Từ vụ nữ tỷ phú Việt thắng kiện nhà thầu Trung Quốc, sao không kiện nhà thầu đường sắt Cát Linh - Hà Đông?

Mới đây, Tòa án Nhân dân thành phố Hà Nội vừa có quyết định về việc huỷ hoàn toàn phán quyết trọng tài ngày 10/4/2019 của Hội đồng trọng tài buộc Công ty Thuỷ điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh (VSH) phải bồi thường số tiền hơn 2.163 tỷ đồng cho tổ hợp nhà thầu gồm Viện thiết kế Hydro China Huadong và Công ty TNHH Cục đường sắt số 18 Trung Quốc.

Cụ thể, sự việc xuất phát từ nguyên nhân nhà thầu Trung Quốc không thực hiện đúng tiến độ thi công như đã cam kết, buộc Công ty Thuỷ điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh phải đình chỉ hợp đồng và tịch thu khoản bảo lãnh.

Dự án đã được tiến hành khởi công từ năm 2009, nhưng do chậm tiến độ, đã đội vốn từ giá trị đầu tư ban đầu là 5.744 tỷ đồng, đến năm 2015 điều chỉnh lên đến 7.408 tỷ đồng.

Sau đó phía đối tác Trung Quốc dừng công việc do cho rằng chủ đầu tư không thực hiện nghĩa vụ thanh toán, còn Công ty Thuỷ điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh ngược lại cho rằng nhà thầu vi phạm nghiêm trọng hợp đồng do chậm trễ thi công. Nhà thầu Trung Quốc kiện VSH lên Trung tâm trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) và tháng 4/2019 được VIAC tuyên thắng kiện, buộc VSH phải thanh toán và bồi thường 2.163 tỷ đồng.

Không chấp nhận với phán quyết của VIAC, bà guyễn Thị Mai Thanh, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Cơ điện lạnh (REE) - doanh nghiệp sở hữu 21,01% vốn của VHS đã kháng cáo lên Tòa án Nhân dân thành phố Hà Nội và nhận được phát quyết nêu trên.

Việc Thủy điện Vĩnh Sơn Sông Hinh thắng kiện được cho hoàn toàn là do quyết tâm và nỗ lực từ bà Nguyễn Thị Mai Thanh.

Việc VHS và nữ tỷ phú Nguyễn Thị Mai Thanh thắng kiện nhà thầu Trung Quốc dẫn chúng ta tới một câu hỏi: Tại sao chúng ta không kiện nhà thầu trung quốc đang thi công dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông? (Chúng ta ở đây là Ban quản lý dự án đường sắt - Bộ Giao thông vận tải).

Dự án đường sắt trên cao Cát Linh - Hà Đông khi có quyết định đầu tư được kỳ vọng sẽ thay đổi bộ mặt Thủ đô. Tuy nhiên, đến nay sau sau 11 năm phê duyệt, 8 năm thi công, đường sắt Cát Linh - Hà Đông lại là một trọng điểm nhức nhối về đầu tư công. Sau 10 lần lùi tiến độ số vốn đã đội lên thêm 40%. Từ tổng mức ban đầu được phê duyệt năm 2008 là hơn 550 triệu USD (trong đó vốn vay ưu đãi của Trung Quốc 419 triệu USD), đến nay, tổng mức đầu tư đã vọt lên 891,9 triệu USD, đội giá thêm 339,1 triệu USD.

Hợp đồng tổng thầu EPC giữa Bộ Giao thông mà đại diện là Ban quản lý dự án đường sắt với nhà thầu Trung Quốc bản chất là một hợp đồng thương mại.

Theo Bộ GTVT, trách nhiệm chính khi dự án chậm tiến độ, tăng tổng mức đầu tư thuộc về phía tổng thầu EPC Trung Quốc là Công ty hữu hạn Tập đoàn Cục 6 đường sắt Trung Quốc. Đến nay vẫn chưa thể hoàn thành và có nguy cơ kéo dài, do một số nội dung tổng thầu không thực hiện theo chỉ đạo của Bộ GTVT.

Với sự chậm trễ, số vốn đội lên từ phía nhà thầu Trung Quốc tại dự án đường sát Cát Linh - Hà Đông, Bộ Giao thông hoàn toàn có thể khởi kiện yêu cầu nhà thầu dừng dự án, bồi thường thiệt hại, sau đó chuyển giao dự án cho một nhà thầu khác có đủ năng lực.

Luật đã có chỉ có điều là chúng ta có áp dụng hay không, áp dụng với ai và tới đâu. Thiết nghĩ để bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân, quyền lợi của đất nước, Bộ Giao thông cũng nên tìm ra một phương án khả thi hơn để tuyến đường sắt Cát Linh - Hà Đông sớm đi vào hoạt động thay vì ngồi chờ nhà thầu Trung Quốc muốn làm xong lúc nào thì làm.

Mới đây, gần 1.000 nhân viên được đào tạo để vận hành tuyến đường sắt Cát Linh - Hà Đông đã bỏ việc vì dự án mãi chưa thể hoạt động. Trước đó, Thành phố đã tuyển dụng, đào tạo hàng nghìn lao động, trong đó hơn 200 người được đào tạo tại Trung Quốc dự kiến để vận hành tuyến đường sắt này.

Bài liên quan

Đường sắt Cát Linh - Hà Đông: Công nhân thi nhau nghỉ việc, chưa biết bao giờ tàu chạy

Hàng trăm nhân viên đường sắt Cát Linh - Hà Đông bỏ việc

Loạt dự án đường sắt đô thị chậm tiến độ, đội vốn 'khủng'

Lãng phí đường sắt 100.000 tỷ Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng?