Đầu tư 'điên rồ' như Elon Musk

Từ những ý tưởng kinh doanh “điên rồ”…

Ngay từ nhỏ, Elon đã bộc lộ sự đam mê kinh doanh và công nghệ khi 10 tuổi đã mua máy tính đầu tiên, tự học lập trình, và ở tuổi 12, cậu đã tạo ra và bán trò chơi điện tử đầu tiên của mình có tên Blastar với giá khoảng 500 USD.

Chưa đến tuổi 30, Musk đã kiếm được số tiền lớn khi bán nền tảng xuất bản online Zip2 với giá 307 triệu USD vào năm 1999. Ông dùng một phần số tiền đó để đầu tư vào hệ thống thanh toán trực tuyến X.com, xây dựng nó thành nền tảng thương mại điện tử PayPal, và rồi bán nó cho eBay với giá 1,5 tỷ USD vào năm 2002.

Cũng chính năm đó, Musk thành lập công ty vũ trụ SpaceX, được NASA sử dụng để tiếp tế cho Trạm Vũ trụ quốc tế. Chỉ một năm sau, vị doanh nhân đồng sáng lập Tesla, công ty đã sản xuất chiếc xe thể thao điện toàn phần đầu tiên trên thế giới vào năm 2010.

Nhờ đơn đặt hàng tới tấp, Tesla trở thành hãng xe có vốn hóa lớn nhất thế giới vào tháng 7/2020 và đưa Musk trở thành người giàu nhất hành tinh chỉ 4 tháng sau đó.

Một thương vụ khiến báo chí thế giới tốn không ít giấy mực là Musk mua lại nền tảng xã hội Twitter với giá 44 tỷ USD vào tháng 10/2022 và đổi tên nó thành X Corp. chỉ sau nửa năm. Kể từ đó đến nay, giá trị vốn hóa của công ty này đã giảm hơn 70%. Sau khi mua lại Twitter cuối năm 2022, Musk khôi phục tài khoản của ông Trump và thường xuyên khẩu chiến với giới cầm quyền Mỹ và các nước khác.

Một số dự án đình đám khác của Musk bao gồm Neuralink (công ty tuyên bố đã cấy ghép chip vào não người); The Boring Company (với công ty này, Musk cho biết mình có thể thay đổi ngành du lịch xuyên Đại Tây Dương bằng cách xây dựng đường hầm ống chân không và một đoàn tàu có khả năng đạt tốc độ lên tới 3.000 dặm/giờ, giúp rút ngắn quãng thời gian di chuyển giữa London và New York xuống chỉ còn 54 phút). Năm 2023, Musk thành lập startup trí tuệ nhân tạo xAI, hiện được định giá khoảng 50 tỷ USD và đang cạnh tranh với Microsoft, Google và OpenAI.

Với SpaceX, Musk đề ra mục tiêu đưa con người bay tới sao Hỏa, hướng tới tự cung tự cấp trên “hành tinh đỏ” trong 50-100 năm tới, và tàu Starship là trọng tâm trong kế hoạch này. Ngày 13/10/2024 ghi nhận một thành tựu chưa từng có trong lĩnh vực công nghệ tên lửa khi tên lửa đẩy Super Heavy giải phóng Starship trên đường bay vào không gian, sau đó rơi trở lại Trái Đất và được cặp đũa máy khổng lồ tại bệ phóng ở Texas của SpaceX đón. Với thành công này, SpaceX đang trên đà thực hiện mục tiêu giảm 10 lần chi phí phóng tên lửa.

SpaceX khởi động các dự án Internet vệ tinh năm 2019 và hiện có hơn 6.000 vệ tinh ở quỹ đạo thấp, có thể cung cấp dịch vụ Internet Starlink gần như mọi nơi trên trái đất. SpaceX có kế hoạch đầu tư 1,5 tỷ USD tại Việt Nam thời gian tới.

Dù đã hơn 50 tuổi, nhưng Elon Musk vẫn thể hiện một sức sáng tạo không ngừng nghỉ và khả năng làm việc vô đối.

… đến thế lực mới trên chính trường Mỹ

Với sự nhạy bén, thức thời bẩm sinh, từ một người không quan tâm đến chính giới, Musk đã công khai bày tỏ ủng hộ lập trường chính trị của ông Trump và mạnh tay đầu tư cho ứng viên tổng thống của đảng Cộng hòa để đổi lấy ảnh hưởng trong chính quyền mới và đảm bảo lợi ích của doanh nghiệp trong tương lai.

Musk bắt đầu công khai ủng hộ chiến dịch của ông Trump từ tháng 7/2024, sau vụ cựu tổng thống bị ám sát hụt. Thông qua mạng X, Musk nhiều lần lên tiếng bênh vực ông Trump và bày tỏ rõ lập trường chính trị về nhiều lĩnh vực. Càng gần ngày bầu cử, Musk xuất hiện nhiều hơn bên cạnh ông Trump. Mối quan hệ giữa hai người ngày càng khăng khít, và liên tục đồng hành tại các sự kiện.

Trước khi diễn ra cuộc bầu cử ngày 5/11/2024, ông Mark Hass, giáo sư Đại học bang Arizona, cho rằng sự đồng hành của Musk và Trump đại diện cho một thế lực mới trong chính trường Mỹ, đó là gã khổng lồ công nghệ với khối tài sản kếch xù có ảnh hưởng lớn tới truyền thông.

Theo thống kê, Musk đã chi 259 triệu USD ủng hộ các nhóm vận động cho ông Trump, đưa tỷ phú này trở thành một trong những nhà tài trợ chiến dịch tranh cử tổng thống lớn nhất lịch sử Mỹ và cũng giúp ông trở thành đồng minh chính trị quyền lực của ông chủ Nhà Trắng tương lai.

Những gì Musk thu về còn lớn hơn con số đó nhiều lần. Kể từ thời điểm bầu cử Mỹ ngày 5/11/2024, tổng tài sản của Musk đã tăng 180 tỷ USD. Theo Bloomberg Billionaire Index, tổng giá trị tài sản ròng của Elon Musk đạt đỉnh 486 tỷ USD vào ngày 18/12/2024, trở thành người đầu tiên có tài sản vượt mốc 400 tỷ USD. Cách đây mới 1 năm, con số này là 232 tỷ USD. Với tốc độ tăng trưởng hiện tại, việc Musk đạt được mốc 500 tỷ USD không còn là điều bất khả thi.

Điều này nhờ vào đà tăng mạnh của giá cổ phiếu Tesla, đưa công ty có vốn hóa hơn 1.300 tỷ USD tính đến ngày 22/12, sau khi vượt ngưỡng 1.000 tỷ USD ngày 8/11/2024 nhờ hiệu ứng thắng cử của ông Trump. Một số nhà phân tích Phố Wall đã tăng mục tiêu giá cổ phiếu Tesla, kỳ vọng rằng các chính sách mới sẽ giảm bớt rào cản pháp lý và giúp công ty tiến nhanh hơn trong lĩnh vực xe tự lái.

Sau khi ông Trump đắc cử, tầm ảnh hưởng của Elon Musk trên chính trường Mỹ ngày càng gia tăng, khiến cho nhiều nghị sỹ Dân chủ và đối thủ của Musk lo ngại.

Tổng thống đắc cử Trump đã chọn tỷ phú Musk và doanh nhân Vivek Ramaswamy phụ trách Ban Hiệu suất Chính phủ (DOGE), cơ quan có nhiệm vụ cắt giảm chi tiêu lãng phí cho chính quyền. Từ đây, tỷ phú Musk liên tục can dự vào chính trị, trong đó có việc lưỡng đảng tại Hạ viện phải đàm phán lại và thông qua dự luật ngân sách ngăn chính phủ đóng cửa chỉ vài giờ trước hạn chót là 0h ngày 21/12.

Giới quan sát nhận xét sự thăng tiến nhanh chóng trong chính trị của ông Musk là chưa từng có. Mỹ từng chứng kiến nhiều nhà tài trợ có tầm ảnh hưởng lớn, nhưng chưa doanh nhân nào có quyền lực chính trị ngầm như Musk.

Vị tỷ phú công nghệ thường xuyên xuất hiện tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của ông Trump tại Florida, cùng cân nhắc các lựa chọn nội các của chính quyền mới, tham gia cuộc họp với những nguyên thủ quốc gia và lãnh đạo doanh nghiệp.

Khi quyền lực chính trị của Musk ngày một lớn, nhiều người bày tỏ lo ngại tỷ phú Mỹ có thể lạm dụng quyền tiếp cận ông Trump và vai trò của mình trong định hình chương trình nghị sự đảng Cộng hòa. Một số nghị sỹ đảng Dân chủ đặt câu hỏi liệu đảng Cộng hòa có đang phục tùng người giàu nhất hành tinh hay không và ai trong hai ông: Trump hay Musk sẽ thực sự lãnh đạo đảng Cộng hòa và nước Mỹ?

Ông Trump và nhóm chuyển giao quyền lực đã bác bỏ những tuyên bố rằng tỷ phú Musk đứng đằng sau việc hủy bỏ dự luật ngân sách đầu tiên. Còn Musk cáo buộc phe Dân chủ tìm cách chia rẽ mình và ông Trump.