UOB: Cuộc chiến thuế quan của ông Trump gây sóng gió cho các đồng tiền châu Á

Thị trường tài chính toàn cầu đã trải qua một giai đoạn biến động mạnh kể từ đầu tháng 2 khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sẽ áp dụng mức thuế thương mại trừng phạt 25% đối với cả Canada, Mexico và Trung Quốc.

Nhân dịp này, Bộ phận Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu, Ngân hàng UOB (Singapore), đưa ra một số nhận định về tác động của các biện pháp đáp trả thương mại giữa các nước đối với các đồng tiền mạnh trên thế giới và các đồng tiền ở châu Á, trong đó có VND.

USD mạnh lên cùng với sự leo thang về thuế quan

Đồng USD đã giảm lần đầu tiên sau 4 tháng vào tháng 1/2025 khi Tổng thống Trump không ngay lập tức áp thuế sau khi nhậm chức vào ngày 20/1. Trước đó, thị trường đã đẩy mạnh mua vào USD với kỳ vọng ông sẽ thực hiện các biện pháp thuế quan ngay từ ngày đầu tiên đối với các đối tác thương mại quan trọng như Canada, Mexico và Trung Quốc.

Do đó, khi không có động thái tức thì, một số nhà đầu tư đã chốt lời, khiến Chỉ số DXY – vốn đã đạt mức cao nhất trong hai năm vào đầu tháng 1 – điều chỉnh nhẹ. Chỉ số DXY đo lường sức mạnh đồng USD so với 1 rổ tiền tệ mạnh khác gồm bảng Anh, euro, yên Nhật đôla Canada, krona Thụy Điển và franc Thụy Sỹ.

Tuy nhiên, sự bình ổn ngắn ngủi trên thị trường tài chính đã nhanh chóng bị phá vỡ khi Tổng thống Trump ký phê duyệt đợt thuế quan đầu tiên trong nhiệm kỳ mới vào ngày 1/2, áp dụng với Mexico, Canada và Trung Quốc, trước khi đồng ý hoãn thuế đối với Mexico và Canada thêm một tháng.

Tại thời điểm hiện tại, có vẻ như các biện pháp thuế bổ sung đối với Trung Quốc sẽ vẫn được triển khai, và Trung Quốc cũng đang chuẩn bị đáp trả tương ứng. Câu hỏi đặt ra là: Chúng ta sẽ thích nghi với cuộc chiến thuế quan đầy biến động này như thế nào? Và liệu đồng USD có tiếp tục tăng sau khi đã ổn định vào tháng 1?

Hầu hết các đồng tiền châu Á đã có một khởi đầu tích cực trong năm 2025, khi các biện pháp thuế quan ngay từ ngày đầu nhậm chức của Tổng thống Trump đối với Trung Quốc – vốn bị lo ngại từ trước – đã không xảy ra. Ngay cả khi ông Trump cuối cùng công bố mức thuế 10% đối với hàng hóa Trung Quốc vào ngày 1/2, phản ứng ôn hòa của Trung Quốc so với Canada và Mexico cho thấy tuyến đầu của cuộc chiến thương mại mới có thể là với các nước láng giềng của Mỹ, một điểm khác biệt quan trọng so với cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung năm 2018.

Điều này đặt ra câu hỏi: Liệu tác động lan tỏa đối với đồng nhân dân tệ (CNY) và các đồng tiền châu Á có giảm đi không? Hay vẫn còn khả năng leo thang thuế quan đối với Trung Quốc?

Chuẩn bị cho đợt suy yếu tiếp theo của các đồng tiền châu Á

Mặc dù Tổng thống Trump mới chỉ áp mức thuế khiêm tốn 10% lên hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, UOB cho rằng rủi ro gia tăng thuế quan trong tương lai vẫn rất cao. Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đã công bố vào ngày 24/1 rằng họ đang xem xét lại Thỏa thuận Kinh tế và Thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc để đánh giá liệu Trung Quốc có tuân thủ các cam kết trong thỏa thuận hay không. Đây có thể là bước đệm để đưa ra khuyến nghị về thuế đối với Tổng thống.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent được cho là đang thúc đẩy việc áp mức thuế nhập khẩu phổ quát, khởi điểm 2,5% và tăng dần theo thời gian trong khi ứng viên Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick cũng là một người ủng hộ mạnh mẽ việc tăng thuế nhập khẩu. Đặc biệt, ngày càng có lo ngại rằng Mỹ có thể thu hồi quy chế "tối huệ quốc" (MFN) của Trung Quốc.

Dù vậy, phản ứng của Trung Quốc cho đến nay vẫn khá kiềm chế, và việc Tổng thống Trump triển khai một cuộc chiến thuế quan kéo dài trên nhiều mặt trận có thể khiến tác động lan tỏa ngay lập tức lên CNY và các đồng tiền châu Á trở nên nhẹ nhàng hơn.

Mặc dù UOB dự báo sẽ có thêm các đợt thuế quan mới đối với Trung Quốc sau khi cuộc điều tra của Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) hoàn tất, kịch bản bi quan với mức thuế 60% có khả năng chưa xảy ra ở thời điểm này.

Do đó, UOB vẫn giữ nguyên dự báo tăng trưởng GDP Trung Quốc ở mức 4,3% cho năm 2025, với giả định thuế nhập khẩu vào Mỹ tăng từ 10% lên 25% theo kịch bản cơ sở. Ngoài ra, một gói kích thích kinh tế đáng kể từ Trung Quốc trong năm nay cũng có thể giúp giảm bớt tác động suy giảm và hạn chế mức độ điều chỉnh của CNY.

Hiện tại, UOB duy trì dự báo tỷ giá USD/CNY như sau: Quý 1/2025 là 7,40, quý 2/2025 là 7,55, quý 3/2025 là 7,65, và quý 4/2025 là 7,50.

Những dự báo này dựa trên kịch bản cơ sở rằng thuế đối với hàng nhập khẩu Trung Quốc vào Mỹ sẽ tăng lên 25%. Tuy nhiên, nếu mức thuế bị đẩy lên 60%, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) sẽ gặp khó khăn trong việc kiểm soát đà suy yếu của CNY. Khi đó, UOB duy trì quan điểm rằng tỷ giá USD/CNY có thể vượt mốc tâm lý 8,0, mức cao nhất kể từ năm 2006.

Triển vọng USD/VND trước những bất định

VND đã có một khoảng thời gian tạm lắng trong tháng 1 khi Tổng thống Trump không áp dụng thuế ngay từ ngày đầu tiên đối với Trung Quốc. Điều này đã khiến tỷ giá USD/VND rút khỏi mức cao kỷ lục gần 25.500, giảm xuống khoảng 25.100 trong suốt tháng 1. Tuy nhiên, sự bình ổn này nhanh chóng bị phá vỡ sau khi ông Trump công bố thuế đối với Mexico, Canada và Trung Quốc vào đầu tháng 2, khiến tỷ giá USD/VND tăng trở lại lên khoảng 25.300.

Với lập trường thận trọng hơn của Fed về việc cắt giảm lãi suất trong năm 2025, cùng với những bất ổn từ thuế quan và Trung Quốc, tỷ giá USD/VND có khả năng duy trì xu hướng tăng. Theo dự báo mới nhất của UOB: Quý 1/2025 là 25.600, quý 2/2025 là 25.800, quý 3/2025 là 26.000, quý 4/2025 là 25.800.

Các chuyên gia UOB nhận định, tỷ giá USD/VND nhiều khả năng sẽ tiếp tục được neo ở mức cao trong bối cảnh rủi ro toàn cầu vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.