Mỹ quyết không lùi hạn chót áp thuế, EU chưa ngừng nỗ lực chốt deal

Chính quyền Mỹ đã phát tín hiệu sẽ không lùi thời hạn áp dụng mức thuế cao hơn đối với Liên minh châu Âu (EU) vào ngày 1/8 trong khi khối này đang nỗ lực để đạt được một thỏa thuận trước hạn.

Cuối tuần trước, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick cho biết ông lạc quan Mỹ và EU có thể đạt một thỏa thuận thương mại, nhưng cảnh báo rằng thời hạn áp dụng mức thuế cơ sở 30% đã được ấn định.

"Đó là một hạn chót cứng, vì vậy vào ngày 1/8, mức thuế quan mới sẽ có hiệu lực", ông Lutnick phát biểu hôm 20/7 trên kênh CBS News.

Tuy nhiên, ông cũng để ngỏ khả năng các cuộc đàm phán có thể tiếp tục sau ngày 1/8. "Không có gì ngăn cản các quốc gia đàm phán với chúng tôi sau ngày 1/8, nhưng họ sẽ bắt đầu trả thuế vào ngày 1/8", ông nói thêm.

EU cho biết đang chuẩn bị các biện pháp trả đũa Mỹ nếu các mức thuế thương mại mang tính trừng phạt được áp dụng. Tuy nhiên, ông Lutnick bác bỏ khả năng EU nhắm vào các mặt hàng như máy bay Boeing và rượu whisky bourbon.

Hai bên vẫn đang tiến hành đàm phán để đạt được một thỏa thuận thương mại. EU hy vọng có thể đạt được một mức thuế quan thấp hơn mức Mỹ đe dọa là 30%. Khối này hy vọng có thể đạt được một hiệp định tương tự như với Vương quốc Anh, nước đầu tiên ký kết thỏa thuận thương mại với Mỹ. Thỏa thuận đó bao gồm mức thuế cơ sở 10%, đi kèm một số điều khoản liên quan đến nhập khẩu ô tô, thép và máy bay.

Tuy thế, các nhà kinh tế và giới phân tích tỏ ra hoài nghi về Brussels có khả năng thống nhất một thỏa thuận tương tự.

Thứ nhất, EU có mối quan hệ phức tạp hơn nhiều với Tổng thống Donald Trump so với Anh. Ông Trump thường bày tỏ không hài lòng về những gì ông coi là mối quan hệ thương mại mất cân bằng và các hoạt động thương mại không công bằng, điều mà EU phủ nhận.

Theo Hội đồng châu Âu, tổng kim ngạch thương mại giữa EU và Mỹ đạt 1,68 nghìn tỷ EUR (1,96 nghìn tỷ USD) vào năm 2024. Tuy đạt thặng dư thương mại hàng hóa, nhưng EU lại ghi nhận thâm hụt trong lĩnh vực dịch vụ. Tính cả hàng hóa và dịch vụ, khối này có thặng dư khoảng 50 tỷ EUR với Mỹ vào năm ngoái.

Tuần trước, tờ Financial Times đưa tin ông Trump muốn áp thuế quan tối thiểu từ 15-20% đối với hàng nhập khẩu từ EU trong bất kỳ thỏa thuận nào với khối này. Tổng thống Mỹ sẵn sàng giữ nguyên mức thuế đối với ngành ô tô ở mức 25%, một động thái được cho là sẽ gây tổn hại nặng nề cho các nhà xuất khẩu ô tô ở Đức.

Phát biểu với chương trình "Europe Early Edition" của CNBC hôm thứ Hai, ông Arnaud Girod, Giám đốc kinh tế và chiến lược tài sản chéo tại Kepler Cheuvreux, cho biết mức thuế từ 15-20% "sẽ là một cú sụp đổ hoàn toàn đối với hàng xuất khẩu của châu Âu".

Chuyên gia này nói thêm, nếu tính cả sự tăng giá của đồng euro, điều này sẽ gây thiệt hại và đau đớn cho hàng xuất khẩu của châu Âu.

'Gió xoay chiều' ở Châu Âu

Lập trường cứng rắn hơn của Nhà Trắng đối với Brussels đã khiến các nhà hoạch định chính sách phải cân nhắc cách họ sẽ phản ứng với mức thuế 30%, gấp 3 lần mức thuế 10% hiện tại, có hiệu lực vào tháng 4.

Một quan chức EU nói với CNBC rằng đã có sự thay đổi rõ ràng về cách suy nghĩ của các quốc gia thành viên của khối trong phản ứng đối với thuế quan Mỹ, ngoại trừ Hungary, nơi Thủ tướng Viktor Orban là một đồng minh của ông Trump.

Các biện pháp đối phó tiềm tàng của khối này đối với Mỹ bao gồm việc đánh thuế đối với hàng nhập khẩu từ Mỹ trị giá 21 tỷ EUR – hiện đang tạm dừng cho đến ngày 6/8. Ủy ban Châu Âu cũng đã chuẩn bị khả năng áp thuế đợt hai nhắm vào hàng hóa Mỹ trị giá 72 tỷ EUR. Các mặt hàng có thể bị ảnh hưởng đa dạng, từ quần áo đến nông sản và thực phẩm, đồ uống.

Trong khi đó, tờ Wall Street Journal và Bloomberg đưa tin rằng ngày càng nhiều quốc gia thành viên EU đã bày tỏ sự ủng hộ đối với việc khối này triển khai Luật Công cụ chống cưỡng ép (ACI). Đây là công cụ thương mại mạnh mẽ nhất của EU, cho phép Ủy ban châu Âu có đủ quyền lực để thực hiện các hành động trả đũa chống lại một nước thứ ba, trong trường hợp này là Mỹ.

Ông Arnaud Girod của Kepler Cheuvreux hoan nghênh động thái về chính sách thuế quan tại EU, cho rằng khối này đã “dương oai” và điều này cần thiết để đạt được một thỏa thuận.

"Cho đến nay, tôi phải nói rằng họ (EU) đã rất bình tĩnh với Mỹ, và giờ khi hạn chót đang đến gần, họ cần phải tỏ ra quyết liệt hơn một chút", ông Girod nói. "Việc không đạt được một thỏa thuận tốt hơn so với Anh là một vấn đề đối với EU, và họ phải chứng minh rằng toàn bộ cấu trúc của EU là hữu ích".