Cơ quan Năng lượng Quốc tế đề xuất xả lượng dầu dự trữ lớn kỷ lục để hạ nhiệt giá

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa đề xuất "xả van" lượng dầu dự trữ lớn nhất trong lịch sử của mình để hạ giá dầu thô sau khi giá "vàng đen" tăng mạnh do căng thẳng ở Trung Đông.

Lượng dầu được xả sẽ vượt mức 182 triệu thùng dầu mà các nước thành viên IEA đã đưa ra thị trường trong hai đợt mở van vào năm 2022 khi Nga tiến hành hoạt động quân sự ở Ukraine, WSJ dẫn lời các quan chức cho biết.

Đề xuất này đã được đưa ra tại một cuộc họp khẩn cấp của các quan chức năng lượng từ 32 nước thành viên của IEA ngày 10/3.

"Trên thị trường dầu mỏ, tình hình đã xấu đi trong những ngày gần đây. Bên cạnh những khó khăn trong việc vận chuyển qua eo biển Hormuz, một lượng lớn sản lượng dầu đã bị cắt giảm. Điều này đang tạo ra những rủi ro đáng kể và ngày càng gia tăng cho thị trường", Fatih Birol, Giám đốc điều hành IEA, nói ngày 10/3.

Ông Birol cho biết, các bộ trưởng năng lượng của G7 đã họp vào sáng 10/3 để thảo luận các phương án giải quyết tình trạng gián đoạn nguồn cung. Các thành viên của G7 gồm Canada, Pháp, Đức, Ý, Nhật Bản, Anh và Mỹ. Họ cũng là thành viên của IEA.

Các nước thành viên dự kiến sẽ quyết định về đề xuất này hôm nay (11/3). Đề xuất sẽ được thông qua nếu không có nước nào phản đối. Trong trường hợp có nước phản đối, kế hoạch xả dầu có thể bị trì hoãn.

Đề xuất của IEA nhằm mục đích đối phó với sự gián đoạn lớn do việc đóng cửa gần như hoàn toàn Eo biển Hormuz, nơi được coi là "yết hầu" của dòng dầu thế giới, trong bối cảnh Iran đe dọa tấn công các tàu chở dầu.

Các cuộc tấn công của Iran vào các tàu chở dầu đi qua eo biển này là khiến các nước phương Tây và đồng minh thành lập IEA vào năm 1974 sau lệnh cấm vận dầu mỏ của các nước Ả Rập. Cơ quan này để ra quy định về lượng dầu thô mà các nước thành viên phải giữ trong kho dự trữ và điều phối việc xả van dầu để bảo vệ các nền kinh tế khỏi sự bất ổn của thị trường dầu mỏ.

Việc giá dầu đi lên liên tục có thể đẩy lạm phát tăng mạnh, ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường chứng khoán toàn cầu và làm chậm lại quyết định của các ngân hàng trung ương. Không những thế, người dân gặp khó trong vấn đề đổ xăng cho các phương tiện đi lại.

Kể từ ngày 28/2/2026 khi Mỹ và Israel bắt đầu các cuộc tấn công hiệp đồng vào Iran, giá dầu đã tăng vọt tới 40%, có lúc chạm mốc 120 USD/thùng trước khi giảm vào đầu tuần này sau các tuyên bố của Tổng thống Trump về thời gian kéo dài của cuộc chiến.

Kết phiên giao 10/3, giá dầu thô Mỹ WTI giảm gần 12% xuống 83,45 USD/thùng còn giá dầu Brent giảm 11,3% xuống 87,8 USD/thùng. Tuy vậy, trong phiên giao dịch sáng nay, giá dầu WTI đã tăng trở lại.

Các thành viên IEA duy trì 1,2 tỷ thùng dầu trong kho dự trữ công, cùng với 600 triệu thùng trong kho dự trữ thương mại bắt buộc, Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol cho biết hôm 9/3. Theo tính toán sơ bộ, con số đó tương đương với khoảng 124 ngày nguồn cung bị gián đoạn từ Vùng Vịnh.

Nguồn tin từ CNBC hôm 9/3 cho biết, Mỹ tin rằng việc các nước cùng xả từ 300 triệu đến 400 triệu thùng dầu, tương đương 25% đến 30% trong tổng số 1,2 tỷ thùng dầu dự trữ, sẽ là giải pháp phù hợp.

Kết quả trái chiều từ các lần xả dầu từ kho dự trữ chiến lược

Các thành viên IEA đã thực hiện hai lần xả dầu liên tiếp sau hành động quân sự của Nga tại Ukraine vào đầu năm 2022. Ban đầu, động thái này khiến giá dầu tăng 20% khi các nhà giao dịch coi việc xả dầu là dấu hiệu cho thấy cuộc khủng hoảng dầu mỏ nghiêm trọng hơn họ dự đoán. Sau đó, việc xả dầu đã giúp giảm giá.

Trước đó, lần xả dầu vào năm 1991 thành công lớn khi Tổng thống George H.W. Bush chuẩn bị cho Chiến dịch Bão táp Sa mạc. Khi đó, Tổng thống Bush ra lệnh xả Kho dự trữ dầu mỏ chiến lược lần đầu tiên vào cùng đêm liên minh do Mỹ dẫn đầu tấn công Iraq. Các thành viên IEA đã cùng nhau xả thêm dầu từ kho dự trữ theo kế hoạch đã được chuẩn bị trước.

Giá dầu đã giảm hơn 20% trong ngày đầu tiên của cuộc tấn công do Mỹ dẫn đầu. Vào thời điểm lực lượng liên quân tiến vào Iraq và Kuwait vào tháng 2/1991, dầu từ kho dự trữ chiến lược đã được đưa ra thị trường.