Thỏa thuận thương mại Mỹ-Indonesia có nguy cơ đổ bể

Thỏa thuận thương mại giữa Mỹ và Indonesia đạt được hồi tháng 7 năm nay có khả năng đổ vỡ vì Jakarta đã rút lại một số cam kết đã đưa ra, Reuters dẫn lời một quan chức Mỹ đề nghị giấu tên cho hay.

Quan chức này cho rằng Indonesia không thực hiện những cam kết hai nước đã đạt được, nhưng không cho biết chi tiết về những cam kết cụ thể nào mà Indonesia còn băn khoăn.

Khi được hỏi về những bình luận này, các quan chức Indonesia ngày 10/12 cho biết các cuộc đàm phán giữa hai bên vẫn đang diễn ra, và không có vấn đề cụ thể nào phát sinh trong quá trình đàm phán. Một nguồn tin từ chính phủ Indonesia cho biết hai nước cần thống nhất ngôn ngữ cho thỏa thuận thương mại song phương.

"Quá trình đàm phán diễn ra bình thường. Chính phủ Indonesia hy vọng sẽ sớm đạt được một thỏa thuận có lợi cho cả hai bên", ông Haryo Limanseto, người phát ngôn của Bộ Kinh tế Indonesia, cho hay.

Bộ trưởng Kinh tế Airlangga Hartarto là trưởng đoàn đàm phán về thuế quan giữa Indonesia và Mỹ.

Hồi tháng 7, hai nước tuyên bố Indonesia đồng ý xóa bỏ thuế quan đối với hơn 99% hàng hóa của Mỹ và loại bỏ tất cả các rào cản phi thuế quan đối với các công ty Mỹ. Đổi lại, Mỹ sẽ giảm thuế quan mà định áp đặt lên các sản phẩm của Indonesia từ 32% xuống 19%.

Tổng thống Mỹ Donald Trump lần đầu tiên công bố thỏa thuận này vào ngày 15/7, gọi đó là "một chiến thắng lớn cho các nhà sản xuất ô tô, các công ty công nghệ, người lao động, nông dân, chủ trang trại và các nhà sản xuất" của Mỹ.

Vào thời điểm đó, ông Trump tuyên bố rằng Indonesia đã "cam kết" mua 15 tỷ USD năng lượng của Mỹ, 4,5 tỷ USD sản phẩm nông nghiệp của Mỹ và 50 máy bay Boeing như một phần của thỏa thuận.

Tuy nhiên, các quan chức Indonesia gần đây đã nói với Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer rằng Jakarta không thể đồng ý với một số cam kết ràng buộc và muốn sửa đổi các cam kết đó, một quan chức Mỹ cho biết.

Ngày 9/12, Financial Times đưa tin các quan chức Mỹ tin rằng Indonesia đang "muốn rút lại" cam kết loại bỏ các rào cản phi thuế quan đối với hàng xuất khẩu công nghiệp và nông nghiệp từ Mỹ, cũng như các cam kết hành động về các vấn đề thương mại kỹ thuật số.

Giới chức Mỹ tin rằng điều đó sẽ dẫn đến các thỏa thuận tồi tệ hơn cho Mỹ so với các thỏa thuận gần đây mà Washington đã đạt được với hai quốc gia Đông Nam Á khác là Malaysia và Campuchia.

Hiện Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ chưa đưa ra bình luận.

Tuần trước, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã nói tại một sự kiện của tờ New York Times rằng Indonesia "đang trở nên hơi ngoan cố" trong thỏa thuận thương mại với Mỹ, nhưng không nói rõ thêm.

Theo số liệu của Mỹ, trao đổi thương mại song phương Mỹ-Indonesia, bao gồm hàng hóa và dịch vụ, đạt 42,9 tỷ USD năm 2024, bao gồm 38,2 tỷ hàng hóa. Trong đó, Mỹ nhập khẩu 10,2 tỷ hàng hóa từ Indonesia và nhập khẩu 28,1 tỷ USD, tương ứng với thâm hụt thương mại hàng hóa 17,9 tỷ USD. Trong khi đó, Mỹ đạt thặng dư 1,4 tỷ USD trao đổi dịch vụ với đất nước vạn đảo.

Trong khi đó, Malaysia đang thể hiện là một đối tác tốt và đã bãi bỏ hàng nghìn dòng thuế quan cho hàng hóa Mỹ, từ đó tạo thuận lợi hơn cho thương mại giữa Mỹ và Malaysia.

Trong một diễn biến khác, đầu tuần này Tổng thống Trump đã công bố một gói hỗ trợ trị giá 12 tỷ USD dành cho nông dân Mỹ nhằm bù đắp cho những thiệt hại mà họ phải gánh chịu từ chính sách thuế quan của chính quyền Trump. Số tiền này được trích từ danh thu thuế nhập khẩu, theo ông Trump.

Trong số họ, những người trồng đậu tương bị ảnh hưởng nặng nề do Trung Quốc dừng nhập khẩu loại nông sản này trước khi lãnh đạo hai nước đạt một thỏa thuận đình chiến thương mại vào cuối tháng 10 tại Hàn Quốc.