Quảng Ninh khởi động xây dựng cửa khẩu thông minh Móng Cái - Đông Hưng

Sáng 11/2, tỉnh Quảng Ninh và Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc) đã tổ chức lễ khởi động dự án xây dựng cửa khẩu thông minh tại cặp cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Việt Nam) – Đông Hưng (Trung Quốc).

Dự án xây dựng cửa khẩu thông minh tại cặp cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Việt Nam) – Đông Hưng (Trung Quốc) được triển khai nhằm nâng cao hiệu quả giao thương, đồng thời hiện đại hóa phương thức quản lý và kiểm soát tại cửa khẩu biên giới. Mô hình cửa khẩu thông minh này dự kiến sẽ có tác động lớn đến việc tăng cường hợp tác giữa hai quốc gia, tạo ra một cơ chế quản lý hiện đại, hiệu quả và thuận tiện cho người dân, doanh nghiệp, cũng như các cơ quan chức năng.

Dự án này tập trung vào việc ứng dụng các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, Internet vạn vật (IoT) và mạng 5G, tạo ra một hệ thống cửa khẩu không tiếp xúc, giảm thiểu thủ tục hành chính, và cải thiện quy trình thông quan. Theo đó, khu vực cửa khẩu Móng Cái (Việt Nam) – Đông Hưng (Trung Quốc) sẽ sử dụng hệ thống nhận diện sinh trắc học, các thiết bị tự động và xe tự hành không người lái (IGV) để cải tiến luồng xuất nhập cảnh và vận chuyển hàng hóa.

Dự án sẽ được thực hiện qua hai giai đoạn. Giai đoạn 1, từ năm 2026, sẽ tập trung vào việc triển khai công nghệ nhận diện sinh trắc học tại khu vực cầu Bắc Luân I, cùng với việc xây dựng cơ sở hạ tầng cho xe tự hành IGV tại cầu Bắc Luân II. Giai đoạn 2 (2027–2030) sẽ mở rộng quy mô cửa khẩu, tăng cường số lượng làn đường chuyên dụng và nâng cấp hệ thống vận hành thông qua các công nghệ mới như mono-rail, hay các giải pháp vận chuyển thông minh khác.

Mô hình cửa khẩu thông minh này sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho các bên liên quan. Đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, các luồng vận chuyển hàng hóa khép kín và tự động hóa sẽ giúp giảm thiểu thời gian thông quan, giảm chi phí logistics, và đặc biệt là nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng, đặc biệt với các mặt hàng dễ hư hỏng như nông sản và thủy sản.

Với người dân và khách du lịch, cửa khẩu thông minh sẽ giúp đơn giản hóa thủ tục xuất nhập cảnh thông qua hệ thống nhận diện sinh trắc học và các cổng tự động, góp phần giảm thiểu thời gian chờ đợi và nâng cao trải nghiệm di chuyển qua biên giới.

Đối với công tác quản lý nhà nước, mô hình này cũng sẽ giúp các cơ quan chức năng tăng cường khả năng giám sát và điều hành hoạt động tại cửa khẩu, từ đó nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong công tác quản lý biên giới. Trung tâm điều hành thông minh sẽ là đầu mối kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan chức năng của hai bên, giúp giảm chồng chéo và nâng cao hiệu quả công việc.

Một yếu tố quan trọng trong sự thành công của dự án là cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan chức năng của Việt Nam và Trung Quốc. Hai bên đã thống nhất phương án xây dựng cơ chế chia sẻ thông tin, bảo mật và tuân thủ pháp luật của mỗi quốc gia, đảm bảo an toàn và chủ quyền quốc gia trong suốt quá trình vận hành cửa khẩu thông minh.

Theo ông Vũ Văn Diện, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Ninh, nền tảng bền vững và cốt lõi của sự hợp tác này chính là cơ chế chia sẻ dữ liệu và liên thông thông tin.Trên tinh thần tôn trọng lẫn nhau và tin cậy chính trị, tỉnh Quảng Ninh và Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây đã thống nhất cùng nghiên cứu, từng bước triển khai mô hình hợp tác chia sẻ dữ liệu xuất nhập cảnh, xuất nhập khẩu dựa trên nền tảng số hiện đại, phù hợp với pháp luật của mỗi bên, bảo đảm chủ quyền quốc gia, an ninh, an toàn và bảo mật thông tin.

Dự án cửa khẩu thông minh Móng Cái – Đông Hưng không chỉ là một bước tiến trong việc cải thiện cơ sở hạ tầng biên giới, mà còn là một mô hình hợp tác chiến lược, góp phần vào việc phát triển nền kinh tế khu vực biên giới. Sự hợp tác chặt chẽ giữa tỉnh Quảng Ninh (Việt Nam) và Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc) sẽ thúc đẩy mối quan hệ hữu nghị truyền thống, đồng thời mở ra cơ hội mới trong việc thu hút đầu tư và thúc đẩy thương mại xuyên biên giới.