Doanh số thị trường hội họa toàn cầu đạt gần 60 tỷ USD

Sau 2 năm sụt giảm, doanh thu thị trường nghệ thuật hội họa thế giới bắt đầu ghi nhận dấu hiệu phục hồi trong năm 2025. Tuy nhiên, triển vọng tăng trưởng vẫn đi kèm nhiều thách thức từ chi phí kinh doanh gia tăng, căng thẳng địa chính trị và những biến động trong cấu trúc người sưu tầm.

Noah Horowitz - CEO hội chợ nghệ thuật lớn nhất thế giới Art Basel - cho biết ông giữ thái độ lạc quan thận trọng đối với triển vọng của thị trường nghệ thuật toàn cầu. Nhận định này được đưa ra sau khi doanh số thị trường tăng trở lại trong năm 2025, chấm dứt hai năm suy giảm liên tiếp.

CEO của Art Basel cũng cho rằng sự phục hồi này cho thấy khả năng thích ứng của thị trường, ngay cả khi bối cảnh địa chính trị toàn cầu ngày càng phức tạp. "Thị trường đã tự điều chỉnh. Giá cả đã được điều chỉnh hợp lý hơn và nhiều tác phẩm nghệ thuật chất lượng cũng quay trở lại thị trường", Horowitz phân tích.

Chi phí kinh doanh tăng - thách thức lớn của thị trường hội họa

Dù ghi nhận dấu hiệu tăng trưởng, Horowitz thừa nhận ngành nghệ thuật hội họa vẫn phải đối mặt với nhiều áp lực.

Theo báo cáo, chi phí vận hành của các đơn vị kinh doanh nghệ thuật tăng khoảng 5% trong năm 2025, cao hơn mức lạm phát tại nhiều quốc gia và cũng vượt tốc độ tăng doanh số. Điều này khiến biên lợi nhuận của các phòng tranh và nhà môi giới nghệ thuật chịu nhiều sức ép.

Bên cạnh đó, bất ổn địa chính trị cũng là yếu tố khiến thị trường trở nên khó đoán định hơn.

"Hiện mọi ánh mắt đều hướng về tình hình địa chính trị tại Trung Đông. Đây là vấn đề nhạy cảm và tôi không muốn đưa ra dự đoán nào về tương lai. Thị trường đang chờ xem cuộc khủng hoảng này sẽ ảnh hưởng như thế nào", Horowitz cho biết.

Trong bối cảnh đó, Art Basel vẫn tiếp tục mở rộng hoạt động. Art Basel Qatar, sự kiện đầu tiên của thương hiệu này tại Trung Đông, đã diễn ra lần đầu vào tháng 2 và được đánh giá là thành công.

Khác với các kỳ Art Basel tại Basel, Miami, Hong Kong hay Paris, sự kiện ở Doha tập trung nhiều hơn vào nghệ sĩ khu vực Trung Đông, thay vì các tên tuổi quen thuộc như Picasso, Frida Kahlo hay Yayoi Kusama.

Theo Horowitz, một trong những yếu tố quan trọng dẫn đến thành công của sự kiện là vai trò của Sheikha Al Mayassa bint Hamad bin Khalifa Al Thani, Chủ tịch Qatar Museums và cũng là em gái của Quốc vương Qatar Tamim bin Hamad Al Thani.

Tuy nhiên, những biến động chính trị gần đây trong khu vực, bao gồm xung đột liên quan đến Iran và các cuộc không kích tại Qatar, đã khiến không gian hàng không của quốc gia này phải tạm đóng cửa vào đầu tháng 3. Những diễn biến này làm dấy lên lo ngại về mức độ ổn định của khu vực.

Trên thị trường tài chính, tác động cũng đã xuất hiện: cổ phiếu Aldar Properties, nhà phát triển bất động sản lớn nhất Abu Dhabi, giảm khoảng 5% trong tuần trước.

"Chuyển giao tài sản thế hệ" sẽ định hình thị trường hội họa

Một trong những yếu tố được cho là sẽ định hình mạnh mẽ thị trường nghệ thuật trong tương lai là "Great Wealth Transfer" - quá trình chuyển giao khối tài sản khổng lồ từ thế hệ Baby Boomer sang Millennials và Gen Z.

Theo dự báo của UBS, quá trình này có thể đạt giá trị 84 nghìn tỷ USD trong vòng 25 năm tới. Horowitz cho rằng sự thay đổi thế hệ này sẽ làm biến đổi sâu sắc cách thức vận hành của thị trường hội họa.

"Những nhà sưu tập cũ đang dần rời khỏi thị trường, và nhiều bộ sưu tập của họ đang được đưa ra đấu giá", Horowitz nói.

Paul Donovan, kinh tế trưởng của UBS, nhận định sự dịch chuyển tài sản sang phụ nữ và các nhà sưu tập trẻ sẽ kéo theo thay đổi trong động lực sưu tầm và các ưu tiên từ thiện, từ đó định hình lại mô hình sưu tập nghệ thuật.

Một xu hướng đáng chú ý khác là sự trở lại của các giao dịch trực tiếp.

Theo Horowitz, các nhà sưu tập trẻ thường khám phá nghệ sĩ thông qua mạng xã hội, nhưng họ vẫn tìm kiếm trải nghiệm cộng đồng trong thế giới nghệ thuật. Điều này khiến các hội chợ nghệ thuật ngày càng đóng vai trò quan trọng.

"Các hội chợ nghệ thuật tập hợp lượng lớn tác phẩm trong một không gian hiệu quả, cho phép các nhà sưu tập cùng nhau khám phá nghệ sĩ mới. Điều này đặc biệt quan trọng trong một thế giới ngày càng phân mảnh", ông nói.

Số liệu trong báo cáo cho thấy doanh số từ các hội chợ nghệ thuật tăng 4% so với năm trước, chiếm 35% doanh thu của các nhà kinh doanh nghệ thuật, mức cao nhất kể từ năm 2022.

Ngược lại, doanh số bán trực tuyến giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2019, chỉ chiếm khoảng 16% tổng doanh số của các phòng tranh.

Theo Tiến sĩ Clare McAndrew, tác giả báo cáo và là người sáng lập công ty nghiên cứu Arts Economics, tương lai của thị trường nghệ thuật phụ thuộc nhiều vào khả năng duy trì tính toàn cầu.

Bà cảnh báo xu hướng bảo hộ thương mại hoặc tập trung vào thị trường nội địa có thể tạo ra rủi ro dài hạn cho ngành nghệ thuật - lĩnh vực vốn phụ thuộc mạnh vào dòng chảy quốc tế của tác phẩm và nhà sưu tầm.

"Những tín hiệu ban đầu cho thấy thương mại nghệ thuật xuyên biên giới vẫn tương đối ổn định trong năm 2025. Tuy nhiên, cách các dòng chảy này phát triển trong tương lai sẽ đóng vai trò quyết định đối với tăng trưởng của thị trường", McAndrew kết luận.