[Café cuối tuần] Nỗi đau Rào Trăng

Nhàđầutư
​Những ngày qua, nhân dân cả nước hướng về huyện Phong Điền, Thừa Thiên Huế, nơi có thủy điện Rào Trăng 3, và ba bốn thủy điện khác nữa, trên con sông này, hồi hộp, lo âu, vỡ òa, tức tưởi.
VĂN CÔNG HÙNG
17, Tháng 10, 2020 | 08:18

Nhàđầutư
​Những ngày qua, nhân dân cả nước hướng về huyện Phong Điền, Thừa Thiên Huế, nơi có thủy điện Rào Trăng 3, và ba bốn thủy điện khác nữa, trên con sông này, hồi hộp, lo âu, vỡ òa, tức tưởi.

2A79A883-12AA-406E-94F7-624A89BC97CD

Thuỷ điện Rào Trăng 3 tan hoang do mưa lũ.

Chả phải ngẫu nhiên mà người ta gọi miền Trung là khúc ruột. Cái khúc ruột ấy năm nào cũng khiến ta quặn đau, năm nào cũng khiến ta thắc thỏm, lo sợ...

​Và năm nay thì nó dữ dội hơn nhiều.

​Tháng này, nhà tôi giỗ mẹ tôi.

​Nhớ cái năm mẹ mất cũng mưa gió tơi bời lắm. Đưa mẹ lên nghĩa trang độn cát tất cả mặc áo mưa. Những vòng hoa sũng nước.

​Nhưng chỉ mưa thôi.

​Năm nay trước khi về giỗ, tôi có ngóng khí hậu. Thì thấy trước đấy có một cơn bão. Cả nước rầm rập chuẩn bị đón bão, công điện liên tục, ti vi liên tục vân vân, để rồi thở phào, bão không vào.

​Tôi bay từ Sài Gòn ra, trời quang mây tạnh. Giỗ quê, làm lấy để nó có không khí giỗ, chứ đặt làm sẵn nó như đi nhà hàng, bà con không đến đủ, mỗi nhà chỉ một người. Em trai tôi giải thích thế. Sáng ấy, bà con đến làm giúp đông vui.

​Tôi có dành riêng một mâm mời các bạn của em tôi, cũng là của tôi, ở ủy ban huyện Phong Điền. Họ đến đủ, đúng như lời mời. Và cuộc ngồi ấy khá khuya, nói đủ thứ chuyện. Bình, trùng tên em trai tôi, chủ tịch huyện, ngồi cạnh tôi. Tôi rất quý anh chàng này, rất thật thà, tốt bụng và nhiệt tình. Tôi nhớ còn hẹn Bình 2 việc.

Một là sau đấy 2 ngày sẽ ngồi với nhau một cuộc ở bờ sông quê tôi, cái đập Cửa Lác ấy, gió miên man thích lắm. Quán đơn sơ nhưng mồi rất tươi, đều từ sông vừa kéo lên. Lai rai bia, và hát, với gió, với nước sông, thế thôi. Và 2, với tư cách chủ tịch huyện, cố gắng giữ lại tên các làng cổ, chứ đừng nhân danh nông thôn mới rồi quên hết tên cũ như lâu nay, những cái tên ai đi xa cũng nhớ như Thế Chí Tây (làng tôi), Thế Chí Đông, Kế Môn, Đại Lược vân vân. Bình dạ rất hiền. Rồi còn đùa, sao huyện các chú lắm Hùng với Bình thế. Bình này mới lên làm chủ tịch chính thứcđược 1 tháng 2 ngày thì gặp nạn, thay thế chủ tịch mới về hưu tên... Hùng. Em trai tôi còn nói, trong ban thường vụ huyện ủy hiện có 3 ông tên Bình. Bình em trai tôi cũng nguyên thường vụ huyện ủy, phó chủ tịch huyện, mới xin về hưu trước tuổi chứ không là thành 4 ông Bình.

​Cuộc ngồi rồi cuối cùng không thực hiện được, tôi có nhắn tin cho Bình báo hoãn, không thấy trả lời. Sau đấy thì một nhân viên của Bình giải thích cái sự không trả lời tin nhắn: Mấy hômBình chạy miết, nhà ngập hơn mét mà có về được đâu. Rồi tôi lên sân bay để bay vào Sài Gòn. Và hôm ấy thì trời mưa khá to. Đêm trước thì cúp điện. Thì cũng nghĩ nó mưa theo trend thế, mùa này mùa mưa Huế mà, không mưa làm sao còn ra Huế, lấy gì Huế khoe với mọi nơi về một đặc sản đang muốn làm sản phẩm du lịch "mưa Huế". Và lấy gì để những người con xa Huế nhớ về quê.

​Và cũng chả nghe thông tin chính thống gì cả, cứ lầm lũi mưa, đến mức tôi nghĩ máy bay không cất cánh được.

​Rồi hai ngày sau thì nghe tin Rào Trăng.

​Rào, một số địa phương ngoại ô Huế gọi sông như thế. Rào Trăng là con sông Trăng (?). Từ giờ nó là một cái tên khắc khoải mãi nỗi đau.

​Bởi ngay khi nghe tin thủy điện Rào Trăng 3 bị cô lập vì lũ. Chỉ là một cú điện thoại chập chờn thôi, sau đấy im bặt, thì gần như ngay lập tức, một đoàn cứu nạn được thành lập và vào ngaynơi bị nạn. Một vị tướng phó tư lệnh quân khu 4, một phó chủ tịch tỉnh Thừa Thiên Huế, và tất nhiên có Bình, chủ tịch huyện Phong điền, cùng mười mấy sĩ quan nữa. Hết đường đi xe thì đi bộ. Tới nửa đêm thì họ nghỉ lại ở một trạm kiểm lâm chờ sáng đi tiếp. Và mất liên lạc từ đấy.

​Phải cả ngày sau thì những bức ảnh đầu tiên mới được công bố. Nơi đoàn cứu nạn nghỉ đêm qua, giờ là cả một quả núi ập xuống. Không còn gì. Chỉ còn tiếng hú nghẹn giọng của đồng đội. Là hơn một ngày sau, những người đầu tiên vào được chỗ ấy, những người lính ấy, việc đầu tiên là họ sử dụng ngôn ngữ được coi là cổ xưa nhất của loài người, nhưng hữu hiệu nhất trong lúc này, là hú. Họ cứ hú như thế, rồi khắc khoải, nức nở: Còn ai không? Tất cả im lặng.

​Tôi đã không cầm được nước mắt khi xem cái clip ấy.

​Trời ơi, nơi ấy cách thị trấn Phong Điền có ba bốn chục cây số, ngày thường phóng xe vèo tí là tới. Giờ là cả một vực thẳm âm dương. Giờ là im lặng ghê rợn. Giờ là đỏ quạch đất đá. Giờ, hư vô.

​Nhắc lại vẫn không thừa. Chúng ta đã coi thường mẹ thiên nhiên quá. Chúng ta cứ đòi chống, trong khi nhẽ ra phải nương theo mẹ mà tồn tại, như người Tây Nguyên đã tồn tại hòa thuận với rừng hàng ngàn năm nay. Chúng ta đào núi để làm thủy điện. Cái con "sông" Trăng ấy, hầu như chả tên tuổi gì, vì nó nhỏ, nhưng qua vụ này, nó vụt nổi tiếng, và người ta mới kinh ngạc khi thấy trên ấy có các thủy điện Rào Trăng 1, Rào Trăng 2, Rào Trăng 3, Rào Trăng 4, A Lin B1, A Lin B2...

​Trong khi ấy thì rừng, cái bể thiên tạo vĩ đại để trữ nước cũng đã được chúng ta dọn gần như sạch. Để, như lần này, vừa mưa là nước đã ngập, tức là nó gần như chảy trực tiếp xuống chứ không có khả năng ngấm vào rừng, và những bộ rễ vĩ đại của tự nhiên đã không thể giữ nước, đã không thể làm chức năng điều tiết nước.

​Tôi còn nợ em một lời mời ngồi bờ sông Bình ạ. Tôi cứ ám ảnh mãi cái nụ cười hiền của em. Nhớ bộ răng ám khói vì hút thuốc của em. Hôm ấy có một lúc em ra ngoài hút thuốc. Tôi chìa răng ra nói với em, rằng ngày xưa anh ngày 2 gói, mà thuốc đen nhé, Đà Lạt, Mai... nhé, mà rồi bỏ được. Giờ hút thuốc là thiểu số rồi, vào nơi công cộng sẽ rất khó xử, như ra nước ngoài, có cái khu người ta đề biển (kèm hình vẽ) dành cho người hút thuốc và... chó. Chó ở nước ngoài rất quý chứ không phải chỉ để "mộc tồn" như ta nên đừng coi đây là sự xúc phạm. Em cười, em đang tính bỏ. Thôi giờ em cứ hút đi Bình, anh không khuyên em nữa. Từ xa, anh sẽ châm cho em một điếu thuốc nhé, thay nén nhang anh thắp trên bàn thờ em... Và em cũng còn nợ anh một tin nhắn trả lời nhé.

​15h30 chiều 15/10, người ta đã tìm được Bình sau 3 đêm bị núi vùi lấp, dập tắt 1 phần nghìn triệu tia hy vọng cuối cùng.

Và mẹ em thì đang nằm viện, gia đình giấu không cho mệ (tiếng Huế gọi bà nội/ ngoại) biết. 2 con Bình cũng còn rất nhỏ...

Mã ngoại tệ Tên ngoại tệ Tỷ giá mua Tỷ giá bán
    Tiền mặt Chuyển khoản Chuyển khoản
USD Đô la Mỹ 23,270.00 23,310.00 23,750.00
EUR EURO 23,577.00 23,671.00 24,039.00
GBP Bảng Anh 0.00 28,015.00 0.00
SGD Đôla Singapore 16,721.00 16,830.00 17,091.00
JPY Yên Nhật 171.60 172.46 175.14
HKD Đô la Hồng Kong 0.00 0.00 0.00
AUD Đô la Úc 16,019.00 16,124.00 16,407.00
CAD Đô la Canada 17,883.00 17,991.00 18,270.00
CHF Franc Thụy Sĩ 0.00 24,466.00 0.00
KRW Won Hàn Quốc 0.00 17.74 0.00
THB Baht Thái Lan 0.00 655.00 0.00
TWD Tân Đài tệ 0.00 0.00 0.00
NZD Đô la New Zealand 0.00 14,602.00 0.00

Nguồn: ACB Bank

Điều chỉnh kích thước chữ