'Âm thầm' tăng giá sách giáo khoa?

Có cuốn sẽ tăng 40% !

Cuối tháng 1, NXB Giáo dục VN (GDVN) có công văn gửi các đơn vị thành viên thông báo về dự kiến giá bìa sách giáo khoa (SGK) phục vụ năm học 2019 - 2020, kèm theo là danh mục cụ thể từng cuốn SGK gồm có giá cũ, giá mới. Theo giải thích (trong công văn) của NXB GDVN, thông báo này giúp các đơn vị thành viên có thông tin xây dựng kế hoạch, phương án phát hành kinh doanh trong năm học tới.

Dựa vào bảng báo giá cho thấy, tất cả, gồm 158 cuốn SGK các môn từ lớp 1 đến lớp 12, đều dự kiến điều chỉnh giá tăng. Trong đó, chỉ có 22 cuốn tăng dưới 10% so với giá bìa hiện hành, còn lại đều tăng từ 10 - 40%. Nếu tính theo bộ thì tất cả các bộ sách đều tăng trên 10%. Bộ sách mà tỷ lệ tăng ít nhất là SGK lớp 4 (9 cuốn) tăng 12% (từ 77.700 đồng/bộ dự kiến lên 87.000 đồng/bộ).

Đáng chú ý, càng lên lớp cao, tỷ lệ tăng giá càng cao. Nếu như tỷ lệ tăng giá dự kiến ở các lớp dưới (cấp tiểu học) chỉ khoảng 12 - 14% thì các lớp trên (cấp THCS và THPT) tỷ lệ tăng phổ biến mức 17 - 20%. Đặc biệt, cả 3 bộ gồm ban khoa học xã hội, ban khoa học tự nhiên và bộ sách nâng cao cấp THPT đều có mức tăng 30 - 31%. Nếu không tính dòng sách nâng cao, bộ SGK có giá dự kiến cao nhất là lớp 12, gồm 14 cuốn, giá 180.000 đồng (giá hiện tại là 153.500 đồng, tăng 17%). Thực tế thì mỗi học sinh (HS) cấp THPT ngoài bộ cơ bản sẽ dùng 1 - 2 bộ sách nâng cao. Trong khi đó, giá bìa sách nâng cao vốn đã cao sẵn so với sách cơ bản, giờ dự kiến tăng 30 - 31%, thành thử số tiền mà mỗi HS cấp THPT phải bỏ ra mua SGK cho năm học tới nếu bảng giá này chính thức được thực hiện sẽ tăng khoảng 24%.

Theo công văn, một trong những căn cứ để NXB GDVN đưa ra thông báo trên là văn bản chấp thuận chủ trương của Ban Cán sự Đảng Bộ GD-ĐT về việc đồng ý điều chỉnh giá SGK hiện hành của NXB GDVN. Ngoài ra, từ ngày 18.1, Hội đồng thành viên NXB GDVN đã ban hành nghị quyết về việc thông qua phương án điều chỉnh tăng giá SGK hiện hành của NXB GDVN.

Người dân cần biết vì sao tăng ?

Tăng giá đồng loạt sách bổ trợ

NXB GDVN cũng đã gửi tới các đơn vị thành viên trên toàn quốc bảng báo giá sách bổ trợ cấp tiểu học và THCS năm 2019. Theo đó, hàng loạt đầu sách được tăng giá, với mức tăng phổ biến trên dưới vài chục phần trăm, có bộ tăng đến 46%. Sách bổ trợ là các sách, vở bài tập đi kèm SGK từng môn và theo lớp. Theo danh mục sách bổ trợ được Bộ GD-ĐT phê duyệt, cấp tiểu học có 80 tên sách bổ trợ, cấp THCS có 99, THPT có 91.

Mặc dù Bộ GD-ĐT không bắt buộc nhưng trên thực tế đây là sách mà các giáo viên thường xuyên cho HS sử dụng trong các buổi học chính thức. Nhưng nhờ tên gọi sách bổ trợ mà ngay cả kê khai giá mặt hàng này với Bộ Tài chính, NXB GDVN cũng không phải thực hiện.

Theo TS Đỗ Thị Ngọc Quyên, một chuyên gia độc lập về giáo dục, tại thời điểm này, khi mà chỉ một năm nữa là bắt đầu thay bộ SGK mới, thì việc tăng giá SGK phải hết sức cân nhắc. Kể cả thấy rằng cần thiết phải tăng thì cần phải trả lời thỏa đáng các câu hỏi mà dư luận rất quan tâm là tại sao tăng! Bộ SGK hiện hành đã được biên soạn và đưa vào sử dụng từ những năm 2000 - 2006, nghĩa là chi phí đầu tư ban đầu để biên soạn bộ sách đã thu hồi, nếu tăng thì vì yếu tố nào, có phải các chi phí in ấn, nguyên vật liệu... tăng. Vấn đề là phải có lý do xác đáng cho việc tăng này.

TS Lê Viết Khuyến, Hiệp hội Các trường ĐH, CĐ ngoài công lập, nhận định Bộ GD-ĐT cũng như NXB GDVN không nên cho rằng vì chỉ tăng mấy chục ngàn một bộ sách mà chủ quan, coi thường cảm xúc của người dân. “Thoạt nhìn thì ta có thể thấy đời sống giờ khá lên rất nhiều. Tuy nhiên, có đi thì mới biết ở nhiều nơi người dân vẫn phải cân nhắc khi tiêu từng chục nghìn một. Tôi vào Cần Thơ, thấy có căn tin bán cơm cho học sinh - sinh viên mà chỉ 10.000 đồng/suất. Tôi hỏi chủ quán là với 10.000 đồng thì lời lãi thế nào, họ trả lời nếu bán giá cao hơn thì không có người ăn. Cho nên tôi ủng hộ tăng giá, tính thực giá với các dịch vụ giáo dục, trong đó có SGK, nhưng phải có lý do thuyết phục, đồng thời phải có chính sách hỗ trợ những người mà điều kiện sống đang còn chật vật”, TS Khuyến chia sẻ.

NXB GDVN “cầm đèn chạy trước ô tô” ?

Trao đổi với Thanh Niên, ông Nguyễn Hữu Độ, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT, giải thích sở dĩ có cái mà NXB GDVN gọi là “đồng ý chủ trương điều chỉnh giá SGK hiện hành” là do Bộ Tài chính có công văn gửi Bộ GD-ĐT để xem nếu Bộ GD-ĐT thấy cần thiết có chủ trương điều chỉnh giá SGK thì đề xuất. “Khi nhận được văn bản của Bộ Tài chính xin ý kiến thì Bộ GD-ĐT tạm thời có ý kiến. Tinh thần là thống nhất chủ trương, nhưng việc thực hiện cụ thể như thế nào thì Ban Cán sự Đảng Bộ GD-ĐT còn đang tính toán, cân nhắc. Có thể là năm nay, mà cũng có thể là năm sau, còn tùy tình hình thực tiễn ra sao”, ông Độ nói.

Ông Độ cũng chia sẻ thêm: “Nếu NXB GDVN thấy cần thiết phải tăng giá SGK thì cứ theo quy định chung, không để cho doanh nghiệp phải thiệt thòi, đồng thời phải đảm bảo yêu cầu cung cấp đủ SGK cho người học. Giá cả thì theo thị trường”. Nhưng ông Độ cũng khẳng định: “Thông báo của NXB GDVN mới là dự kiến. Còn Bộ GD-ĐT chưa đồng ý thì NXB GDVN chưa được phép áp dụng giá mới mà vẫn phải giữ giá hiện hành. Quan điểm của Bộ Tài chính là doanh nghiệp, tức NXB GDVN, được phép tự điều chỉnh giá, tự cân đối, tự chịu trách nhiệm trước pháp luật. Nhưng phía Bộ GD-ĐT thì Ban Cán sự Đảng bộ đang cân nhắc lại. Dự kiến cuối tuần này Ban Cán sự Đảng bộ sẽ họp, trong cuộc họp đó sẽ quyết định cho phép NXB GDVN điều chỉnh giá SGK từ thời điểm nào”.

NXB GDVN “chưa có thông tin trao đổi với báo chí”

Sau khi nhận được thông tin về dự kiến tăng giá SGK, PV Thanh Niên đã liên hệ ông Nguyễn Đức Thái, Chủ tịch Hội đồng thành viên NXB GDVN, với mong muốn được nghe giải thích về lý do vì sao doanh nghiệp này tăng giá SGK, đặc biệt vào thời điểm Bộ GD-ĐT sắp triển khai chương trình, SGK mới. Thoạt tiên, ông Thái nghe máy, nhưng sau khi PV trao đổi lý do gọi điện thì ông Thái chỉ nói ngắn gọn mình đang bận và ngay lập tức cúp máy. Sau khi PV Thanh Niên nhắn tin thuyết phục ông Thái sắp xếp thời gian hoặc cử đại diện trả lời thì ông Thái chỉ trả lời bằng một thông báo ngắn gọn là ông đang họp. Cuối giờ chiều 4.3, cán bộ truyền thông của NXB GDVN nhắn tin cho PV Thanh Niên cho biết ông Thái họp xong ra sân bay luôn, hơn nữa vì đó mới chỉ là dự kiến của NXB GDVN, còn Bộ GD-ĐT chưa đồng ý, nên NXB GDVN chưa có thông tin cụ thể để trao đổi với báo chí.

(Theo Thanh niên)

Bài liên quan

‘Độc quyền’ về Sách Giáo khoa, NXB Giáo dục thu về bao tiền mỗi năm?

Những chính sách mới nổi bật có hiệu lực từ tháng 3/2019

Bạn tiêu tiền như thế nào: Ăn uống chơi bời tốn 2 triệu thấy rẻ, nhưng mua cuốn sách 200 nghìn lại chê đắt

Tỷ phú Bill Gates: Thế giới sẽ tốt đẹp hơn nếu 1 triệu người đọc cuốn sách này