Đại biểu Quốc hội đề xuất cơ quan báo chí được tự chủ diện tích quảng cáo

Chiều 25/11, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 8, Quốc hội tiến hành thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo.

Trong giai đoạn hiện nay, hoạt động quảng cáo đang có sự dịch chuyển từ quảng cáo trên các phương tiện truyền thống như quảng cáo ngoài trời, quảng cáo trên báo chí sang quảng cáo trên không gian mạng.

Cơ quan báo chí đã gặp nhiều khó khăn khi doanh thu quảng cáo sụt giảm. Từ đó, đặt ra cho các nhà chức trách nhiều vấn đề trong công tác quản lý.

Tham gia ý kiến, đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) cho biết, hiện nay thị phần quảng cáo trên báo in giảm mạnh, việc điều chỉnh diện tích quảng cáo trên báo in sẽ giải quyết căn bản khó khăn cho các cơ quan báo chí trong việc thực hành tự chủ tài chính.

Vì vậy, đại biểu đề nghị nghiên cứu phương án lược bỏ các quy định giới hạn về tỷ lệ diện tích quảng cáo trên báo, tạp chí truyền thống để cơ quan báo chí tự quyết định diện tích quảng cáo theo nhu cầu bạn đọc và nhu cầu của thị trường.

Về quảng cáo trên báo nói, báo hình, đại biểu Hòa đề nghị đánh giá tác động chính sách nhằm tăng tính thuyết phục để quảng cáo trên truyền hình tăng từ 5-10%, đồng thời cần xem xét quảng cáo trong thời điểm nào cho phù hợp.

Về quảng cáo trên báo in tại Điều 21 của Luật Quảng cáo năm 2012 quy định diện tích quảng cáo không được vượt quá 30% tổng diện tích một ấn phẩm báo hoặc 40% tổng diện tích một ấn phẩm tạp chí, trừ báo tạp chí chuyên quảng cáo phải có dấu hiệu để phân biệt quảng cáo với các nội dung khác.

Góp ý về quy định này, đại biểu Hoàng Thị Thanh Thúy (đoàn Tây Ninh) cho rằng, cần cân nhắc để điều chỉnh diện tích quảng cáo so với quy định tại Điều 21 của luật hiện hành. Tăng diện tích quảng cáo như vậy là quá cao, không chỉ ảnh hưởng đến khối lượng, chất lượng của thông tin chính thống, mà cũng gây ảnh hưởng trái chiều, phản ứng trái chiều từ phía độc giả.

Vì vậy, đại biểu đề xuất diện tích quảng cáo không vượt quá 20% tổng diện tích của một sản phẩm báo hoặc 30% tổng diện tích của một ấn phẩm tạp chí từ báo, tạp chí chuyên quảng cáo phải có dấu hiệu phân biệt quảng cáo với các nội dung khác.

Đối với quảng cáo trên báo điện tử và trang thông tin điện tử (Điều 23), đại biểu cho biết, dự thảo luật sửa theo hướng từ gia tăng "thời gian chờ tắt hoặc mở quảng cáo tối đa là 1,5 giây" thành "phải thiết kế tính năng để có thể tắt quảng cáo trong thời gian không quá 6 giây kể từ khi bắt đầu quảng cáo và không quá 2 lần quảng cáo liên tiếp; cho phép từ chối quảng cáo hoặc báo nội dung quảng cáo không phù hợp".

Điều này góp phần hỗ trợ các doanh nghiệp, các trang thông tin điện tử và báo điện tử. Tuy nhiên, lại ảnh hưởng trực tiếp đến độc giả, đối tượng sử dụng/tiếp cận thông tin. Vì vậy, theo đại biểu, việc tăng thời hạn cho phép đóng, mở quảng cáo cần được thực hiện sau khi đã đánh giá và khảo sát ý kiến của đối tượng tiếp nhận quảng cáo/độc giả sử dụng các trang thông tin điện tử và báo điện tử này.

Cơ quan báo chí gặp khó khăn vì thiếu quảng cáo

Cho ý kiến, đại biểu Trần Thị Thanh Hương (đoàn An Giang) đánh giá, trước xu thế phát triển của quảng cáo trên mạng thì việc tăng diện tích, tăng thời lượng quảng cáo cho báo chí là một trong những yếu tố quan trọng và rất cần thiết, phần nào góp phần cho các cơ quan báo chí tăng nguồn thu, giải quyết khó khăn trong việc thực hiện tự chủ tài chính.

Nhưng, đại biểu phân tích, quan trọng vẫn là đổi mới, nâng cao chất lượng chương trình và tăng chất lượng cho các nội dung quảng cáo chứ không chỉ tăng thời lượng, diện tích quảng cáo lên quá nhiều, dễ ảnh hưởng đến thị hiếu của bạn đọc, bạn xem đài.

Nữ đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, đánh giá kỹ tác động để việc quy định tăng diện tích, thời lượng quảng cáo có tỷ lệ thực sự phù hợp và thuyết phục hơn. Đồng thời, cần có những quy định ràng buộc về tỷ lệ diện tích, vị trí quảng cáo đối với từng loại hình báo chí khác nhau.

Tranh luận về diện tích quảng cáo trên báo in, đại biểu Đỗ Chí Nghĩa (đoàn Phú Yên) nêu, các ý kiến của đại biểu đều nêu quan điểm, việc nới diện tích quảng cáo trên báo in sẽ giúp cho các cơ quan báo chí thực hiện tốt hơn cơ chế tự chủ tài chính và tốt hơn trong hoạt động của mình.

Tuy nhiên, đại biểu cho biết, thực tế hiện nay các cơ quan báo chí gặp khó khăn không phải vì thiếu diện tích quảng cáo mà khó nhất là thiếu quảng cáo. Các doanh nghiệp, các nhà quảng cáo có nhiều phương thức quảng cáo khác nữa hiệu quả hơn báo in.

Thị trường có thể biến động, do đó, đại biểu Nghĩa ủng hộ phương thức nên giao cho các cơ quan báo chí tự chủ diện tích quảng cáo.

Chưa hết, đại biểu bày tỏ lo lắng nếu giao tự chủ, tự quyết diện tích quảng cáo thì có thể dẫn đến một số cơ quan báo chí có lượng bạn đọc ổn định, lượng phát hành ổn định hoặc báo do ngân sách Nhà nước bảo đảm mà lại tăng diện tích quảng cáo rất phản cảm.

Vì vậy, vị đại biểu đoàn Phú Yên nhận định, nên để cơ quan báo, tạp chí quyết định diện tích quảng cáo trên báo in, trừ cơ quan báo chí đặc thù, cơ quan báo chí sử dụng ngân sách, các cơ quan báo chí đặt hàng, các báo được bao tiêu sản phẩm… Giao Chính phủ quy định chi tiết đối với các cơ quan báo chí đặc thù, báo do ngân sách bảo đảm. Còn lại nên quy định mở, sẽ phù hợp với điều kiện kinh tế thị trường hiện nay khi người đọc rất tinh tường, sẽ lựa chọn những sản phẩm đúng đắn, đàng hoàng và có trách nhiệm với công chúng, xã hội.

Báo cáo, làm rõ vấn đề đại biểu quan tâm, Bộ trưởng VH,TT&DL Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh, sẽ làm việc với Bộ TT&TT và các cơ quan báo chí lớn để nghiên cứu các nội dung liên quan nhằm đảm bảo quyền lợi của các cơ quan báo chí.