Tiếp thị tiêu dùng bền vững và mục tiêu ‘Người Việt Nam tự hào về hàng Việt Nam

Người dân quan tâm đến “phòng thủ” hơn là tiêu dùng

Tại Diễn đàn Tiếp thị và Tiêu dùng Việt Nam” do Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh (BCSI) phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức, TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng BCSI cho biết, một trong những nội dung được đề cập tại phiên họp Chính phủ vừa rồi là kích cầu tiêu dùng.

Dẫn số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), Viện trưởng BCSI cho rằng tiêu dùng của Việt Nam, đặc biệt là của người Việt vẫn còn khá khiêm tốn, tiêu dùng vẫn chưa là động lực của tăng trưởng.

Theo vị chuyên gia, có ba vấn đề nổi bật trong tiêu dùng của Việt Nam: Thứ nhất, dù kinh tế tăng trưởng, người dân vẫn duy trì tâm lý chi tiêu thận trọng do niềm tin vào thu nhập và thị trường chưa vững sau đại dịch COVID-19; thứ hai, xu hướng tích lũy và “tiền phòng thủ” lên ngôi, khi nhiều người ưu tiên tiết kiệm; thứ ba, lối sống xanh, sạch, an toàn ngày càng phổ biến, tạo động lực mới cho xu hướng tiêu dùng.

Phân tích diễn biến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) 8 tháng năm 2025, TS. Nguyễn Đức Độ, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Tài chính, Học viện Tài chính nhận định từ nay đến cuối năm không có biến động lớn, CPI dự kiến chỉ dưới 4% và là năm thứ 11 liên tiếp CPI của Việt Nam tăng dưới 4%.

Chuyên gia CPI cũng lưu ý xu hướng trong ngắn hạn, tiền vẫn “chạy” vào bất động sản, tài sản khác (vàng, cổ phiếu…).

Làm thế nào để kích cầu tiêu dùng là vấn đề được đặt ra tại Diễn đàn và hầu hết các chuyên gia đều cho rằng xu hướng tiêu dùng hiện nay là tiêu dùng xanh, bền vững.

“Đây không phải là sự lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc, kể cả thị trường quốc tế và thị trường trong nước!”, bà Trần Thị Hồng Minh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược (IPSS) quả quyết.

Tiếp thị tiêu dùng bền vững: Nhà nước - Doanh nghiệp - Người tiêu dùng

Chia sẻ về hành trình 29 năm Hàng Việt Nam chất lượng cao (HVNCLC) (1996- 2025), bà Vu Kim Hạnh, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp doanh nghiệp HVNCLC cho biết, cốt lõi của Chương trình là tinh thần hàng Việt.

“Hàng Việt mạnh, DN Việt mạnh thì nền kinh tế Việt Nam mạnh. Do đó, cần phải khơi gợi và phát triển tinh thần hàng Việt ở người kinh doanh, đồng thời kêu gọi sự ủng hộ tinh thần hàng Việt ở người tiêu dùng (NTD)”, bà Hạnh nhấn mạnh.

Lý giải vì sao sau gần 30 năm Chương trình vẫn có sức sống, bà Hạnh nhấn mạnh 2 từ khóa: “Chất lượng cao” và “NTD”.

“Rất nhiều thương hiệu lớn nhưng suy cho cùng yếu tố chất lượng vẫn là yếu tố bền vững nhất..”, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp HVNCLC khẳng định.

Chia sẻ về các hoạt động “thực chiến” hiện nay của Hội Doanh nghiệp HVNCLC, bà Vũ Kim Hạnh đặc biệt nhấn mạnh chương trình “Công trình xanh - Tiêu dùng xanh” mà Hội đang triển khai với 3 hành động chính: Thúc đẩy sản xuất tái chế - tuần hoàn; Nâng cao nhận thức NTD; Đẩy mạnh tiêu dùng và thương mại hóa sản phẩm tái chế - tuần hoàn.

Dẫn số liệu khảo sát, trong đó 94% người Việt Nam cảm thấy đang chịu ảnh hưởng tiêu cực từ biến đổi khí hậu trong cuộc sống hàng ngày; 59% NTD muốn tăng sử dụng sản phẩm xanh, 54% NTD Việt sẵn sàng trả tiền thêm tới 10% cho sản phẩm bền vững, ông Nguyễn Viết Thịnh, Tổng Giám đốc CGS Việt Nam lý giải vì sao chuỗi cung ứng bền vững đang lên ngôi.

Theo Tổng giám đốc CGS Việt Nam, nói đến chuỗi cung ứng bền vững chính là tích hợp các yếu tố môi trường, xã hội và tài chính trong toàn bộ quá trình cung ứng từ nguồn cung đến sản phẩm đến tay NTD.

Nhấn mạnh 3 trụ cột trong chuỗi cung ứng bền vững: Nhà nước - DN - NTD, ông Thịnh khuyến nghị: Nhà nước cần đơn giản hóa thủ tục và hướng dẫn rõ tiêu chí thẩm định, ưu đãi thêm cho sản phẩm xanh và các DN; Tổ chức các chiến dịch nâng cao nhận thức; Hoàn thiện quy chuẩn, tiêu chuẩn môi trường và khuyến khích dán nhãn sinh thái; Ưu đãi tài chính (vay ưu đãi, giảm thuế, hỗ trợ dự án sạch)

Đối với DN cần truyền thông, nâng cao nhận thức; Đầu tư chuyển đổi số chuỗi cung ứng (blockchain, IoT); Tích hợp ESG vào chiến lược; Đẩy mạnh các chương trình marketing “xanh” thực chất; Tận dụng vốn xanh, ưu đãi.

Đặc biệt đối với NTD, nhân tố quyết định định hướng phát triển của DN, cần nâng nhận thức về lợi ích dài hạn; Cần được khuyến khích tìm hiểu và ưu tiên sản phẩm chứng nhận xanh; Minh bạch chi phí sản phẩm xanh (tái chế, xã hội); Tham gia chương trình ưu đãi và tái sử dụng của DN và Nhà nước.

“Bấy lâu nay chúng ta cứ nghĩ tiếp thị tiêu dùng là câu chuyện của DN, nhưng đã đến lúc Nhà nước phải chung tay với DN. Tiêu dùng bền vững liên quan đến nhiều chủ thể nhưng 3 chủ thể chính không thể tách rời, đó là: Chính sách của Chính phủ; Hành vi của DN; và sự đón nhận của NTD…”, Viện trưởng IPSS, TS. Trần Thị Hồng Minh nhấn mạnh.

Theo PGS-TS. Nguyễn Quốc Thịnh, chuyên gia xây dựng thương hiệu - Trường Đại học Thương mại, cần phải có cách tiếp cận toàn diện, thực chất và bền vững hơn đối với các hoạt động tiếp thị, tiêu dùng.

”Trước đây chúng ta có cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, rồi “Đưa hàng Việt về nông thôn”. Hóa ra những hàng không tiêu thụ được ở thành phố thì "đẩy" về nông thôn? Nhưng lại không có chương trình “Đưa nông sản ra thành phố”. Các chương trình này "chỉ nghĩ đến chuyện người Việt tiêu dùng", mà chưa thực sự quan tâm đến việc tạo ra giá trị bền vững và niềm tin lâu dài", vị chuyên gia thẳng thắn.

Cũng đề cập đến cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” trước đây, TS. Võ Trí Thành cho biết sau này “đấu tranh” mãi mới đổi được thành “Hàng Việt Nam chinh phục người Việt Nam".

“Nhưng tới đây với xu hướng tiếp thị tiêu dùng xanh, bền vững, chúng ta phải phấn đầu để “Người Việt Nam tự hào về hàng Việt Nam”, Viện trưởng BCSI nói.