'Thanh toán không tiền mặt có thể là phương án giúp chống tham nhũng'

Sáng 26/9 đã diễn ra Hội thảo "Thúc đẩy hoạt động thẻ và xu hướng thanh toán tương lai" do Báo Tiền Phong và CTCP Thanh toán quốc gia Việt Nam (NAPAS) phối hợp tổ chức.

Phát biểu tại hội thảo, ông Phạm Tiến Dũng – Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM), thanh toán thẻ đã len lỏi vào mọi lĩnh vực sản xuất kinh doanh, cung cấp dịch vụ, và trong đời sống hằng ngày.

Theo Phó Thống đốc, thời gian qua, ngoài quy định về thanh toán không dùng tiền mặt, NHNN đã phối hợp với các ngân hàng thương mại, khảo sát thực tiễn để ban hành 2 thông tư về thanh toán và tín dụng. Trong đó, có thông tư cho phép ngân hàng được cấp bảo lãnh điện tử (không chỉ có bảo lãnh giấy thông thường); cùng đó, từ ngày 1/9/2023, cho phép ngân hàng cho vay điện tử phục vụ sản xuất, tiêu dùng với giá trị tối đa 100 triệu đồng.

Bên cạnh đó, quy định mới cũng cho phép ngân hàng giải ngân khoản vay vào tài khoản thanh toán của người vay, không yêu cầu bắt buộc phải giải ngân vào tài khoản của bên cung cấp hàng hoá, dịch vụ. Ngoài ra, từ tháng 3/2021, NHNN cũng cho phép các ngân hàng sử dụng giải pháp eKYC (xác thực sinh trắc học) trong thanh toán, cung cấp dịch vụ.

"Các giải pháp từ cơ chế chính sách, kỹ thuật, kinh tế đã cơ bản đầy đủ để khuyến khích phát triển thanh toán thẻ, không dùng tiền mặt", ông Phạm Tiến Dũng nói.

Bà Lê Thị Thúy Sen, Vụ trưởng Vụ truyền thông NHNN cho biết thêm, NHNN được Chính phủ phân công điều phối đề án tài chính toàn diện tại Việt Nam và các đề án khác ví dụ như thúc đẩy không dùng tiền mặt, thúc đẩy thanh toán dịch vụ công qua ngân hàng, tăng cường khả năng tiếp cận tài chính và mục tiêu cuối cùng là người dân được tiếp tài chính, tránh rủi ro về tài chính. Bà Sen cho rằng ứng dụng công nghệ trong ngân hàng được chuyên gia đánh giá là số 1 tại Việt Nam so với các ngành nghề khác.

Bên cạnh việc ban hành chính sách quản trị của NHNN đối với toàn bộ hệ thống ngân hàng, tạo hành lang pháp lí và triển khai đầu tư bài bản có chiều sâu đi tắt đón đầu để ra được sản phẩm thương mại cho công chúng thì với vai trò truyền thông của NHNN, Vụ truyền thông cũng tham mưu việc truyền thông thay đổi thói quen sử dụng dịch vụ tài chính.

Bà Sen đặt vấn đề, một trong những nguyên nhân một bộ phận người dân sử dụng tín dụng đen là do khó tiếp cận với tài chính chính thống. Thẻ là một công cụ để giải quyết được vấn đề sự cần thiết về tài chính trước mắt để làm sao người dân có thể sử dụng bằng dịch vụ trong một thời gian nhất định được miễn lãi. Điều này giải quyết được khó khăn tài chính ngay tức khắc và tài chính lành mạnh.

Thúc đẩy thị trường thẻ

Ông Nguyễn Quốc Hùng – Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng cho biết, hiện nay TTKDTM đang phát triển rất nhiều hình thức, trong đó có hình thức thẻ. Tuy nhiên vấn đề phát triển thẻ cần đảm bảo sự an toàn, tiện ích kết hợp làm sao người dân trong nước có thể sử dụng thẻ quốc tế.

"Hiện nay một số trường đại học kết hợp với ngân hàng thanh toán tiền học phí thông qua thẻ nội địa. Đây là hình thức rất mới, song vẫn còn chưa thuận tiện như Visa, Master nên trong thời gian tới cần phải cải thiện thêm. Về góc độ chính sách, tôi kiến nghị Chính phủ sớm phê duyệt Nghị định 101 để tạo hành lang pháp lý thúc đẩy thị trường thẻ phát triển", ông Nguyễn Quốc Hùng nêu quan điểm.

Trong khi đó, ông Phạm Anh Tuấn, Vụ Trưởng Vụ Thanh toán, NHNN thông tin rằng việc đẩy mạnh phát triển thị trường thẻ trong tương lai là một trong các mục tiêu, giải pháp nhằm góp phần phát triển TTKDTM tại Việt Nam. Để thực hiện mục tiêu, giải pháp này cần có sự quan tâm đầu tư của tổ chức phát hành thẻ và sự chung tay hợp tác của các đơn vị liên quan góp phần hoàn thành mục tiêu tiến tới một xã hội không tiền mặt.

Ông Phạm Anh Tuấn cho biết, NHNN xác định 6 định hướng, giải pháp chính phát triển TTKDTM nói chung và đẩy mạnh thị trường thẻ nói riêng trong thời gian tới.

Thứ nhất, tập trung hoàn thiện hành lang pháp lý, cơ chế, chính sách cho hoạt động TTKDTM nhằm tạo lập khuôn khổ pháp lý đầy đủ, đồng bộ nhằm khuyến khích phát triển các dịch vụ thanh toán mới, hiện đại, hạn chế sử dụng tiền mặt và đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán, nâng cao năng lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực thanh toán.

Thứ hai, chỉ đạo nâng cấp, phát triển Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng, hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử, hệ thống thanh toán của các ngân hàng đảm bảo hoạt động an toàn, hiệu quả và có khả năng kết nối, tích hợp với các hệ thống khác, mở rộng hệ sinh thái thanh toán số để phục vụ thanh toán trực tuyến.

Thứ ba, tiếp tục ứng dụng, phát triển các sản phẩm, dịch vụ thanh toán trên thiết bị di động, như: thanh toán qua QR Code, mã hóa thông tin thẻ (Tokenization), thanh toán di động (Mobile Payment), thanh toán phi tiếp xúc (Contactless), Ví điện tử.

Thứ tư, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan thúc đẩy thanh toán điện tử trong khu vực chính phủ, dịch vụ hành chính công, nhất là trong công tác phối hợp thu ngân sách nhà nước, trong lĩnh vực y tế, giáo dục.

Thứ năm, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán, nhất là thanh toán điện tử, trung gian thanh toán, thanh toán xuyên biên giới.

Thứ sáu, đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, đào tạo, hướng dẫn nâng cao nhận thức về hoạt động TTKDTM, trong đó có bảo vệ, quyền lợi ích hợp pháp của người sử dụng phương tiện, dịch vụ TTKDTM, đồng thời vận động người dân không tham gia, tiếp tay cho các đối tượng tội phạm lợi dụng hoạt động TTKDTM vào các hoạt động bất hợp pháp.

"Từ những kết quả đã đạt được và các định hướng giải pháp với lộ trình và kế hoạch cụ thể, hứa hẹn ngành Ngân hàng Việt Nam sẽ tiếp tục có bước tiến mạnh mẽ và thêm nhiều thành tựu, kết quả tốt đẹp hơn về thanh toán không dùng tiền mặt nói chung, thanh toán thẻ nói riêng", Vụ Trưởng Vụ Thanh toán nói.

Liên quan đến vấn đề thẻ, TS. Cấn Văn Lực kiến nghị cần nghiên cứu thẻ gắn với xu hướng thanh toán số, kể cả tiền kỹ thuật trong tương lai. Vị chuyên gia này cũng lưu ý rằng thanh toán không dùng tiền mặt là xu hướng tất yếu, đồng thời có thể là phương án hữu hiệu giúp cho công tác chống tham nhũng.

Bài liên quan

Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán: Thanh toán không dùng tiền mặt là xu thế tất yếu

Nam A Bank nhân rộng mô hình thanh toán không tiền mặt với mô hình chợ 4.0

Thời buổi khó khăn, chờ có tiền mặt hay vay vốn lãi cao để mua ô tô?

Tỷ lệ rút tiền mặt qua ATM giảm mạnh