Công bố PCI 2024: Lần đầu tiên Hải Phòng giữ vị trí quán quân

“Bản đồ” CPI đã có sự thay đổi

Sáng 6/5, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố Báo cáo Chỉ số Năng lực Cạnh tranh Cấp tỉnh (PCI 2024).

Năm 2024, Báo cáo PCI cho thấy một bức tranh tích cực về cải thiện điều hành kinh tế cấp tỉnh. Điểm số trung vị đạt 67,67 điểm, tăng 1 điểm so với năm trước và là năm thứ 8 liên tiếp vượt mốc 60 điểm - ngưỡng được xem là phản ánh một môi trường kinh doanh thuận lợi. Đặc biệt, Chỉ số PCI gốc - chỉ số phản ánh chất lượng điều hành kinh tế cốt lõi - đạt 68,18 điểm, tiếp tục cải thiện liên tục kể từ năm 2016.

“Đây là kết quả của sự bền bỉ, kiên trì cải cách của nhiều địa phương và sự giám sát tích cực từ cộng đồng doanh nghiệ”, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế VCCI nhấn mạnh.

The ông Đậu Anh Tuấn, thứ hạng cao của Hải Phòng trong báo cáo PCI 2024 phản ánh nỗ lực chung nhằm cải thiện môi trường kinh doanh và đầu tư, với các sáng kiến chính bao gồm đơn giản hóa thủ túc hành chính và thúc đẩy đầu tư.

Những cải cách này góp phần cải thiện ở các lĩnh vực của chỉ số PCI của Hải Phòng: Có tới 7/10 lĩnh vực điều hành của TP. Hải Phòng có sự cải thiện so với năm 2023, bao gồm: Gia nhập thị trường; Tiếp cận đất đai; Tính minh bạch; Chi phí không chính thức; Cạnh tranh bình đẳng; Tính năng động của chính quyền; Thiết chế pháp lý và an ninh trật tự.

Bước chuyển mạnh mẽ của TP. Hải Phòng trong PCI 2024 đến từ quá trình nỗ lực cải cách liên tục, khi thành phố này trước đó liên tục 3 năm (2021, 2022 và 2023) nằm trong Nhóm 5 tỉnh có điểm số PCI cao nhất của Việt Nam.

PCI đóng vai trò như một radar chính sách, giúp phát hiện sớm những điểm nghẽn, những rào cản vô hình, từ đó kiến tạo một môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, thuận lợi, an toàn và công bằng. Đặc biệt, trong bối cảnh Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định về vai trò của kinh tế tư nhân cần trở thành “đòn bẩy cho một Việt Nam thịnh vượng”, Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân thì PCI sẽ tiếp tục trở thành nguồn dữ liệu thực tiễn quý giá để hoạch định chính sách, hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân phát triển mạnh mẽ, vươn tầm khu vực và toàn cầu, trở thành một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế nước ta.

Sau 7 năm liên tiếp (từ 2017-2023) giữ vị trí quán quân Bảng xếp hạng PCI, Quảng Ninh đã xuống vị trí thứ 2 trong PCI 2024 với 73,20 điểm, tăng 1,95 điểm so với điểm số PCI 2023.

Quảng Ninh duy trì được sự cải thiện của 5/10 lĩnh vực điều hành đo lường bởi PCI, bao gồm: Tiếp cận đất đai; Tính minh bạch; Cạnh tranh bình đẳng; Đào tạo lao động; Thiết chế pháp lý và an ninh trật tự.

Ba tỉnh tiếp theo nằm trong nhóm 5 tỉnh, thành phố có chất lượng điều hành tốt nhất trong PCI 2024 là Long An, Bắc Giang và Bà Rịa - Vũng Tàu. Đây đều là những tỉnh có chất lượng điều hành tốt trong thời gian gần đây. Trong đó, Long An và Bắc Giang có 3 năm liên tục nằm trong Nhóm 5 tỉnh, thành phố có chất lượng điều hành kinh tế tốt nhất, còn Bà Rịa - Vũng Tàu thì liên tục trong Nhóm 10 tỉnh, thành phố có điểm số PCI cao nhất từ năm 2021.

Năm tỉnh, thành phố còn lại trong Nhóm 10 tỉnh, thành phố có chất lượng điều hành tốt nhất của năm 2024 bao gồm: Thừa Thiên Huế, Hậu Giang, Phú Thọ, Đồng Tháp và Hưng Yên.

Hầu hết các tỉnh, thành phố khác đều từng xuất hiện nhiều năm, đặc biệt trong đó Đồng Tháp ghi kỷ lục 18 năm liên tục nằm trong nhóm 10 tỉnh, thành phố có kết quả PCI cao nhất. Hưng Yên lần đầu tiên bước vào TOP 10, song tỉnh này từng đứng ở vị trí 12 trong PCI 2023 và 14 trong PCI 2022.

Trong Nhóm 30 tỉnh, thành phố có kết quả PCI tốt nhất năm 2024, có sự xuất hiện của một số địa phương có bước chuyển đáng chú ý. Trong đó, nổi bật là Hà Nam, ở vị trí 22 - kết quả tốt nhất từ trước tới nay của tỉnh. Kết quả PCI 2024 của Hà Nam tăng 2,14 điểm và tăng 14 bậc so với PCI 2023.

"Sự thăng hạng này nhờ vào nỗ lực của tỉnh trong đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi trong tiếp cận đất đai, tạo lập môi trường kinh doanh bình đẳng và giảm chi phí phi chính thức, nhờ đó tỉnh đã tạo ra môi trường thân thiện hơn với nhà đầu tư", ông Đậu Anh Tuấn phân tích.

Thái Bình cũng trở lại TOP 30 trong PCI 2024, sau lần gần nhất năm 2022, với các chuyển biến tích cực trên các lĩnh vực: Tính minh bạch, Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và Đào tạo lao động.

Một điểm đáng chú ý khác là các thành phố trực thuộc Trung ương, gồm: Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng, Cần Thơ đều có tên trong Nhóm 30 tỉnh, thành phố có chất lượng điều hành tốt nhất năm 2024 và điểm số của những địa phương này đều có sự cải thiện so với PCI 2023, dù mức độ cải thiện có khác nhau.

Dấu ấn 20 năm doanh nghiệp “chấm điểm” chính quyền

Phát biểu tại sự kiện, Chủ tịch VCCI Phạm Tấn Công nhớ lại: 20 năm trước, khi PCI lần đầu tiên được công bố vào năm 2005, không ai có thể hình dung rằng chỉ số này sẽ trở thành một công cụ cải cách hành chính mạnh mẽ, một diễn đàn phản ánh tiếng nói của doanh nghiệp tư nhân về những khó khăn, rào cản, cũng như mong muốn của họ đối với chính quyền địa phương.

“Từ một sáng kiến nghiên cứu đột phá và mới mẻ của VCCI, PCI đã phát triển thành một hệ thống đánh giá toàn diện, khoa học và có sức lan tỏa sâu rộng, trở thành thước đo đáng tin cậy về chất lượng điều hành kinh tế cấp tỉnh. Hơn thế nữa, PCI đã góp phần trao quyền cho doanh nghiệp tư nhân nói lên tiếng nói của mình, không chỉ để phản ánh thực trạng mà còn để thúc đẩy cải cách, khuyến khích cạnh tranh giữa các tỉnh, thành phố trên tinh thần cầu thị và đổi mới”, ông Phạm Tấn Công nhấn mạnh.

Theo Chủ tịch VCCI, PCI không chỉ đơn thuần là một bảng xếp hạng mà đó là một cuộc đối thoại thường niên giữa cộng đồng doanh nghiệp và chính quyền địa phương, là nơi doanh nghiệp được nói lên tiếng nói thẳng thắn từ thực tiễn, là nơi chính quyền lắng nghe và hành động.

PCI đã đồng hành cùng rất nhiều mô hình cải cách từ chính quyền cấp tỉnh trong suốt thời gian qua như mô hình một cửa trong gia nhập thị trường, trung tâm hành chính công tập trung, cafe doanh nhân, mô hình đánh giá chính quyền cấp sở ngành, quận huyện.

“Những cải thiện đáng ghi nhận về gia nhập thị trường, tính minh bạch, chi phí không chính thức, chất lượng lao động, thủ tục hành chính… trong suốt 20 năm qua là minh chứng rõ nét cho sức sống và tác động tích cực của PCI”, ông Phạm Tấn Công nhấn mạnh.

Trong bài phát biểu, Chủ tịch VCCI Phạm Tấn Công cũng bày tỏ sự xúc động khi PCI 2024 cũng là lần công bố thứ 20 của VCCI, và là lần cuối cùng có đủ 63 tỉnh, thành phố trong bảng xếp hạng, trước khi quá trình sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp tỉnh theo Nghị quyết của Trung ương chính thức được triển khai từ nửa cuối năm 2025.

"Đây là một thời điểm đặc biệt, khép lại một chu kỳ 20 năm cải cách bền bỉ, và đồng thời mở ra cánh cửa cho một kỷ nguyên phát triển mới - nơi mà hiệu quả điều hành và đổi mới sáng tạo sẽ là động lực chính cho tăng trưởng. Với việc sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, sắp xếp lại bộ máy chính quyền địa phương còn 2 cấp và tổ chức lại các sở, ngành của các địa phương, thời gian tới việc cải thiện môi trường kinh doanh cấp tỉnh sẽ có nhiều cơ hội và thách thức mới", Chủ tịch VCCI phát biểu.

Đồng thời cam kết, trong giai đoạn tới, VCCI sẽ tiếp tục đồng hành cùng các địa phương và cộng đồng doanh nghiệp để tiếp tục triển khai PCI và nhiều sáng kiến mới như Chỉ số Xanh cấp tỉnh (PGI) - một chỉ số phản ánh chất lượng quản trị môi trường gắn với phát triển bền vững, giảm thiểu phát thải, thích ứng với biến đổi khí hậu. PGI sẽ cùng PCI tạo thành bộ đôi chỉ số thúc đẩy cả tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường, - là mục tiêu kép rất quan trọng mà Việt Nam đang nỗ lực theo đuổi.