Vàng và dầu “song hành” trong cơn địa chính trị: Tăng vì rủi ro, nhưng bền đến đâu?

Giá vàng giao ngay trên sàn Kitco tăng 74 USD, tương đương 1,4%, lên mức 5.351,9 USD/ounce vào lúc 8h sáng nay, lùi so với mốc 5.393 USD trước đó trong phiên.

Như vậy, so với mốc đóng cửa 5.278,2 USD phiên 27/2, giá vàng đã có lúc tăng 115 USD đầu phiên 2/3 ở thị trường châu Á.

Vàng vẫn là kênh trú ẩn an toàn cho dòng tiền khi có biến động địa chính trị. Hôm 28/2, Mỹ và Iran tấn công với vũ khí chính xác vào các cơ sở an ninh, quốc phòng và chính phủ Iran ở thủ đô Tehran và nhiều thành phố khác, khiến lãnh tụ tối cao Ali Khamenei và nhiều tướng lĩnh thiệt mạng.

Iran đã trả đũa bằng bắn tên lửa vào lãnh thổ Israel và căn cứ quân sự của Mỹ ở một số nước ở Trung Đông, gây thiệt hại về nhân sự. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã "thề báo thù", gây leo thang căng thẳng.

Tuần trước, trước khi xảy ra các hoạt động quân sự ở Iran, JP Morgan – ngân hàng lớn nhất Mỹ – giữ nguyên dự báo giá vàng ở mức 6.300 USD/ounce vào cuối năm 2026, đồng thời nâng dự báo lên 4.500 USD/ounce trong dài hạn.

Trước tình hình căng thẳng nêu trên, một kim loại quý khác là bạc cũng tăng ở đầu phiên giao dịch 2/3. Theo đó, giá kim loại này tăng gần 2% lên trên 95 USD/ounce – mức cao nhất trong vòng hơn 1 tháng.

Xung đột đẩy giá dầu thô tăng mạnh

Trong khi đó, giá dầu thô tăng vọt trong đầu phiên 2/3 do lo ngại các đòn trả đũa quân sự giữa Mỹ-Israel và Iran có thể vượt tầm kiểm soát, khiến nguồn cung bị đứt gãy.

Giá dầu thô WTI của Mỹ tăng hơn 8%, tương đương 5,55 USD, lên mức 72,57 USD/thùng vào lúc 6:40 sáng nay. Giá dầu Brent còn tăng mạnh hơn, khoảng 9%, lên 79,41 USD/thùng.

Iran là nước sản xuất dầu lớn thứ tư trong khối OPEC với khoảng 3,3 triệu thùng/ngày. Trung Quốc là nước mua phần lớn lượng dầu xuất khẩu của Iran.

Điểm mấu chốt là Iran kiểm soát Eo biển Hormuz, một "yết hầu" của dòng dầu thế giới với khoảng 1/3 lượng dầu thô xuất khẩu bằng đường biển đi qua đây mỗi ngày trong năm 2025.

Trong một bản tin gửi khách hàng hôm 1/3, ngân hàng UBS cho biết tốc độ phục hồi lưu lượng giao thông qua eo biển Hormuz và mức độ trả đũa của Iran là những yếu tố then chốt ảnh hưởng đến giá dầu trong vài ngày tới.

Công ty tư vấn Rystad Energy cho biết các tàu chở dầu gần như đã ngừng qua Eo Hormuz do các công ty vận chuyển thận trọng trước tình hình chiến sự.

Ngày 28/2, ngân hàng Barclays nhận định giá dầu Brent có thể chạm mốc 100 USD/thùng khi tình hình an ninh ở Trung Đông leo thang. Trong khi đó, ngân hàng UBS cho biết thị trường có thể đang đối mặt với một sự gián đoạn nghiêm trọng, qua đó đẩy giá dầu Brent giao ngay lên trên 120 USD/thùng.

Theo Andy Lipow, Chủ tịch Lipow Oil Associates, xuất khẩu dầu của Iran cũng có thể dừng trong bối cảnh bất ổn chính trị ở Tehran và các cuộc đình công của công nhân tại các khu vực sản xuất dầu và cảng biển.

Đợt tăng hiện tại mang đậm tính chất định giá lại “phí rủi ro địa chính trị” hơn là phản ánh sự thay đổi căn bản của cung – cầu dài hạn. Vàng hưởng lợi từ tâm lý trú ẩn và kỳ vọng bất ổn kéo dài, trong khi dầu phản ứng trực tiếp với nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng năng lượng.

Trong ngắn hạn, hướng đi của hai mặt hàng này sẽ phụ thuộc vào mức độ lan rộng của xung đột và khả năng đảm bảo an toàn vận tải qua eo biển Hormuz. Nếu các bên kiểm soát được tình hình và tránh leo thang thêm, thị trường có thể chứng kiến một nhịp điều chỉnh kỹ thuật sau cú tăng sốc. Ngược lại, nếu xung đột kéo dài hoặc ảnh hưởng trực tiếp đến hạ tầng năng lượng, chu kỳ tăng giá hàng hóa có thể bước sang một giai đoạn mới.