Thượng viện Mỹ thông qua dự luật buộc công ty mẹ của TikTok phải bán hoặc 'bị cấm'

Đạo luật TikTok được đưa vào như một phần của gói viện trợ nước ngoài 95 tỷ USD cho Ukraine và Israel và đã được thông qua với tỷ lệ 79-18. Giờ thì dự luật này sẽ được chuyển đến Tổng thống Joe Biden, người đã nói trong một tuyên bố ngay sau khi Thượng viện thông qua rằng ông sẽ ký nó vào thứ Tư, theo AP.

Một quyết định do Đảng Cộng hòa tại Hạ viện đưa ra vào tuần trước nhằm gắn dự luật TikTok vào gói ưu tiên cao đã giúp đẩy nhanh việc thông qua tại Quốc hội và được đưa ra sau các cuộc đàm phán với Thượng viện, nơi phiên bản trước đó của dự luật đã bị đình trệ.

Phiên bản đó đã cho công ty mẹ của TikTok, ByteDance, thời hạn sáu tháng để thoái vốn cổ phần trên nền tảng này. Tuy nhiên, nó đã thu hút sự hoài nghi từ một số nhà lập pháp chủ chốt vì lo ngại rằng còn quá ít cơ hội cho một thỏa thuận phức tạp có thể trị giá hàng chục tỷ USD.

Dự luật sửa đổi đã kéo dài thời hạn, cho ByteDance 9 tháng để bán TikTok và có thể gia hạn thêm 3 tháng nếu việc bán nền tảng này đang được tiến hành. Dự luật cũng sẽ cấm công ty kiểm soát bí quyết của TikTok: thuật toán cung cấp video cho người dùng dựa trên sở thích của họ và đã biến nền tảng này trở thành xu hướng mới trên mạng xã hội.

Việc thông qua luật này là đỉnh điểm của nỗi lo ngại lâu dài của lưỡng đảng ở Washington về các mối đe dọa từ Trung Quốc và quyền sở hữu TikTok, ứng dụng được 170 triệu người Mỹ sử dụng.

Trong nhiều năm, các nhà lập pháp và quan chức chính quyền Hoa Kỳ đã bày tỏ lo ngại rằng Trung Quốc có thể buộc ByteDance giao dữ liệu người dùng Hoa Kỳ hoặc gây ảnh hưởng đến người Mỹ bằng cách kiểm soát hoặc quảng cáo một số nội dung nhất định trên TikTok.

Chủ tịch Ủy ban Thương mại Thượng viện Maria Cantwell cho biết: "Quốc hội [Hoa Kỳ] không hành động để trừng phạt ByteDance, TikTok hay bất kỳ công ty cá nhân nào khác. Quốc hội đang hành động để ngăn chặn các đối thủ nước ngoài tiến hành các hoạt động gián điệp, giám sát, ác ý, làm hại những người Mỹ dễ bị tổn thương, các quân nhân và phụ nữ cũng như nhân viên chính phủ Hoa Kỳ của chúng ta".

Những người phản đối dự luật cho rằng chính phủ Trung Quốc có thể dễ dàng lấy được thông tin về người Mỹ theo những cách khác, bao gồm cả thông qua các nhà môi giới dữ liệu thương mại chuyên buôn bán thông tin cá nhân.

Gói viện trợ nước ngoài bao gồm một điều khoản quy định việc các nhà môi giới dữ liệu bán hoặc cho thuê "dữ liệu nhạy cảm có thể nhận dạng cá nhân" cho Triều Tiên, Trung Quốc, Nga, Iran hoặc các tổ chức ở các quốc gia đó là bất hợp pháp. Nhưng nó đã vấp phải một số phản đối, bao gồm cả từ Liên minh Tự do Dân sự Hoa Kỳ, cho rằng ngôn ngữ này được viết quá rộng và có thể thu hút các nhà báo cũng như những người công bố thông tin cá nhân.

Nhiều người phản đối đạo luật này cho rằng cách tốt nhất để bảo vệ người tiêu dùng Hoa Kỳ là thực thi luật bảo mật dữ liệu liên bang toàn diện nhằm vào tất cả các công ty bất kể nguồn gốc của họ. Họ cũng lưu ý rằng Hoa Kỳ chưa cung cấp bằng chứng công khai cho thấy TikTok chia sẻ thông tin người dùng Hoa Kỳ với chính quyền Trung Quốc hoặc các quan chức Trung Quốc đã từng sửa đổi thuật toán của nó.

Becca Branum, Phó giám đốc Trung tâm Dân chủ & Công nghệ có trụ sở tại Washington, nơi ủng hộ quyền kỹ thuật số, cho biết: "Cấm TikTok sẽ là một bước đi phi thường đòi hỏi sự biện minh phi thường. Việc kéo dài thời hạn thoái vốn không chứng minh được tính cấp bách của mối đe dọa đối với công chúng cũng như không giải quyết được những sai sót cơ bản về hiến pháp của luật pháp".

Trung Quốc trước đây cho biết họ sẽ phản đối việc ép buộc bán TikTok và lần này đã ra tín hiệu phản đối. TikTok, từ lâu đã phủ nhận đây là mối đe dọa an ninh, cũng đang chuẩn bị khởi kiện để ngăn chặn đạo luật này.

Michael Beckerman, người đứng đầu chính sách công của TikTok tại Châu Mỹ, đã viết trong một bản ghi nhớ gửi cho nhân viên vào thứ Bảy và được Associated Press thu được: "Ở giai đoạn dự luật được ký, chúng tôi sẽ chuyển đến tòa án để có các hành động khiếu kiện pháp lý".

Beckerman viết: "Đây là sự khởi đầu chứ không phải sự kết thúc của quá trình lâu dài này".

Công ty đã đạt được một số thành công khi giải quyết các thách thức của tòa án trong quá khứ, nhưng họ chưa bao giờ tìm cách ngăn cản luật pháp liên bang có hiệu lực.

Vào tháng 11, một thẩm phán liên bang đã chặn luật Montana cấm sử dụng TikTok trên toàn tiểu bang sau khi công ty và 5 người sáng tạo nội dung sử dụng nền tảng này bị kiện.

Ba năm trước đó, các tòa án liên bang đã chặn một lệnh hành pháp do Tổng thống Hoa Kỳ lúc bấy giờ là ông Donald Trump ban hành lệnh cấm TikTok sau khi công ty này khởi kiện với lý do lệnh này vi phạm quyền tự do ngôn luận và các quyền theo thủ tục tố tụng.

Chính quyền Trump sau đó đã làm trung gian cho một thỏa thuận trong đó các tập đoàn Oracle và Walmart của Mỹ nắm giữ cổ phần lớn trong TikTok. Nhưng việc mua bán chưa bao giờ thành công.

Trump, người sẽ tái tranh cử tổng thống Mỹ trong năm nay, hiện nói rằng ông phản đối lệnh cấm tiềm năng.

Kể từ đó, TikTok đã đàm phán về tương lai của mình với Ủy ban đầu tư nước ngoài, một cơ quan chính phủ ít được biết đến có nhiệm vụ điều tra các giao dịch của công ty vì lo ngại an ninh quốc gia.

Vào Chủ nhật, Erich Andersen, luật sư hàng đầu của ByteDance, người đã dẫn đầu các cuộc đàm phán với chính phủ Hoa Kỳ trong nhiều năm, đã nói với nhóm của mình rằng ông sẽ từ bỏ vai trò của mình.

Andersen viết trong một bản ghi nhớ nội bộ: "Cách đây vài tháng, khi tôi bắt đầu suy ngẫm về những căng thẳng trong vài năm qua và thế hệ thách thức mới đang ở phía trước, tôi quyết định rằng đã đến lúc chuyển giao quyền chỉ huy cho một nhà lãnh đạo mới".

Ông cho biết quyết định từ chức hoàn toàn là của ông và được quyết định từ nhiều tháng trước trong cuộc thảo luận với lãnh đạo cấp cao của công ty.

Trong khi đó, những người sáng tạo nội dung TikTok dựa vào ứng dụng này đang cố gắng thể hiện tiếng nói của mình. Sáng thứ Ba, một số người sáng tạo đã tập trung trước tòa nhà Capitol để lên tiếng phản đối dự luật và mang theo những tấm biển có nội dung "Tôi là 1 trong số 170 triệu người Mỹ trên TikTok", cùng những nội dung khác.

Tiffany Cianci, một người sáng tạo nội dung có hơn 140.000 người theo dõi trên nền tảng này và đã khuyến khích mọi người xuất hiện, cho biết cô ấy đã dành cả đêm thứ Hai để đón những người sáng tạo từ các sân bay ở khu vực D.C.

Một số đến từ tận Nevada và California. Những người khác lái xe qua đêm từ Nam Carolina hoặc bắt xe buýt từ ngoại ô New York.

Cianci cho biết cô tin rằng TikTok là nền tảng an toàn nhất cho người dùng hiện nay vì Dự án Texas, kế hoạch trị giá 1,5 tỷ USD của TikTok nhằm lưu trữ dữ liệu người dùng Hoa Kỳ trên các máy chủ do gã khổng lồ công nghệ Oracle sở hữu và bảo trì.

Cô nói: "Nếu dữ liệu của chúng tôi không an toàn trên TikTok, tôi sẽ hỏi tại sao tổng thống lại sử dụng TikTok".

Bài liên quan

Tỷ phú đứng sau 'đế chế' TikTok: Đừng gọi tôi là thần tượng

TikTok phải xóa ngay tài khoản dưới 13 tuổi, giới hạn thời gian sử dụng người dưới 18

TikTok, Google, Facebook nộp thay gần 500 tỷ cho các cá nhân Việt Nam

Pháp cấm công chức dùng TikTok và các ứng dụng giải trí