[Gặp gỡ thư Tư] Thu hút FDI cần chuyển sang 'quy hoạch vùng kinh tế động lực'

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang chứng kiến những biến động không ngừng, việc chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu đang mở ra những cơ hội mới cho các quốc gia có tiềm năng phát triển mạnh mẽ.

Nổi bật lên như một điểm đến hấp dẫn, Việt nam đang khẳng định vị thế là trung tâm sản xuất và đầu tư hàng đầu khu vực Đông Nam Á, đặc biệt với tốc độ tăng trưởng kinh tế ổn định và nguồn nhân lực dồi dào.

Xung quanh câu chuyện thu hút FDI trong bối cảnh mới, Nhadautu.vn đã có trao đổi với luật sư Nguyễn Hồng Chung, Chủ tịch DVL Ventures, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Liên Chi hội Tài chính khu công nghiệp Việt Nam (VIPFA).

Thu hút FDI hướng tới công nghệ cao, xanh và bền vững

Dưới góc nhìn của một chuyên gia trong lĩnh vực đầu tư và tài chính, ông đánh giá như thế nào về bối cảnh hiện tại của chính sách thu hút FDI của Việt Nam trong năm 2025?

Luật sư Nguyễn Hồng Chung: Năm 2025 là một thời điểm bản lề khi Việt Nam vừa thực hiện hợp nhất cơ cấu bộ máy quản lý đầu tư - tài chính, đồng thời bước vào chu kỳ mới của các hiệp định thương mại thế hệ mới.

Việt Nam xác định 4 lĩnh vực được xác định là mũi nhọn thu hút FDI gồm: Công nghiệp bán dẫn và điện tử; công nghệ xanh và năng lượng tái tạo; logistics thông minh; công nghệ thông tin và sản xuất thông minh.

Chính sách thu hút FDI của Việt Nam đang thể hiện sự chuyển hướng mạnh mẽ từ thu hút đại trà sang thu hút có chọn lọc - hướng tới các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, xanh và bền vững.

Điều này tạo nên cơ hội cho các nhà đầu tư chiến lược nhưng cũng đòi hỏi một hệ sinh thái đầu tư minh bạch, hiệu quả, đặc biệt là cải cách thể chế, thủ tục hành chính và pháp lý đồng bộ.

Vậy trong làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng và dòng vốn FDI trong khu vực châu Á, đâu là những lợi thế mà Việt Nam đang sở hữu để tiếp tục thu hút các nhà đầu tư chiến lược, đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao?

Luật sư Nguyễn Hồng Chung: Theo tôi, Việt Nam đang sở hữu ba lợi thế chiến lược.

Thứ nhất, về vị trí địa lý, Việt Nam kết nối thuận lợi với toàn bộ khu vực Đông Á - ASEAN - Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương;

Thứ hai, hạ tầng khu công nghiệp và logistics đang ngày càng được cải thiện;

Thứ ba, cam kết thể chế rõ ràng trong các Hiệp định Thương mại tự do (FTA: thế hệ mới, như CPTPP, EVFTA, RCEP. Điều này mở ra cơ hội tiếp cận thị trường toàn cầu với mức thuế ưu đãi và rào cản thương mại thấp. Đây chính là điểm khác biệt nổi bật, giúp doanh nghiệp FDI đặt Việt Nam vào danh sách ưu tiên đầu tư lâu dài.

Cùng với đó, Chính phủ đang thúc đẩy cải cách quy trình đầu tư, cho phép rút ngắn thời gian cấp phép từ 250 ngày xuống còn khoảng 15-30 ngày với các dự án công nghệ cao - điều này rất có giá trị với các nhà đầu tư lớn.

Hiện, Việt Nam xác định 4 lĩnh vực được xác định là mũi nhọn thu hút FDI gồm: Công nghiệp bán dẫn và điện tử; công nghệ xanh và năng lượng tái tạo; logistics thông minh; công nghệ thông tin và sản xuất thông minh (smart manufacturing).

Đặc biệt, việc hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo, các khu công nghiệp chuyên đề sẽ là cú hích giúp thu hút những nhà đầu tư lớn toàn cầu.

Cần chuyển từ "quy hoạch tỉnh" sang "quy hoạch vùng kinh tế động lực"

Liệu có những chính sách khuyến khích mới nào đang được Chính phủ hoặc các địa phương triển khai để hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào các lĩnh vực ưu tiên này không?

Luật sư Nguyễn Hồng Chung: Theo tôi, có ba nhóm chính sách đáng chú ý:

Thứ nhất, ưu đãi đặc biệt theo Nghị định 19/2025/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Đầu tư về thủ tục đầu tư đặc biệt. cho các dự án đầu tư chiến lược.

Thể chế là yếu tố then chốt. Việt Nam đang cải cách mạnh mẽ nhưng vẫn cần tiến xa hơn trong số hóa toàn bộ quá trình đầu tư, từ đăng ký, cấp phép đến vận hành dự án.

Thứ hai, thủ tục đầu tư đặc biệt được đơn giản hóa theo Luật Đầu tư sửa đổi, không cần đánh giá phòng cháy chữa cháy, môi trường, xây dựng trước khi cấp phép đầu tư với một số dự án chiến lược.

Thứ ba, mô hình "Trung tâm dịch vụ hỗ trợ đầu tư một cửa tại chỗ" đang được thí điểm tại một số địa phương như Bắc Giang, Vĩnh Phúc, Quảng Ninh.

Thực tế cho thấy, nhiều nhà đầu tư nước ngoài vẫn còn gặp khó khăn khi tiếp cận thị trường Việt Nam do sự khác biệt trong thể chế và thủ tục. Luật sư nghĩ sao về điều này và đâu là giải pháp?”

Luật sư Nguyễn Hồng Chung: Thể chế là yếu tố then chốt. Việt Nam đang cải cách mạnh mẽ nhưng vẫn cần tiến xa hơn trong số hóa toàn bộ quá trình đầu tư, từ đăng ký, cấp phép đến vận hành dự án.

Theo tôi, giải pháp cho vấn đề này là xây dựng một nền tảng số quốc gia hỗ trợ nhà đầu tư nước ngoài - tích hợp thông tin quy hoạch, chi phí logistics, chính sách ngành, đất đai… cùng đội ngũ chuyên gia tư vấn chuyên sâu.

Việt Nam không chỉ hấp dẫn về chi phí, mà quan trọng hơn, là một môi trường pháp lý đang hoàn thiện từng ngày theo hướng minh bạch, bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư và khuyến khích đổi mới sáng tạo. Nếu có chiến lược pháp lý tốt, doanh nghiệp FDI hoàn toàn có thể yên tâm đồng hành cùng Việt Nam trên chặng đường dài...

Trong quá trình ra quyết định đầu tư tại Việt Nam, nhiều nhà đầu tư chiến lược còn đặt ra yêu cầu về hạ tầng, logistics và quy hoạch vùng. Theo Luật sư, điều này cần được đáp ứng như thế nào?

Luật sư Nguyễn Hồng Chung: Đó là yêu cầu hoàn toàn chính đáng nhất là khi chúng ta sắp xếp các tỉnh, thành phố từ 63 xuống còn 34. Hạ tầng cần được đầu tư đồng bộ, kết nối liên vùng.

Chúng ta cần chuyển từ "quy hoạch tỉnh" sang "quy hoạch vùng kinh tế động lực" - như vùng Hà Nội, vùng TP.HCM, vùng Nam Trung Bộ… để phát huy lợi thế mạng lưới thay vì từng địa phương đơn lẻ.

Ngoài ra, chính quyền địa phương cũng nên đồng hành sớm với nhà đầu tư từ khâu ý tưởng, quy hoạch, đến xây dựng nhà xưởng - thay vì chỉ tiếp cận khi nhà đầu tư đã chọn xong vị trí.

Xin cám ơn luật sư!