Bitcoin thủng mốc 60.000 USD, chuyên gia cảnh báo nguy cơ bán tháo dây chuyền

Thị trường tiền số tiếp tục chịu áp lực trong ngày 26/6, khi Bitcoin không giữ vững ngưỡng tâm lý 60.000 USD và nhiều đồng tiền số lớn giảm mạnh hơn.

Ngưỡng 60.000 USD không chỉ mang ý nghĩa tâm lý

Tại thời điểm cập nhật, Bitcoin giao dịch quanh 59.800 USD, giảm khoảng 2,8% so với mức đóng cửa trước đó. Đồng tiền số lớn nhất thế giới dao động trong biên độ rộng từ 58.189 USD đến 61.844 USD trong ngày.

Đà phục hồi lên trên 61.000 USD nhanh chóng bị đảo ngược, cho thấy lực mua bắt đáy chưa đủ mạnh để chấm dứt xu hướng suy yếu.

Áp lực bán lan rộng sang nhóm tiền số vốn hóa lớn. Ether giảm khoảng 5,5% xuống 1.556 USD, sau khi có lúc chạm 1.515 USD. XRP mất gần 4,8% còn khoảng 1,03 USD; BNB giảm 1,5% xuống 560,5 USD.

Việc Ether và XRP giảm mạnh hơn Bitcoin cho thấy nhà đầu tư tiếp tục thu hẹp vị thế tại các tài sản có mức độ rủi ro cao. Trong những giai đoạn thị trường bất ổn, dòng tiền thường tập trung tương đối nhiều hơn vào Bitcoin, stablecoin hoặc tiền mặt.

Bitcoin từng rơi xuống dưới 60.000 USD vào đầu tháng 6, sau khi Strategy, doanh nghiệp tích lũy Bitcoin do Michael Saylor đồng sáng lập, công bố bán 32 Bitcoin trong giai đoạn 26–31/5, thu khoảng 2,5 triệu USD. Đây là lần đầu công ty bán Bitcoin kể từ tháng 12/2022; số tiền dự kiến được dùng để chi trả cổ tức cho cổ phiếu ưu đãi.

Lượng bán chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong tổng số 843.706 Bitcoin Strategy nắm giữ tại cuối tháng 5, nhưng động thái này vẫn gây chú ý vì làm suy yếu thông điệp "chỉ mua, không bán" gắn với chiến lược tích lũy Bitcoin của công ty.

Jean-David Péquignot, Giám đốc thương mại của sàn phái sinh tiền số Deribit, cho rằng 60.000 USD không chỉ là một mức giá tròn có ý nghĩa tâm lý, mà còn là ngưỡng cấu trúc quan trọng đối với nhà đầu tư tổ chức và thị trường phái sinh.

Theo ông, một lượng lớn nhà đầu tư ETF, các tổ chức nắm giữ Bitcoin và nhà đầu cơ ngắn hạn đã mua Bitcoin trong vùng 60.000-67.000 USD trong vòng 1 năm qua. Khi giá giảm xuống dưới vùng giá vốn này, khoản lỗ trên giấy có thể thúc đẩy một số nhà đầu tư bán ra, nhất là khi cổ phiếu trí tuệ nhân tạo (AI) và các tài sản khác đang mang lại hiệu suất tốt hơn.

Chuyên gia này cảnh báo nếu Bitcoin phá vỡ rõ ràng mốc 60.000 USD, các chỉ số bảo đảm cho những vị thế sử dụng đòn bẩy có thể nhanh chóng xấu đi, kích hoạt làn sóng thanh lý tự động các vị thế mua.

Nguy cơ này càng lớn do các nhà tạo lập thị trường đang ở trạng thái "gamma âm" (trạng thái trong thị trường quyền chọn khi các nhà tạo lập thị trường đang nắm vị thế có tổng gamma dưới 0, thường do họ đã bán nhiều quyền chọn cho nhà đầu tư). Trong điều kiện đó, họ thường phải bán thêm khi giá Bitcoin giảm và mua thêm khi giá tăng để cân bằng rủi ro, qua đó khuếch đại thay vì làm dịu biến động.

Các nhà phân tích của Bitfinex ước tính mức gamma ròng của các nhà tạo lập thị trường đang âm khoảng 143.000 Bitcoin. Toàn bộ vùng giá từ 60.000 USD đến hơn 68.266 USD vì vậy nằm trong khu vực mà hoạt động phòng ngừa rủi ro có thể đẩy thị trường đi xa hơn theo hướng biến động ban đầu.

Theo nhóm phân tích này, nếu Bitcoin duy trì dưới 60.000 USD, thị trường có thể lùi về vùng 54.000-56.000 USD, gần với mức giá thực hiện bình quân của một bộ phận nhà đầu tư dài hạn.

Ở chiều ngược lại, vùng 66.000-68.000 USD được xem là ngưỡng cản gần nhất. Bitcoin cần vượt khu vực này để thoát khỏi trạng thái mà giao dịch phòng ngừa của các nhà tạo lập thị trường liên tục khuếch đại biến động.

Tác động từ 10,6 tỷ USD quyền chọn đáo hạn

Tâm điểm trong ngày 26/6 là đợt đáo hạn khoảng 10,6 tỷ USD quyền chọn Bitcoin trên Deribit, một trong những sự kiện lớn nhất của thị trường phái sinh tiền số từ đầu năm.

Các hợp đồng quyền chọn quý dự kiến đáo hạn lúc 8h theo giờ UTC, tương đương 15h cùng ngày theo giờ Việt Nam.

Khoảng 80% tổng giá trị quyền chọn đang ở ngoài vùng có lãi, đồng nghĩa phần lớn hợp đồng có nguy cơ đáo hạn mà không mang lại giá trị cho người nắm giữ.

Quyền chọn bán tại mức giá thực hiện 60.000 USD có tổng giá trị danh nghĩa khoảng 450 triệu USD, biến đây thành một trong những mốc được theo dõi chặt chẽ nhất.

Các nhà phân tích Bitfinex cho rằng mức 60.000 USD hiện đóng vai trò như một "bức tường quyền chọn bán", nhưng khả năng duy trì ngưỡng hỗ trợ này sau thời điểm đáo hạn sẽ phụ thuộc vào nhu cầu thực trên thị trường giao ngay.

Khi các hợp đồng tháng 6 hết hạn, ảnh hưởng từ hoạt động phòng ngừa rủi ro gắn với các vị thế này cũng được giải phóng. Thị trường sau đó sẽ thiết lập lại vị thế quanh những hợp đồng có kỳ hạn mới.

Nếu nhà đầu tư tiếp tục mua quyền chọn để phòng ngừa rủi ro giảm giá, mốc 60.000 USD có thể tiếp tục được bảo vệ. Ngược lại, nếu nhu cầu bảo hiểm suy yếu, ngưỡng này sẽ phải dựa chủ yếu vào lực mua Bitcoin thực tế.

Lạm phát và chứng khoán công nghệ chi phối Bitcoin

Ngoài các yếu tố trên, Bitcoin cũng chịu sức ép từ môi trường kinh tế vĩ mô tại Mỹ.

Chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) của Mỹ tăng 4,1% trong tháng 5 so với cùng kỳ năm trước, mức cao nhất kể từ tháng 4/2023. Còn PCE lõi, không bao gồm thực phẩm và năng lượng, tăng 3,4%.

Mặc dù báo cáo nhìn chung không cao hơn dự báo, lạm phát vẫn vượt đáng kể mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), khiến khả năng duy trì lãi suất cao hoặc tiếp tục tăng lãi suất chưa bị loại bỏ.

Rania Gule, chuyên gia phân tích thị trường cấp cao tại XS.com, cho rằng sức mạnh của đồng USD phản ánh việc thị trường định giá lại khả năng Fed duy trì lãi suất ở mức cao đến sâu trong nửa cuối năm.

Lãi suất cao thường gây bất lợi cho tiền số vì làm tăng sức hấp dẫn của trái phiếu và các tài sản tạo ra lợi suất, đồng thời hạn chế dòng tiền đổ vào những tài sản có tính đầu cơ cao.

Kyle Rodda, chuyên gia phân tích thị trường tài chính cấp cao tại Capital.com, cho rằng đà giảm của Bitcoin trong phiên này chủ yếu phản ánh việc đồng tiền số có độ nhạy cao với biến động của cổ phiếu công nghệ, thay vì xuất phát từ một vấn đề riêng của thị trường tiền số.

Theo ông, những biến động của cổ phiếu bán dẫn tại Hàn Quốc và Mỹ đã nhanh chóng lan sang Bitcoin. Điều này cho thấy tiền số đang vận động ngày càng giống một tài sản rủi ro trong hệ thống tài chính truyền thống, thay vì một kênh trú ẩn độc lập.

Kết quả kinh doanh tích cực của các doanh nghiệp chip có thể hỗ trợ tâm lý thị trường nói chung, nhưng cũng khiến Bitcoin phải cạnh tranh trực tiếp với cổ phiếu AI trong việc thu hút dòng vốn đầu cơ.

Dòng vốn ETF vẫn là điểm yếu

Dòng tiền rút khỏi các quỹ ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ tiếp tục gây sức ép lên thị trường.

Trong phiên 24/6, các ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ bị rút ròng khoảng 469 triệu USD, mức lớn nhất kể từ ngày 2/6. Theo Glassnode, bình quân 7 ngày của dòng vốn ròng vào nhóm quỹ này đã giảm xuống gần âm 300 triệu USD mỗi ngày.

Các nhà phân tích Bitfinex cho biết chỉ số chênh lệch giá Bitcoin trên Coinbase so với thị trường toàn cầu vẫn ở vùng âm sâu. Diễn biến này thường được xem là dấu hiệu cho thấy nhu cầu mua chủ động từ nhà đầu tư Mỹ, các quỹ ETF và doanh nghiệp nắm giữ Bitcoin còn yếu.

Nhóm phân tích nhận định thị trường hiện được giữ ổn định chủ yếu nhờ các dòng vốn thụ động, trong khi thanh khoản mỏng và thiếu người mua chủ động.

Vikram Subburaj, Giám đốc điều hành sàn Giottus, cho rằng thị trường đang bị giằng co giữa các yếu tố cơ bản dài hạn có dấu hiệu cải thiện và tâm lý thận trọng trong ngắn hạn.

Theo ông, nhu cầu từ các tổ chức đã suy yếu, nhưng tổng dòng vốn tích lũy vào ETF Bitcoin kể từ khi các sản phẩm này được triển khai vẫn ở mức lớn. Điều đó cho thấy các nhà đầu tư tổ chức chưa rút hoàn toàn khỏi thị trường, dù họ đang giảm mức độ chấp nhận rủi ro.