Vì sao sách giáo khoa 'Kết nối tri thức với cuộc sống' được chọn dùng chung toàn quốc?

Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng cho biết, việc triển khai một bộ sách giáo khoa thống nhất dùng chung được thực hiện theo Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và Nghị quyết số 281/NQ-CP của Chính phủ ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW.

Hai Nghị quyết quan trọng này đều đặt mục tiêu thống nhất một bộ sách giáo khoa dùng chung, tiến tới miễn phí toàn bộ sách giáo khoa vào năm 2030.

Thứ trưởng cho biết, chủ trương này được triển khai trong bối cảnh ngành giáo dục trước đó thực hiện mô hình "một chương trình, nhiều bộ sách giáo khoa" theo Nghị quyết 29-NQ/TW.

Thống nhất chọn bộ sách giáo khoa "Kết nối tri thức với cuộc sống"

Đến thời điểm này, cả nước đang sử dụng 3 bộ sách giáo khoa theo chủ trương xã hội hóa gồm: Cánh diều, Chân trời sáng tạo và Kết nối tri thức với cuộc sống. Tuy nhiên, theo yêu cầu của Nghị quyết số 281/NQ-CP, từ năm học 2026-2027 phải thống nhất một bộ sách giáo khoa, như vậy thời gian chuẩn bị chỉ còn vài tháng.

"Thứ nhất là không thể biên soạn được một bộ sách mới, bởi công việc này phải mất 2 - 3 năm với khối lượng tác giả rất lớn. Thứ hai, chúng ta phối hợp ba bộ sách hiện hành hay chọn một trong ba bộ?", Thứ trưởng Bộ GD&ĐT nêu vấn đề.

Ông Phạm Ngọc Thướng cũng cho hay, Bộ GD&ĐT đã thành lập tổ nghiên cứu và tham khảo ý kiến của các sở giáo dục đào tạo, ý kiến chuyên gia và ban hành các nguyên tắc và tiêu chí, từ đó đi đến thống nhất chọn một trong ba bộ sách này là bộ "Kết nối tri thức với cuộc sống" của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước.

"Đến ngày 26/12/2025, Bộ trưởng GD&ĐT đã phê duyệt &đây là bộ sách giáo khoa thống nhất dùng chung cho cả nước kể từ năm học 2026-2027", Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng thông tin.

Để triển khai bộ sách thống nhất dùng chung, Bộ GD&ĐT đã ban hành văn bản hướng dẫn các địa phương tổ chức thực hiện; đồng thời hiệu chỉnh nội dung liên quan thay đổi địa giới hành chính khi chuyển từ mô hình chính quyền địa phương ba cấp sang hai cấp. Các môn như Lịch sử, Địa lý, Giáo dục công dân đã hoàn tất điều chỉnh.

Bên cạnh đó, Bộ GG&ĐT cũng chỉ đạo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam in ấn, phát hành với mục tiêu đảm bảo muộn nhất trước 20 ngày khi vào năm học phải có đầy đủ sách giáo khoa cho các trường và cho giáo viên. Đến thời điểm này, đa số khu vực phát hành của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã hoàn thành nhập kho và giá sách giáo khoa được giảm trung bình 13,3%.

Bộ GD&ĐT cũng chỉ đạo tập huấn cho giáo viên để sử dụng bộ sách giáo khoa thống nhất. Thứ trưởng Phạm Ngọc Thường cho biết, ngành giáo dục sẽ tổ chức theo hướng tinh gọn, chỉ tập huấn những vấn đề giáo viên thấy vướng mắc, cần giải đáp, tránh triển khai tràn lan gây lãng phí thời gian và kinh phí.

Theo ông Thường, một bộ sách giáo khoa thống nhất dùng chung không có nghĩa là chỉ dạy và học trong sách giáo khoa đó, sách giáo khoa không phải là pháp lệnh, chỉ là học liệu.

"Chúng ta có thể tham khảo những bộ sách giáo khoa hiện nay không thống nhất dùng chung nhưng vẫn còn giá trị về mặt khoa học, thực tiễn, cũng như có thể lấy nguồn tư liệu khác để giáo viên giảng dạy, học sinh có thể tham khảo để làm phong phú thêm kiến thức của mình, cũng như trong các bài kiểm tra đánh giá. Như thế phù hợp với việc chuyển từ dạy kiến thức là chính sang dạy kỹ năng để hình thành phẩm chất và năng lực cho học sinh", vị Thứ trưởng cho hay.

Đảm bảo khung chương trình giáo dục phổ thông

Về định hướng điều chỉnh chương trình giáo dục phổ thông, theo Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng, về mặt khoa học giáo dục, theo kinh nghiệm của thế giới, tuổi thọ của một chương trình giáo dục thường từ 10-15 năm mới thay đổi tổng thể. Tuy nhiên, hàng năm ngành giáo dục vẫn thực hiện rà soát, cập nhật và phát triển chương trình.

Bộ GD&ĐT đã chỉ đạo các Sở GD&ĐT cũng như các nhà trường, các giáo viên, đặc biệt là các hiệu trưởng, tổ chức các chương trình giáo dục theo khung chương trình, tối thiểu phải đảm bảo khung chương trình giáo dục phổ thông. Bên cạnh đó tùy theo từng trường, từng lớp, từng học sinh, có thể nâng cao hơn, xây dựng các chương trình giáo dục tương ứng.

Trong thời gian tới, Bộ GD&ĐT sẽ tiếp tục tinh chỉnh, bổ sung các nội dung mới như STEM, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và giáo dục AI trong trường phổ thông; đồng thời tăng cường giáo dục kỹ năng sống, văn hóa, nghệ thuật nhằm bảo đảm chuẩn đầu ra nhưng không gây quá tải cho học sinh.

Với chương trình giáo dục phổ thông, Bộ GD&ĐT sẽ tiếp tục nghiên cứu, có thể đẩy nhanh hơn để cập nhật những điểm tiên tiến của thế giới. Tuy nhiên, chương trình phải có tính ổn định nhất định, quan trọng là đảm bảo được yêu cầu đầu ra về phẩm chất năng lực cho học sinh.

"Quan trọng nhất vẫn là đổi mới phương pháp giảng dạy, kiểm tra đánh giá, đặc biệt là dạy cho người học, học sinh khả năng tự học cao. Lúc đó, học sinh sẽ có khả năng thích ứng với mọi chương trình, mọi sách giáo khoa", Thứ trưởng Bộ GD&ĐT cho biết.