Ông Trump hoãn đánh thuế ô tô với Bắc Mỹ

Vài giờ sau khi thuế quan có hiệu lực, Nhà Trắng đã ném cho ngành công nghiệp một phao cứu sinh, nói rằng nhiều loại xe do Bắc Mỹ sản xuất sẽ được miễn nếu chúng đã tuân thủ các quy tắc xuất xứ phức tạp của Hiệp định Hoa Kỳ-Mexico-Canada (USMCA) năm 2020, được ban hành trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump.

"Chúng tôi sẽ miễn thuế trong một tháng đối với bất kỳ ô tô nào tuân thủ USMCA... để họ không bị bất lợi", thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với các phóng viên hôm thứ Tư. "Thuế quan đối ứng vẫn sẽ có hiệu lực vào ngày 2 tháng 4".

Ông Trump đã nêu ý tưởng tạm dừng 30 ngày đối với các loại xe tuân thủ USMCA để đổi lấy việc mở rộng sản xuất tại Hoa Kỳ trong cuộc gọi vào thứ Ba với Giám đốc điều hành GM Mary Barra, Giám đốc điều hành Ford Jim Farley, Chủ tịch điều hành Ford Bill Ford Jr. và Chủ tịch Stellantis John Elkann, Reuters đưa tin trước đó.

Các nhà sản xuất ô tô đã bày tỏ sự ủng hộ đối với việc thúc đẩy đầu tư vào Hoa Kỳ nhưng muốn có sự chắc chắn về chính sách thuế quan cũng như các quy tắc về khí thải của xe trước khi thực hiện những thay đổi lớn, hai nguồn tin ô tô cho biết.

Ford, GM và Stellantis đã từ chối bình luận về cuộc họp.

Một thỏa thuận như vậy có thể là một diễn biến đặc biệt đáng hoan nghênh đối với các nhà sản xuất xe bán tải - và đối với những khách hàng hàng đầu của họ, những người có xu hướng thiên về nhóm cử tri Cộng hòa ở vùng nông thôn của ông Trump.

Theo nghiên cứu từ Global Data, khoảng 1/3 số xe bán tải của Hoa Kỳ do các thương hiệu Mỹ và nước ngoài bán ra được sản xuất tại Mexico và Canada.

Sản phẩm đặc trưng của Hoa Kỳ này là xương sống của ngành công nghiệp ô tô Hoa Kỳ, mang lại phần lớn doanh số và lợi nhuận cho General Motors, Ford và Stellantis, chủ sở hữu các thương hiệu xe tải Jeep và Ram.

Các nhà sản xuất ô tô, bao gồm các thương hiệu của Hoa Kỳ và nước ngoài, đã bán được gần 3 triệu xe bán tải tại Hoa Kỳ vào năm ngoái, chiếm khoảng 20% ​​tổng doanh số bán hàng toàn quốc.

Và theo một cuộc khảo sát vào tháng 8 của Edmunds, một nhà cung cấp thông tin trong ngành, những người lái xe bán tải có khả năng nói rằng họ là đảng viên Cộng hòa cao gấp đôi so với đảng viên Dân chủ.

Việc tạm dừng áp thuế quan giúp ngành công nghiệp có thêm thời gian để giữ giá tiêu dùng ổn định do lượng hàng tồn kho hiện có tại các đại lý. Đại lý Rhett Ricart ở Ohio, người bán xe GM và Ford cùng nhiều thương hiệu khác, đã hy vọng sẽ có một thỏa thuận nhanh chóng để ngăn chặn khủng hoảng.

"Tôi nghĩ rằng họ sẽ không mất một tháng để tìm ra cách xử lý vấn đề này", ông nói trước thông báo hôm thứ Tư.

'KHÔNG CÓ LỰA CHỌN'

Những lời đe dọa áp thuế quan của Trump khiến các nhà sản xuất ô tô và nhà cung cấp phải tính toán cách họ có thể tránh hoặc chịu những loại thuế như vậy — và họ có thể phải tăng giá tiêu dùng bao nhiêu. Câu trả lời cho những câu hỏi khó chịu như vậy có thể khác nhau tùy theo từng nhà sản xuất ô tô, tùy thuộc vào mức độ tiếp xúc của họ và nhà cung cấp của họ với hoạt động sản xuất tại Canada và Mexico.

Các nhà phân tích tại Wolfe Research dự đoán mức thuế quan sẽ làm tăng trung bình khoảng 3.000 USD vào chi phí của một chiếc xe và khoảng 7.000 USD đối với các mẫu xe nhập khẩu từ Canada hoặc Mexico.

Theo dữ liệu tháng 1 từ Cox Automotive, giá giao dịch trung bình của xe bán tải cỡ lớn là khoảng 65.000 USD.

"Một khi nhà sản xuất bắt đầu chuyển chi phí đó cho chúng tôi, chúng tôi sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chuyển nó tới người tiêu dùng", Jeff Tamaroff, Chủ tịch của Tamaroff Auto Group, công ty sở hữu các đại lý Honda và Nissan tại Michigan, cho biết.

Những chi phí phát sinh đó sẽ cộng thêm vào giá xe vốn đã tăng vọt, bắt đầu tăng mạnh trong đại dịch do vi-rút corona và không giảm nhiều kể từ đó. Theo dữ liệu của Cox Automotive, giá bán xe trung bình đạt 48.641 USD vào tháng 1.

Trong số các thương hiệu Detroit, Chevrolet của GM và xe bán tải GMC, cùng với Ram của Stellantis, chịu ảnh hưởng nhiều hơn từ thuế của ông Trump so với Ford vì cả hai đều sản xuất số lượng lớn xe bán tải tại Mexico.

Ford sản xuất xe bán tải dòng F tại Hoa Kỳ - nhưng cũng sản xuất một số động cơ xe tải tại Canada, nhấn mạnh mạng lưới phụ thuộc kinh tế giữa ba đối tác thương mại Bắc Mỹ.

Nghiên cứu trong ngành cho thấy hầu như không có thương hiệu xe Mỹ nào được sản xuất hoàn toàn từ các bộ phận của Mỹ.

Các nhà phân tích của ngân hàng Barclays ước tính rằng Mexico cung cấp tới 40% các bộ phận trong xe của Hoa Kỳ và Canada cung cấp hơn 20%. Các nhà cung cấp cho biết họ sẽ phải chi trả một số chi phí thuế quan và có thể sẽ phải chịu thêm một khoản thuế nữa nếu nhu cầu của người tiêu dùng suy yếu do giá xe tăng.

Các nhà sản xuất ô tô và nhà cung cấp cũng lo ngại về tác động của thuế quan đối với các bộ phận xe bị chuyển qua biên giới trước khi đến đích cuối cùng. Các công ty lo ngại rằng các bộ phận như vậy có thể bị đánh thuế ở mọi lần vượt biên giới, mặc dù ông Trump chưa làm rõ chính sách của mình trong những trường hợp như vậy.

Hãy lấy ví dụ về hộp số xe tải do nhà cung cấp Đức ZF Friedrichshafen sản xuất. Các hộp số được sử dụng trong Ram và các loại xe khác, bao gồm các bộ phận vượt biên giới nhiều lần trước khi đến đích cuối cùng.

'MỌI THỨ SẼ CÒN TỆ HƠN'

Hành trình bắt đầu tại một nhà máy ở Mexico, nơi sản xuất bộ biến mô, một bộ phận hình bánh rán truyền lực từ động cơ đến hộp số. Sau đó, bộ biến mô được vận chuyển đến một cơ sở của ZF ở Nam Carolina để lắp ráp hộp số. Hộp số hoàn thiện, bao gồm cả bộ biến mô, sau đó được gửi trở lại Mexico để lắp vào xe bán tải Ram - sau đó lại vượt biên giới để đến đại lý tại Hoa Kỳ.

ZF cho biết khoảng 30 bộ phận xe hơi và xe tải khác cũng đi theo con đường ngoằn ngoèo tương tự qua biên giới Hoa Kỳ-Mexico.

"Trong trường hợp cụ thể này, thuế quan đối với Mexico hoặc đối với Canada đồng nghĩa với việc tác động mạnh đến toàn bộ ngành ô tô", Chủ tịch ZF Bắc Mỹ Ramiro Gutierrez cho biết.

Theo các nhà phân tích của Bernstein, nếu không có sự thay đổi lớn trong sản xuất, hiệu ứng lan tỏa trên hàng nghìn bộ phận ô tô riêng lẻ có khả năng đạt tới 40 tỷ USD vào cuối năm 2025.

"Mọi chuyện sẽ còn tồi tệ hơn", Pat D'Eramo, Giám đốc điều hành của Martinrea, một công ty Canada sản xuất dây phanh và các sản phẩm khác, cho biết. Công ty có hoạt động sản xuất tại cả ba quốc gia Bắc Mỹ với một số sản phẩm vượt biên giới nhiều lần.

Ngành công nghiệp ô tô Hoa Kỳ, vốn đã được hưởng thương mại tự do trong nhiều thập kỷ trên khắp Hoa Kỳ, Canada và Mexico, hiện đang cân nhắc cách điều chỉnh chuỗi cung ứng nếu chiến tranh thương mại tiếp diễn, một viễn cảnh có khả năng gây tốn kém.

Các nhà sản xuất ô tô Hoa Kỳ và các nhà cung cấp của họ đã đầu tư hàng tỷ USD để mở rộng dấu ấn của họ tại Hoa Kỳ và tránh thuế quan kể từ khi chính quyền Trump ban hành USMCA vào năm 2020 để thay thế Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ năm 1994.

Hiện tại, một số giám đốc điều hành trong ngành cho biết họ đang bị trừng phạt vì tuân thủ thỏa thuận thương mại mang tính biểu tượng của ông Trump.

"Đây là một món hời cho các đối thủ cạnh tranh nhập khẩu của chúng tôi", Giám đốc điều hành của Ford, Jim Farley, đã nói với các nhà phân tích vào tháng trước về những lời đe dọa áp thuế mới của ông Trump, đồng thời chỉ ra rằng một số đối thủ nhập khẩu từ các nước châu Á với mức thuế thấp.