Khủng hoảng gia tăng với Boeing khi nhiều nước cấm bay với dòng 737 Max

Cơ quan hàng không Trung Quốc hôm thứ Hai yêu cầu các hãng hàng không trong nước hạ cánh tất cả các máy bay Boeing 737 MAX 8 của họ, với lý do cần phải "kiểm soát chặt chẽ các rủi ro an toàn".

Cơ quan quản lý hàng không ở Indonesia cho biết, các máy bay sẽ cần phải được kiểm tra trước khi các chuyến bay nối lại. Và chính phủ Singapore sáng thứ Ba nói rằng họ đang tạm thời đình chỉ việc sử dụng máy bay Boeing trong và ngoài lãnh thổ nước này.

Một số hãng hàng không cũng nhanh chóng đưa ra những quyết định để hạ cánh các máy bay của họ, kể cả tại các sân bay ở các quốc gia khác.

Toàn bộ 157 người trên một chiếc máy bay 737 MAX 8 của Hãng hàng không Ethiopia đã thiệt mạng khi máy bay gặp sự cố ngay sau khi cất cánh vào hôm Chủ nhật vừa rồi.

Trước đó, vào cuối tháng 10/2018, một chiếc Boeing 737 MAX 8 khác của hãng hàng không Lion Air cũng đã rơi xuống ngoài khơi Indonesia, khiến 189 người thiệt mạng.

Cả hai chiếc máy bay của các hãng hàng không Ethiopian Airlines và Lion Air đều là những chiếc máy bay hoàn toàn mới. Và cả hai đều bị rơi chỉ sau vài phút khi cất cánh.

Tình hình này có nguy cơ làm mất danh tiếng của Boeing về độ an toàn và làm dấy lên nghi ngờ đối với một trong những dòng máy bay phản lực phổ biến nhất của công ty.

Cổ phiếu của hãng sản xuất máy bay Boeing (BA) đã giảm tới 13,5% ngay đầu giờ phiên giao dịch sáng tại New York vào hôm thứ Hai trước khi phục hồi một chút với mức giảm 5% tại thời điểm kết thúc phiên giao dịch.

"Việc đình chỉ bay đối với dòng máy bay này ở Trung Quốc có tác động rất quan trọng, vì đây là thị trường lớn của Boeing," Greg Waldron, biên tập viên phụ trách châu Á tại công ty nghiên cứu hàng không FlightGlobal cho biết.

Các hãng hàng không Trung Quốc hiện sở hữu 97 trong số 737 chiếc máy bay MAX đang hoạt động, tức là hơn một phần tư tổng số máy bay thuộc dòng này đang hoạt động trên toàn thế giới, theo FlightGlobal.

Về phần mình, hãng Boeing cũng đang tiến hành các bước đi cần thiết để hạn chế các ảnh hưởng tiêu cực tới hình ảnh của hãng.

Hãng đã lùi lại ngày ra mắt dòng máy bay mới 777X, vốn dự tính được giới thiệu vào tuần này, bởi ảnh hưởng của vụ tai nạn thảm khốc hôm Chủ nhật vừa rồi.

Hành động của các hãng hàng không

Các nhà quản lý hàng không của Liên minh Châu Âu cho biết họ đang theo dõi sát tình hình, nhưng họ vẫn chưa đưa ra những bước đi cho việc thanh tra hoặc dừng bay đối với các máy bay thuộc dòng Boeing 737 MAX.

Trong khi đó, Cục hàng không Liên bang Mỹ (FAA) cho biết các máy bay Boeing 737 MAX vẫn có khả năng bay, nghĩa là cơ quan này vẫn cho phép các hãng hàng không Mỹ tiếp tục vận hành các máy bay thuộc dòng này.

Tuy nhiên, Mary Schiavo - một nhà phân tích hàng không trên kênh CNN, và là cựu tổng thanh tra của Bộ Giao thông Mỹ nói sẽ là một ý tưởng tốt nếu Boeing và các hãng hàng không của Mỹ hạ cánh những máy bay thuộc dòng này trước khi cơ quan quản lý nhà nước lên tiếng.

"Có nhiều câu hỏi lớn về loại máy bay này. Đã có trang web hướng dẫn hành khách đi máy bay kiểm tra liệu chiếc máy bay họ sắp bay có thuộc dòng này hay không và cách để có thể không phải bước lên những chiếc máy bay đó", nữ chuyên gia về an toàn bay nói trong chương trình New Day của CNN.

"Tóm lại là để đề phòng thì 'tránh voi chả xấu mặt nào", bà nói.

Trên thực tế thì một số hãng hàng không cũng đã có những hành động, thí dụ đưa ra những phản hồi để tránh gây ra sự ngộ nhận của hành khách đối với các loại máy bay của Boeing.

Hãng hàng không Ethiopian Airlines, nơi có chiếc máy bay rơi, tuyên bố họ cho hạ cánh những máy bay thuộc dòng 737 MAX đơn giản như một "biện pháp phòng ngừa an toàn bổ sung".

Một loạt các hãng hàng không khác như AeroMexico, Aerolíneas Argentinas, South Africa's Comair và Cayman Airways, hãng hàng không chính của quốc đảo Cayman Islands cũng đã hành động tương tự như Ethiopian Airlines.

Bom tấn của Boeing

Dòng máy bay thân hẹp một lối đi Boeing 737 đã trở thành nhân vật chính của các chuyến bay ngắn và trung bình trong nhiều thập kỷ nay.

Còn dòng máy bay 737 MAX là phiên bản mới nhất, và cũng là dòng máy bay bán chạy nhất của Boeing từ trước đến nay.

Các hãng hàng không đã đặt hàng ngàn máy bay loại này. Trong đó loại 737 MAX 8 mới được hai tuổi đời chiếm phổ biến trong các đơn đặt hàng đó.

Dòng máy bay MAX 9 chỉ mới được bán gần đây và hãng Boeing vẫn chưa cung cấp các máy bay thuộc dòng MAX 10.

Năm ngoái, số lượng máy bay dòng 737 của Boeing chiếm tới 72% tổng số máy bay được giao cho các hãng hàng không. Trong năm nay, Boeing có kế hoạch sản xuất 59 máy bay dòng 737 mỗi tháng, tức là gấp 4 lần sản lượng dòng máy bay 787, sản phẩm bán chạy thứ hai của hãng Boeing.

Hãng hàng không Southwest Airlines (LUV) hiện sở hữu một số lượng lớn máy bay dòng 737 trong đội bay của mình, theo sau đó là các hãng như RyanAir (RYAAY) và FlyDubai, theo số liệu của hãng Boeing. Các hãng American Airlines (AAL) và United (UAL) cũng có những chiếc Boeing 737 và chỉ riêng hãng hàng không Delta (DAL) là không sở hữu bất cứ máy bay nào thuộc dòng 737 MAX.

Bất chấp các dòng tít tiêu cực trên báo chí, Richard Aboulafia, một nhà phân tích hàng không tại Teal Group, đã dự đoán rằng ảnh hưởng từ vụ tai nạn máy bay ở Ethiopia khó có khả năng gây tổn thương quá nhiều đến lợi nhuận của Boeing.

"Liên quan đến doanh thu thuần của công ty, sẽ khó bất kỳ phương tiện nào tác động được đến chúng", ông nói.

Hãng Boeing đã cung cấp một số lượng kỷ lục, tới 806 máy bay thương mại trong năm 2018 và lần đầu tiên công bố mức doanh thu đạt hơn 100 tỷ USD trong lịch sử 102 năm hoạt động của mình.

Trước khi bị tụt giảm do sự kiện tai nạn máy bay ở Ethiopia, cổ phiếu của Boeing đã tăng 31% trong năm nay.

Công ty cho biết trong một tuyên bố hôm Chủ nhật rằng họ "vô cùng đau buồn khi biết về sự ra đi của hành khách và phi hành đoàn trên chuyến bay 302 của hãng hàng không Etopian Airlines".

Hôm thứ Hai, Boeing cho biết hãng chưa có "cơ sở để ban hành hướng dẫn mới cho các nhà khai thác máy bay".

Bài liên quan

Vụ tai nạn Boeing 737 của Ethiopian Airlines: Tái dựng lại những phút giây cuối cùng của máy bay bị nạn

Việt Nam chưa cho phép khai thác loại máy bay Boeing 737 Max

Vụ tai nạn Boeing 737 Max 8 của Ethiopian Airlines: Những câu hỏi đặt ra với Boeing?

Các hãng hàng không tính sao khi Boeing 737 MAX 8 liên tiếp gặp nạn chết người?