Thị trường phản ứng dè dặt với kết quả thượng đỉnh Trump – Tập

Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump lên chuyên cơ Không lực Một rời Trung Quốc chiều 15/5, phản ứng của thị trường tài chính cho thấy nhà đầu tư nhìn nhận thượng đỉnh Trump - Tập là một sự kiện giúp giảm rủi ro địa chính trị, nhưng chưa đủ để tạo một làn sóng hưng phấn mới.

Các chỉ số chứng khoán Trung Quốc biến động giằng co trong phiên thứ Sáu, khi kết quả hội nghị chưa đem lại một "đại thỏa thuận" về thương mại, thuế quan hay công nghệ.

Trước hội nghị, thị trường kỳ vọng cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo có thể dẫn tới một gói cam kết lớn hơn, đặc biệt trong các lĩnh vực nông sản, Boeing, năng lượng, đất hiếm và kiểm soát xuất khẩu.

Nick Twidale, Giám đốc phân tích thị trường tại ATFX Global, cho rằng nhà đầu tư đã khá lạc quan vào cuộc gặp Trump - Tập và phần nào chờ đợi một thỏa thuận thương mại lớn được đề xuất hoặc công bố. "Nhìn từ góc độ đó, kết quả hội nghị gây thất vọng".

Theo dữ liệu thị trường, chỉ số CSI300 – đại diện cho 300 cổ phiếu lớn và thanh khoản cao nhất được niêm yết trên hai sàn chứng khoán chính của Trung Quốc đại lục – gần như đi ngang trong phiên sáng và đóng cửa giảm 1,12%.

Trong khi đó, Shanghai Composite đóng cửa giảm 1% sau khi tăng nhẹ 0,1% vào giờ nghỉ trưa. Cả hai chỉ số liên tục đảo chiều giữa tăng và giảm, nhưng vẫn duy trì gần vùng đỉnh gần đây.

Tại Hồng Kông, chỉ số Hang Seng giảm 0,9% trong bối cảnh tâm lý né rủi ro bao trùm các thị trường châu Á.

Kỳ vọng cao, kết quả chưa đủ mạnh

Phản ứng giằng co của thị trường Trung Quốc phản ánh tâm lý "mua kỳ vọng, bán thực tế". Trước hội nghị, nhà đầu tư kỳ vọng hai bên có thể công bố các thỏa thuận thương mại đủ lớn để củng cố đà tăng của chứng khoán Trung Quốc, vốn đã ở gần vùng cao gần đây.

Tuy nhiên, sau khi ông Trump rời Bắc Kinh, các kết quả được công bố vẫn chủ yếu dừng ở tín hiệu chính trị và các cam kết định hướng. Hai bên phát đi thông điệp muốn "ổn định chiến lược" quan hệ, duy trì đối thoại và tránh leo thang, nhưng chưa có một khuôn khổ mới đủ rõ về thuế quan, đất hiếm, chip AI hay gia hạn đình chiến thương mại.

Theo Reuters, việc gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại sau khi hết hạn trong năm nay vẫn chưa được quyết định. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer nói với Bloomberg TV rằng hai bên đã củng cố các thỏa thuận về việc Trung Quốc mua nông sản và thịt bò Mỹ, nhưng chưa có thông báo cuối cùng về việc kéo dài đình chiến thương mại.

Điều này khiến thị trường tiếp tục chờ đợi các chi tiết cụ thể hơn: Trung Quốc sẽ mua bao nhiêu, trong thời hạn nào, mặt hàng nào được ưu tiên, và liệu các cam kết có đi kèm giảm thuế hoặc cơ chế thực thi rõ ràng hay không.

Boeing giảm vì đơn hàng thấp hơn kỳ vọng

Một điểm gây thất vọng rõ nhất là thông tin về đơn hàng Boeing.

Ông Trump nói Trung Quốc đồng ý mua 200 máy bay Boeing sau hội đàm với ông Tập. Đây là đơn hàng đáng chú ý vì sẽ đánh dấu đơn hàng lớn đầu tiên của Trung Quốc đối với Boeing trong gần một thập kỷ. Tuy nhiên, thị trường trước đó kỳ vọng một đơn hàng quy mô lớn hơn nhiều, có thể khoảng 500 máy bay.

Do đó, cổ phiếu Boeing giảm hơn 4% sau tuyên bố của ông Trump. Mức giảm phản ánh sự thất vọng của nhà đầu tư khi con số 200 máy bay thấp hơn kỳ vọng, đồng thời các chi tiết quan trọng như thời gian giao hàng, dòng máy bay và cơ cấu hợp đồng chưa được công bố.

Trường hợp Boeing cho thấy khoảng cách giữa kỳ vọng trước hội nghị và kết quả được công bố sau hội nghị. Về chính trị, đơn hàng 200 máy bay có thể được Nhà Trắng coi là một thắng lợi thương mại. Nhưng với thị trường, con số này chưa đủ lớn để xác nhận một bước ngoặt trong quan hệ thương mại Mỹ - Trung.

Cổ phiếu hàng không Trung Quốc cũng giảm hơn 2%, cho thấy thị trường chưa nhìn nhận thông tin này như một cú hích đủ lớn cho ngành.

Cổ phiếu chip đi ngược thị trường

Trái với nhóm hàng không, cổ phiếu chip Trung Quốc tăng mạnh. Theo thông tin thị trường, nhóm cổ phiếu chip tăng khoảng 4% sau khi SMIC cho biết khách hàng nước ngoài đang chuyển đơn hàng trở lại Trung Quốc. Cổ phiếu Advanced Micro-Fabrication Equipment tăng 17% nhờ kỳ vọng đơn hàng mạnh.

Diễn biến này cho thấy nhà đầu tư hiện quan tâm tới AI và bán dẫn không kém, thậm chí nhiều hơn, so với các thỏa thuận thương mại truyền thống.

Trước đó, giới đầu tư muốn ông Trump và ông Tập khơi thông hợp tác AI, trong bối cảnh AI và bán dẫn tiếp tục là động lực lớn của thị trường toàn cầu.

Sự hiện diện của CEO Nvidia Jensen Huang trong đoàn doanh nghiệp Mỹ càng khiến hồ sơ chip và AI trở thành tâm điểm của hội nghị, dù chưa có thỏa thuận lớn nào về nới lỏng kiểm soát xuất khẩu chip tiên tiến.

Trong khi đó, đồng nhân dân tệ đã lên mức cao nhất hơn 3 năm so với USD trước và trong hội nghị. Diễn biến này phản ánh kỳ vọng quan hệ Mỹ - Trung ổn định hơn, trong khi dòng vốn cũng được hỗ trợ bởi tâm lý tích cực quanh AI và thặng dư thương mại của Trung Quốc.

Tuy nhiên, diễn biến tích cực của tỷ giá không đủ để kéo chứng khoán Trung Quốc bứt phá. Một phần do thị trường đã tăng trước đó, khiến áp lực chốt lời xuất hiện khi kết quả hội nghị chưa đáp ứng kỳ vọng.

Ngoài ra, tâm lý toàn cầu vẫn chịu sức ép từ các yếu tố bên ngoài hội nghị, gồm lợi suất trái phiếu Mỹ cao, đồng đô la Mỹ tăng giá và giá dầu duy trì ở vùng cao do khủng hoảng Iran và Eo biển Hormuz.

Trong những ngày tới, giới đầu tư sẽ tiếp tục theo dõi ba nhóm thông tin chính: liệu Mỹ và Trung Quốc có công bố chi tiết hơn về mua nông sản, thịt bò, Boeing và năng lượng hay không; liệu đình chiến thương mại có được gia hạn sau khi hết hạn trong năm nay hay không; và liệu các trao đổi về AI, bán dẫn, đất hiếm có chuyển thành chính sách cụ thể hay vẫn chỉ dừng ở tín hiệu ngoại giao.