Đại biểu Hà Nội: Thị trường chứng khoán an toàn là kênh chia lửa cho tín dụng

Sáng 7/11, tại kỳ họp thứ 8, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập, Luật Ngân sách nhà nước, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, Luật Quản lý thuế và Luật Dự trữ quốc gia.

Đại biểu Phạm Đức Ấn (đoàn TP. Hà Nội) bày tỏ sự đồng tình cao với tờ trình của Chính phủ về một dự án luật sửa 7 luật. Theo đại biểu, mục đích là tháo ngay những bất cập, vướng mắc và điểm nghẽn mà không cần phải chờ để sửa đổi tổng thể từng đạo luật.

Điều này cũng không làm cản trở việc trong thời gian gần nhất khi Chính phủ có chuẩn bị đầy đủ có thể trình Quốc hội sớm nhất các dự án để thay thế các đạo luật được sửa đưa ra xem xét sửa đổi trong khi kỳ này.

Vướng mắc của ngân hàng thương mại Nhà nước

Về sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý thuế, đại biểu Ấn cho rằng ngoài những nội dung như dự thảo ông nhất trí thì ông đề nghị bổ sung thêm một nội dung hiện nay các ngân hàng thương mại Nhà nước đang rất vướng mắc, liên quan đến Kiểm toán Nhà nước đối với báo cáo tài chính.

Trong trường hợp yêu cầu điều chỉnh tăng lợi nhuận cho đối với ngân hàng thương mại Nhà nước thì ngân hàng thương mại Nhà nước vừa phải nộp thêm phí chậm nộp thuế thu nhập theo Điều 59 của Luật Quản lý thuế, vừa bị phạt theo Điều 142 theo Luật Quản lý thuế là 20% số chậm nộp đó.

Ông phân tích với tính chất hoạt động ngân hàng thì vấn đề liên quan đến xếp loại nhóm nợ và vấn đề tài sản đảm bảo ảnh hưởng rất lớn đến vấn đề lợi nhuận của ngân hàng thương mại, bởi vì nó liên quan đến dự thu và liên quan đến dự phòng.

Vị đại biểu Hà Nội dẫn chứng, nợ ngân hàng thương mại được 5 nhóm, nợ nhóm 1 chỉ 0% nhưng nợ nhóm 3 thì phải trích 20%, nợ nhóm 5 thì phải trích 100% và phần trích này phải đưa vào chi phí của ngân hàng thương mại, như vậy rất ảnh hưởng đến lợi nhuận.

Quan điểm về trích lập này vừa có những yếu tố mang tính định tính, vừa mang tính định lượng, định lượng thì rất rõ nhưng những yếu tố định tính dẫn đến có thể ngân hàng thương mại làm nhóm 1 nhưng kiểm toán lại yêu cầu thành nhóm 2 hoặc ngược lại. Như vậy, cách trích lập dự phòng sẽ khác nhau, dẫn đến có thể qua kiểm toán ngân hàng thương mại sẽ phải tăng lợi nhuận hoặc giảm lợi nhuận.

Trong trường hợp giảm lợi nhuận phần trích lập thuế thu nhập doanh nghiệp nếu nộp quá thì được chuyển sang năm sau, nhưng ngược lại nếu phải tăng lợi nhuận thì việc cơ quan kiểm toán làm kiểm toán báo cáo tài chính thường là tháng 5, tháng 6.

Vì vậy, ngân hàng thương mại lại phải nộp tiền tăng thêm đó, về cơ bản 2 năm 1 lần kiểm toán như vậy dẫn đến chuyện ngân hàng thương mại sẽ phải thường xuyên phải nộp phạt này và đó không phải lỗi của ngân hàng thương mại.

"Do đó, tôi đề nghị trong Điều 59 về xử lý chậm nộp thuế, trong khoản 5 có những trường hợp loại trừ thì nên loại trừ bổ sung thêm trường hợp là trong trường hợp phải tăng lợi nhuận, điều chỉnh tăng lợi nhuận theo yêu cầu của Kiểm toán Nhà nước thì ngân hàng thương mại sẽ không bị phạt và theo chúng tôi nghĩ đây cũng hơi oan, bởi vì ngân hàng thương mại không kê khai thuế sai để không nộp chỗ này", ông nói.

Đại biểu Hà Nội cũng nêu vấn đề liên quan đến Luật Kế toán (sửa đổi) lần này có giao cho Ngân hàng Nhà nước trách nhiệm ban hành chế độ kế toán đối với hệ thống ngân hàng thương mại. Năm 2015 trở về trước thì Ngân hàng Nhà nước được quyền ban hành chế độ kế toán và sau đó khi Luật Kế toán năm 2015 ra đời thì chuyển toàn bộ quyền về Bộ Tài chính, nhưng trên thực tế vẫn áp dụng hệ thống kế toán do Ngân hàng Nhà nước ban hành.

Việc này qua quá trình thực hiện thì Bộ Tài chính thấy có những bất cập, bởi vì liên quan quản lý nhà nước chuyên ngành sâu đòi hỏi có hướng dẫn những điều khoản để phục vụ cho công tác quản lý của Ngân hàng Nhà nước. Bộ Tài chính đề xuất giao lại quyền này cho Ngân hàng Nhà nước nhưng một số ý kiến, đặc biệt là Ủy ban Tài chính, Ngân sách cho rằng có thể làm tăng biên chế.

"Nhưng trên thực tế với thực tiễn trước năm 2015 thì Ngân hàng Nhà nước chỉ cần có 5 biên chế để làm việc này và vì vậy không ảnh hưởng quá nhiều, có thể phục vụ đúng chuyên ngành sâu. Việc này Bộ Tài chính đã đề xuất, đơn vị soạn thảo cũng đề xuất và tôi nghĩ việc này nên áp dụng như đề xuất của cơ quan soạn thảo", nam đại biểu Hà Nội nêu vấn đề.

Thị trường chứng khoán an toàn là kênh 'chia lửa' cho tín dụng

Về Luật Chứng khoán, ông Phạm Đức Ấn cho rằng sửa đổi là rất cần thiết. Ông phân tích khi thị trường chứng khoán an toàn thì đây là một kênh để chia lửa cho thị trường tín dụng. Bởi vì, tỷ trọng tín dụng trên GDP của chúng ta đã là một trong những nước cao nhất thế giới.

Theo báo cáo gần nhất, số liệu thống kê gần nhất, đối với thị trường chứng khoán cho vay cầm cố đã lên đến 230.000 tỷ và chỗ này đòi hỏi có những quản lý mới, đặc biệt cần áp dụng tương tự như hệ thống ngân hàng là có phòng thông tin tín dụng.

Hiện nay, các khách hàng tham gia vay ký quỹ các thứ ở rất nhiều tổ chức chứng khoán khác nhau và 1 chứng khoán có thể được cầm cố tại rất nhiều tổ chức chứng khoán khác nhau và có thể trong trường hợp cần phải xử lý chứng khoán đó dẫn đến rủi ro.

"Vì vậy, các công ty chứng khoán cần có những thông tin liên quan tương tự như thông tin tín dụng. Điều này nên giao quyền cho Bộ Tài chính có thể thiết lập bộ phận này để đảm bảo tính minh bạch và các công ty chứng khoán có thể dựa trên đó để nắm được thông tin, quản lý rủi ro của mình", đại biểu Ấn nêu ý kiến.