọng tâm khác mà VAFIE sẽ triển khai trong nhiệm kỳ tới?

TS. Nguyễn Anh Tuấn: Công tác góp ý phản biện chính sách sẽ là một trong những nhiệm vụ thường xuyên được VAFIE coi trọng và sẽ tiếp tục được tăng cường trong nhiệm kỳ tới. Để công tác này đạt chất lượng hiệu quả, phù hợp với thực tiễn đòi hỏi phải tập hợp được tiếng nói cộng đồng doanh nghiệp. VAFIE sẽ tăng cường lấy ý kiến của các doanh nghiệp về các dự thảo luật, nghị định của Chính phủ, thông tư hướng dẫn các bộ ngành để tổng hợp và có các khuyến nghị với cơ quan chức năng.

Tôi cho rằng, chỉ khi các văn bản quy phạm pháp luật được xây dựng trên cơ sở thực tiễn thì mới đảm bảo tính khả thi, công bằng, và qua đó mới có thể đi vào cuộc sống. Lâu nay chúng ta thường chỉ bàn đến chuyện đưa pháp luật vào cuộc sống, nhưng theo tôi cũng phải đưa cuộc sống vào pháp luật thì pháp luật mới có thể dễ dàng đi vào cuộc sống.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là VAFIE sẽ nâng cao hiệu quả xúc tiến đầu tư để thu hút được các dự án FDI chất lượng cao phù hợp chiến lược phát triển KT-XH của đất nước trong thời kỳ mới, nhất là các dự án đầu tư công nghệ cao, thân thiện với môi trường, đầu tư vào ngành công nghiệp bán dẫn, công nghệ thông tin, AI, Big data, Fintech,…

Chủ tịch Nguyễn Mại đã nhấn mạnh nhiệm vụ đổi mới nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động của VAFIE, xin ông cho biết phương hướng và những đổi mới cơ bản của VAFIE trong nhiệm kỳ tới?

TS. Nguyễn Anh Tuấn: Trước hết là phải gắn mọi hoạt động của VAFIE với doanh nghiệp, tăng cường bám sát doanh nghiệp, đặt doanh nghiệp vào vị trí trung tâm trong hoạt động và trong hình ảnh, thương hiệu của VAFIE. Tiếp theo là kiện toàn tổ chức bộ máy của các cơ quan trực thuộc hiệp hội. Theo đó Ban Tư vấn pháp luật - Hỗ trợ doanh nghiệp dự kiến sẽ được đổi tên thành Ban Hỗ trợ doanh nghiệp và Phát triển hội viên. Bên cạnh đó, sẽ tổ chức lại mô hình hoạt động của Trung tâm Xúc tiến đầu tư, đảm bảo đáp ứng được các yêu cầu trong giai đoạn mới.

VAFIE cũng sẽ phát triển hơn nữa đội ngũ chuyên gia là cộng tác viên trong nhiều lĩnh vực. Ngoài ra, sẽ nâng cao chất lượng công tác thông tin của Hiệp hội, ngoài Tạp chí Nhà đầu tư/Nhadautu.vn/Theinvestor.vn, sẽ nâng cấp website của Hiệp hội để kịp thời cung cấp phổ biến cho các doanh nghiệp hội viên những thông tin cần thiết liên quan đến hoạt động đầu tư kinh doanh.

Nói một câu khái quát nhất về nội dung đổi mới của Hiệp hội trong nhiệm kỳ tới thì đó sẽ là vấn đề gì?

TS. Nguyễn Anh Tuấn: Đó là phải làm cho VAFIE thực sự phải là Hiệp hội của các doanh nghiệp, các hoạt động phải thiết thực vì lợi ích đất nước và lợi ích chính đáng của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam cũng như các doanh nghiệp Việt Nam có quan hệ kinh tế và hợp tác đầu tư với nước ngoài.

Xin trân trọng cảm ơn ông!