TP.HCM cần gần 1 triệu tỷ đồng chuyển đổi xanh

Mỗi năm, TP.HCM cần 90.000 tỷ để chuyển đổi xanh

Nội dung trên được ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM (HIDS) chia sẻ tại hội thảo "Thúc đẩy tài chính xanh và sàn giao dịch tín chỉ carbon trong Trung tâm Tài chính Quốc tế" diễn ra tại TP.HCM ngày 16/1.

Theo đó, tầm nhìn của TP.HCM là đến năm 2050, sẽ trở thành siêu đô thị – cảng biển – trung tâm công nghiệp – dịch vụ – tài chính quốc tế dẫn đầu khu vực về kinh tế xanh, phát thải thấp, gắn liền với kinh tế tuần hoàn, kinh tế biển xanh và công nghệ sạch, phát triển hài hòa con người – môi trường – công nghệ, thích ứng bền vững với biến đổi khí hậu.

Để hiện thực hoá tầm nhìn này, thành phố cần triển khai 48 dự án trong 9 năm. Trong đó, Giao thông và Hạ tầng đô thị dẫn đầu với mỗi lĩnh vực 8 dự án; các ngành Năng lượng, Công nghiệp, Nông nghiệp, Nguồn nhân lực, Lối sống và Chính sách mỗi ngành thực hiện 4 dự án; lĩnh vực Dịch vụ có 5 dự án; đặc biệt là 2 dự án trọng điểm về Tài chính và 1 dự án đột phá về Chuyển đổi số.

Song hành cùng các dự án là 49 giải pháp được chia đều cho 11 trụ cột then chốt. Theo ông An, đáng chú ý là nhóm giải pháp Công nghiệp xanh (6 giải pháp), Khoa học công nghệ và Chuyển đổi số (5 giải pháp), cùng các nhóm giải pháp về Năng lượng, Tài chính và Nguồn nhân lực xanh. Sự kết hợp này đảm bảo rằng mỗi đồng vốn tài chính đổ vào đều có cơ chế bảo chứng bằng dữ liệu và hạ tầng thực thi tương xứng.

Điểm nhấn then chốt trong trình bày của lãnh đạo HIDS chính là cơ cấu huy động nguồn lực tài chính.

Theo nhóm nghiên cứu, TP.HCM có nhu cầu khoảng 900.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2025 - 2035, bao gồm chi đầu tư cho các chương trình, dự án trọng điểm thuộc 10 trụ cột chuyển đổi xanh, chi cho hạ tầng số, quản lý dữ liệu, đào tạo và truyền thông cộng đồng.

Trong đó, vốn ngân sách nhà nước khoảng 20% ưu tiên hạ tầng năng lượng, giao thông, xử lý chất thải và hạ tầng dữ liệu. Nguồn vốn còn lại từ vốn xã hội hóa, PPP huy động từ các doanh nghiệp, quỹ đầu tư, vốn quốc tế và ODA từ các định chế tài chính...

Trong khi đó, ông Shehryar Ali Shah - Trưởng Văn phòng IFC tại TP.HCM - cho hay tài chính xanh sẽ là trọng tâm của Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam trong tương lai. Đây không chỉ là ưu tiên cấp bách toàn cầu, mà còn là cơ hội kinh tế to lớn cho Việt Nam.

Theo Báo cáo Khí hậu và Phát triển quốc gia của Nhóm Ngân hàng Thế giới, Việt Nam sẽ cần thêm 368 tỷ USD đầu tư liên quan đến khí hậu từ nay đến năm 2040, tương đương 6,8% GDP mỗi năm. Nguồn lực công không thể đáp ứng nhu cầu này. Việt Nam sẽ cần huy động vốn tư nhân quy mô lớn - cả trong nước và quốc tế. Đây chính là vai trò trọng yếu của tài chính xanh. Trong đó, cơ hội của Việt Nam bao gồm nhu cầu mạnh mẽ từ nhà đầu tư đối với các khoản đầu tư xanh và bền vững; sự quan tâm ngày càng tăng từ các ngân hàng đối với việc tích hợp ESG; tiềm năng phát hành trái phiếu bền vững bằng ngoại tệ; mở rộng danh mục năng lượng tái tạo và hạ tầng bền vững.

Phát triển tài chính bền vững nhờ "Cộng đồng tài chính xanh"

Cho rằng những tiêu chí, chuẩn mực pháp lý về tài chính xanh tại Việt Nam còn khá mơ hồ, khó bắt kịp với tiêu chuần quốc tế, ông Võ Hoàng Hải, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Nam Á (NamABank) đề xuất thành lập "Cộng đồng tài chính xanh", nền tảng kết nối vốn, tri thức và nền kinh tế thực, góp phần nâng cao vị thế tài chính xanh của Việt Nam.

Đại diện NamABank cho rằng, những thành viên trong cộng đồng này là các tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại, doanh nghiệp... đã quen thuộc với khung pháp lý, phát hành trái phiếu xanh và phát triển thị trường tài chính bền vững.

"Những thành viên trong cộng đồng này bao gồm các định chế tài chính quốc tế, tổ chức tín dụng và ngân hàng thương mại xanh, có đầy đủ kinh nghiệm, kiến thức về tài chính xanh.Chúng tôi muốn kết nối nền tảng, quy tụ các doanh nghiệp này, mang mô hình này vào Trung tâm Tài chính quốc tế để nơi đây trở thành sân chơi quen thuộc, toàn diện hoá thông lệ, giúp doanh nghiệp tiếp cận nhanh hơn, phát triển bền vững hơn và nền kinh tế phát triển hiệu quả hơn", ông Hải nói.

Trong khi đó, ông Nguyễn Quốc Dũng, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Sàn giao dịch tín chỉ carbon ASEAN (CCTPA) cho biết, đơn vị đang hướng tới tầm nhìn trở thành sàn giao dịch tín chỉ carbon tự nguyện tiên phong và có quy mô lớn nhất Đông Nam Á.

"Chúng tôi xác định sàn giao dịch tín chỉ carbon không chỉ là nơi mua bán mà là hạ tầng tài chính xanh then chốt, hỗ trợ doanh nghiệp hiện thực hóa các cam kết giảm phát thải", ông Dũng nói.

Theo ông Dũng, tính đến tháng 8/2025, Việt Nam đã phát hành hơn 30 triệu tín chỉ carbon từ 158 dự án thuộc thị trường tự nguyện, con số này có thể đạt khoảng 70 triệu tín chỉ vào năm 2030.

"Nhu cầu trong nước đang tăng nhanh, trong đó riêng ngành hàng không cần khoảng 2,3 triệu tín chỉ mỗi năm để bù đắp phát thải", ông Dũng chia sẻ thêm.

Đặc biệt, từ ngày 1/1/2026, khi cơ chế điều chỉnh carbon (Carbon Border Adjustment Mechanism - CBAM) chính thức áp dụng đối với hàng hóa xuất khẩu sang EU, yêu cầu minh bạch hóa dấu chân carbon sẽ tạo áp lực lớn đối với doanh nghiệp Việt Nam.

Để bảo đảm tính minh bạch và độ tin cậy, ông Dũng cho biết sàn giao dịch của CCTPA ứng dụng công nghệ Blockchain để mã hóa mỗi tín chỉ carbon thành một tài sản kỹ thuật số duy nhất.

"Mọi giao dịch đều được ghi lại trên sổ cái Blockchain, bảo đảm dữ liệu bất biến, không thể chỉnh sửa, qua đó ngăn chặn tuyệt đối gian lận hoặc việc bán một tín chỉ nhiều lần", ông Dũng nhấn mạnh.