Hộ kinh doanh không muốn “lớn” thành doanh nghiệp vì nhiều trở ngại

Ông Lê Văn Nguyên, chủ cơ sở sản xuất tranh thêu tại Hà Nội cho hay, bất cứ hộ kinh doanh cá thể nào cũng muốn chuyển đổi thành doanh nghiệp (DN) với hi vọng đạt được lợi nhuận cao hơn, mở rộng được quy mô sản xuất, làm ăn phát đạt.

Nhưng nhiều hộ kinh doanh vẫn còn nhiều nỗi lo. Đầu tiên chính là thuế, thứ 2 là phương hướng cho sự tồn tại phát triển của chính cơ sở sản xuất đó, thứ 3 là vốn. Đặc biệt, thủ tục hành chính về thuế quá rườm rà, mất rất nhiều chi phí và thời gian qua từng khâu khiến DN phải đối diện với nhiều vấn đề “đau đầu” như thanh tra, kiểm tra, chi phí ngầm.

“Một hộ kinh doanh cá thể như cơ sở chúng tôi tồn tại đến bây giờ là do từ một nhân viên có thể làm được rất nhiều việc nhưng nay chuẩn hoá thì phải tổ chức các phòng ban từ thị trường, kế toán, kinh doanh… thì chúng tôi vỡ nợ trước khi thành công”, ông Nguyên bộc bạch.

Cùng quan điểm trên, ông Nguyễn Hồng Khoái, Phó Tổng giám đốc Cty TNHH Tư vấn phát triển KN Hà Nội cho biết, rắc rối, phức tạp về thủ tục hành chính, thủ tục kiểm toán, thuế, nhất là gánh nặng thanh tra, kiểm tra là nguyên nhân khiến nhiều hộ “ngại” lên DN.

Theo ông Khoái, các hộ kinh doanh cá thể thà nhận mức thuế khoán như hiện tại còn hơn phải đau đầu lo nhiều thủ tục giấy tờ như: lo hóa đơn đầu ra, đầu vào, kê khai sử dụng hóa đơn, lo đến kỳ quyết toán thuế. Thực tế, việc công khai, minh bạch trong quản lý thuế đối với hộ kinh doanh còn rất hạn chế.

Liên quan đến vấn đề này, bà Phạm Thị Thu Hằng, Tổng thư ký Phòng Thương mại và Công nhiệp Việt Nam (VCCI) cũng cho rằng, những trở ngại về thủ tục hành chính, điều kiện hoạt động kinh doanh không thuận lợi đang là những vướng mắc cơ bản. Thậm chí vì những trở ngại này đã khiến nhiều doanh nghiệp tình nguyện chuyển thành hộ kinh doanh cá thể.

Không dùng “mệnh lệnh hành chính” để khuyến khích hộ kinh doanh thành doanh nghiệp

Ông Phan Đức Hiếu, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho biết, theo nghiên cứu điều tra được thực hiện với hơn 400 hộ kinh doanh tại 6 tỉnh thành của Viện nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) mới đây đã chỉ ra, có đến 11% hộ kinh doanh thuộc diện phải chuyển thành DN, tức là sử dụng lao động thường xuyên từ 10 lao động trở lên, nhưng chỉ có 5,6% hộ kinh doanh dự kiến sẽ chuyển đổi. Trên thực tế con số chuyển đổi là rất ít.

Theo ông Hiếu, cách đây 10 năm, nhiều hộ kinh doanh cũng đã nhận thức được việc chuyển đổi lên thành doanh nghiệp sẽ nhận được nhiều ưu đãi về thuế, vay vốn và thuê lao động.

Tuy nhiên, những lo lắng như: Nộp thuế nhiều hơn, thực hiện nghĩa vụ với người lao động cao hơn, phải thực hiện các quy định về môi trường, giảm tiếng ồn, phòng cháy chữa cháy và nghiệp vụ kế toán…của hộ kinh doanh đã có phần lấn át các ưu đãi khi chuyển thành doanh nghiệp. Sau 10 năm, kết quả khảo sát của VCCI thực hiện cũng không có nhiều thay đổi, vẫn là các vấn đề về thủ tục hành chính, thuế…

Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho rằng, để giải đáp những băn khoăn của các hộ kinh doanh nhà quản lý không thể dùng mệnh lệnh hành chính để khuyến khích hộ kinh doanh thành doanh nghiệp, thay vào đó phải khuyến khích động viên bằng đòn bẩy kinh tế, tạo môi trường kinh doanh đơn giản, hợp lý và phù hợp với quy mô và tính chất kinh doanh. Nếu để người kinh doanh thấy có lợi ích sẽ tự khắc chuyển đổi.

“Điều quan trọng trong chính sách này là khuyến khích, vận động làm sao để các hộ kinh doanh tự thấy được lợi ích khi chuyển đổi thành DN. Khi đã lên DN sẽ không phải thường trực nỗi lo lắng phải đối diện với nhiều nguy cơ về chi phí ngầm, thanh kiểm tra và hàng loạt những thủ tục hành chính rườm rà khác…”, ông Phan Đức Hiếu nói.

Tổng thư ký VCCI, bà Phạm Thị Thu Hằng cho rằng, chỉ nên đưa ra các hình thức hỗ trợ, làm sao để các chủ hộ cảm thấy nếu trở thành DN họ sẽ được lợi hơn rất nhiều so với khi là hộ kinh doanh.

“Nếu hộ kinh doanh cá thể cảm thấy không muốn “lớn” thành doanh nghiệp, nhà quản lý cũng không nên ép. Những hộ kinh doanh cá thể đang cảm thấy thuận lợi nhất ở mô hình đó họ vẫn có thể tiếp tục làm. Làm sao cả nhà nước và người dân cùng có lợi là mục tiêu quan trọng nhất”, bà Hằng cho hay.

Bài liên quan

Doanh nghiệp tăng chi phí vì bị kiểm tra chuyên ngành

Góp 1/4 GDP cả nước, thấy gì ở những 'gia tộc' khủng nhất Việt Nam?