Ngày 31/5 sẽ là 'Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí'

Sáng 10/12, với 433/440 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Tiết kiệm, chống lãng phí. Luật gồm 6 chương, 38 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.

Trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật Tiết kiệm, chống lãng phí trước khi Quốc hội bấm nút biểu quyết, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, quan điểm xuyên suốt của dự thảo luật là chỉ quy định mang tính bắt buộc đối với các tổ chức, cá nhân trong khu vực nhà nước và khu vực tư nhân trực tiếp quản lý, sử dụng các nguồn lực công (bao gồm tài sản công, tài chính công, tài nguyên,…).

"Tiết kiệm, chống lãng phí trong hoạt động sản xuất kinh doanh và tiêu dùng của nhân dân là các quy định mang tính chất khuyến khích, vận động, không can thiệp, không quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng của nhân dân.

Việc quy định doanh nghiệp, tổ chức, gia đình, cá nhân khác có liên quan đến công tác tiết kiệm, chống lãng phí tại khoản 7 Điều 2 dự thảo luật là để làm cơ sở đưa ra các quy định mang tính chất khuyến khích, định hướng tại chương III dự thảo luật là cần thiết và phù hợp với Hiến pháp năm 2013", Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết.

Quan tâm đến việc xử lý thông tin phát hiện lãng phí và bảo vệ người đấu tranh chống lãng phí, đại biểu Quốc hội đề nghị rà soát kỹ lưỡng về cơ chế bảo vệ người đấu tranh chống lãng phí, bảo đảm thống nhất, không trùng lặp, đồng thời đề nghị cân nhắc, bổ sung quy định về quyền, nghĩa vụ của người đấu tranh chống lãng phí tương tự như quy định tại Luật Tố cáo.

Tiếp thu ý kiến, Chính phủ đã rà soát, chỉnh lý lại nội dung dự thảo luật đảm bảo đồng bộ, thống nhất với Luật Tố cáo, Luật Tiếp công dân, Bộ Tố tụng hình sự và pháp luật có liên quan.

Chọn ngày 31/5 hàng năm là "Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí"

Có ý kiến đề nghị cân nhắc không quy định ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí tại dự thảo luật vì việc tiết kiệm, chống lãng phí phải thực hiện liên tục thành văn hoá, nếp sống, không chỉ thực hiện trong 1 ngày và việc phát động phong trào toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí nên quy định tại các văn bản dưới luật theo thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Theo Bộ trưởng Tài chính, dự thảo luật đề xuất lựa chọn ngày 31/5 hàng năm là "Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí" lấy theo ngày của bài viết "Thế nào là Kiệm" được đăng trên Báo Cứu Quốc (ngày 31/5/1949) là để lan tỏa tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về tiết kiệm, chống lãng phí, góp phần xây dựng văn hóa tiết kiệm trong toàn xã hội.

Thực tế, đã có một số luật có quy định về ngày để phát động, hưởng ứng thực hiện trong lĩnh vực đó, ví dụ như "Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam", "Ngày toàn dân phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ", "ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam"... Việc quy định ngày này không dẫn đến cách hiểu trong cả năm chỉ có một ngày làm việc này.

Vì vậy, Chính phủ thấy rằng việc quy định tại dự thảo luật để phát động và duy trì thường niên "Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí" là cần thiết, góp phần đưa thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trở thành "tự giác", "tự nguyện", "cơm ăn nước uống, áo mặc hàng ngày" như tại bài viết "Thực hành tiết kiệm" mà Tổng Bí thư Tô Lâm đã đề cập.