Vì sao khi Chính phủ muốn hạ giá thịt lợn bằng biện pháp hành chính thì giá thịt lợn lại tăng?

Theo Cục Chăn nuôi (Bộ NN&PTNT), ba tháng đầu năm 2020, giá lợn hơi giảm từ 90.000 đồng/kg xuống 73.000 đồng/kg lợn. Đáng chú ý, từ 1/4, các doanh nghiệp chăn nuôi lớn đồng loạt giảm xuống mức 70.000 đồng/kg.

Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá ngày 21/4, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ, ngành nghiên cứu kỹ, đánh giá tác động, có đề án cụ thể để sớm giảm giá thịt lợn về khoảng trên dưới 60.000 đồng/kg, bình ổn giá gạo, giảm giá điện, giá nước và một số mặt hàng khác…

Tuy nhiên, thực tế, trên thị trường kể từ tháng 4 đến nay, giá lợn hơi xuất chuồng bất ngờ bật tăng trở lại. Một số địa phương đã ghi nhận mức giá 93.000-95.000 đồng/kg lợn hơi.

Kéo theo đó, giá các sản phẩm thịt lợn tại chợ cố thủ ở mức cao, dao động từ 140.000-310.000 đồng/kg. Đây là mức giá cao nhất từ trước đến nay, biến thịt lợn từ thực phẩm bình dân thành món ăn đắt đỏ.

Theo nhận định của Tổng cục Thống kê, chi phí trung gian trong giá thành thịt lợn còn ở mức cao, chiếm từ 70-90%.

Báo cáo của Ban Chỉ đạo điều hành giá cũng cho rằng, chi phí trung gian hiện tại so với thời điểm trước khi có dịch tả lợn châu Phi khoảng 23.000-28.000 đồng/kg. Do đó, việc rà soát, tổ chức lại hệ thống thị trường theo hướng tinh gọn, giảm bớt các kênh trung gian, phân phối sẽ góp phần giảm giá thịt lợn.

Đại diện của Bộ Kế hoạch và đầu tư cũng nhất trí rằng, mức chênh giữa giá lợn hơi và giá thịt lợn thành phẩm như hiện nay là quá cao.

Mới đây, chia sẻ trên trang Facebook cá nhân, TS. Nguyễn Đức Thành, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) cho hay, khi Chính phủ muốn hạ giá thịt lợn bằng biện pháp hành chính, thì giá thịt lợn sẽ tăng.

"Đơn giản là các biện pháp ấy sẽ làm tổn thương hệ thống phân phối, và do đó làm thu hẹp nguồn cung (vốn đang khan hiếm) nên giá càng tăng lên. Đồng thời, người sản xuất trực tiếp cũng bị ảnh hưởng xấu do giá thu mua giảm xuống (vì tiếp cận với kênh phân phối khó hơn)", ông Thành nhận định.

Theo TS. Nguyễn Đức Thành, nếu các cửa hàng vì sự hà khắc của mệnh lệnh hành chính phải bán theo một giá thấp, thì đơn giản là thịt bán ra sẽ có chất lượng thấp. Và chất lượng ấy sẽ thấp hơn chất lượng mà trước đây vẫn bán ở mức giá đó. Vô hình chung, vẫn là sự tăng giá đối với phân khúc thị trường thịt chất lượng thấp.

"Tôi đã khẳng định ngay các mệnh lệnh hành chính hết sức hồ hởi quyết liệt của Thủ tướng nhằm hạ giá thịt lợn sẽ khiến giá lợn tăng", ông Thành viết.

Bài liên quan

Giá thịt lợn tăng cao, đại biểu Quốc hội cho rằng có sự thao túng của thương lái

Bên hành lang Quốc hội ngày 23/5, nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng, giá thịt lợn liên tục tăng giá trong thời gian qua ảnh hưởng không nhỏ đến chỉ số giá tiêu dùng của nền kinh tế. Giá thịt lợn là theo cơ chế thị trường với quy luật cung - cầu, để điều tiết phải có giải pháp về kinh tế.

Theo đại biểu Đỗ Văn Sinh, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội (đoàn Quảng Trị), giá thịt lợn vận hành theo cơ chế thị trường với quy luật cung - cầu. Chúng ta đã chấp nhận cơ chế thị trường quan hệ cung - cầu, trừ khi chúng ta điều tra phát hiện có sự thao túng, có sự độc quyền.

"Tôi cho rằng, trong thời gian qua Bộ NNPTNT đã triển khai rất quyết liệt biện pháp tái đàn, báo cáo Chính phủ về nguồn cung thịt lợn, để từ đó có những giải pháp phù hợp. Trước mắt là phải nhập khẩu thịt lợn để cân bằng nhu cầu trong nước. Thứ hai, về giải pháp lâu dài trong thời gian qua là chỉ đạo rất quyết liệt vấn đề tái đàn, đặc biệt là công nghệ sinh học nhân giống, thậm chí giống của chúng ta chưa làm được thì yêu cầu nhập khẩu giống. Có như vậy, chúng ta mới tái đàn nhanh để cung cấp cho thị trường", ông Đỗ Văn Sinh nhận định.

Đồng tình quan điểm, đại biểu Nghiêm Văn Khải, đoàn Hải Phòng cho rằng, giá thịt lợn tăng cao do khâu thương mại nhiều nơi, nhiều chỗ chưa minh bạch, đạo đức kinh doanh và trục lợi của thương lái; vì vậy, các biện pháp quản lý thị trường cần phải đẩy mạnh làm sao để tránh tình trạng “thổi giá”, “bơm giá” lên để trục lợi.

Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Lệ Thủy, Ủy viên Thường trực Ủy ban khoa học công nghệ môi trường của Quốc hội nêu ý kiến chuỗi cung ứng thịt lợn phải tuân theo quy luật.

"Giờ chúng ta bảo đưa thịt lợn từ doanh nghiệp mà đi thẳng đến người dân cũng rất là khó. Bất kỳ một loại sản phẩm nào cũng phải có một mạng lưới phân phối và phải qua khâu trung gian nhưng làm cách nào giám sát được các khâu trung gian đó càng ngắn thì lợi ích cho người dân sẽ càng nhiều", bà Thủy nhấn mạnh.

Bài liên quan

Thủ tướng yêu cầu các Bộ nghiên cứu đưa thịt lợn vào danh mục 'hàng hoá dịch vụ thực hiện bình ổn giá'

Thủ tướng yêu cầu làm rõ có hay không tình trạng trục lợi ở giá thịt lợn

Muốn kiểm soát được giá thì cần đưa thịt lợn vào danh sách mặt hàng bình ổn giá

Thủ tướng: Kiên quyết đưa giá thịt lợn xuống dưới 60.000 đồng/kg