Thuế quan Trump vẫn có hiệu lực trong quá trình xét kháng cáo

Quyết định của Tòa phúc thẩm Hoa Kỳ tại Tòa phúc thẩm liên bang tại Washington, D.C. đồng nghĩa với việc ông Trump có thể tiếp tục thực thi, tạm thời, mức thuế quan "Ngày giải phóng" của mình đối với hàng nhập khẩu từ hầu hết các đối tác thương mại của Hoa Kỳ, cũng như một loạt thuế quan riêng biệt đánh vào Canada, Trung Quốc và Mexico.

Tòa phúc thẩm vẫn chưa đưa ra phán quyết về việc liệu các mức thuế quan có được phép theo đạo luật về quyền hạn kinh tế khẩn cấp mà ông Trump đã trích dẫn để biện minh hay không, nhưng tòa cho phép các mức thuế quan vẫn được áp dụng trong khi quá trình kháng cáo diễn ra.

Tòa phúc thẩm liên bang cho biết vụ kiện tụng nêu ra các vấn đề "có tầm quan trọng đặc biệt" khiến tòa án phải thực hiện bước đi hiếm hoi là để tòa án gồm 11 thành viên thụ lý đơn kháng cáo, thay vì để đơn kháng cáo được đưa ra trước hội đồng gồm ba thẩm phán như truyền thống. Ngày tranh luận cho vụ kiện này được lên lịch vào 31/7 tới.

Thuế quan, được ông Trump sử dụng làm đòn bẩy đàm phán với các đối tác thương mại của Hoa Kỳ, và sự thay đổi liên tục của chúng đã gây sốc cho thị trường và làm chao đảo các công ty ở mọi quy mô khi họ tìm cách quản lý chuỗi cung ứng, sản xuất, nhân sự và giá cả.

Phán quyết này không ảnh hưởng đến các mức thuế quan khác được áp dụng theo thẩm quyền pháp lý truyền thống hơn, chẳng hạn như thuế quan đối với thép và nhôm nhập khẩu.

Một hội đồng gồm ba thẩm phán của Tòa án Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ đã phán quyết vào ngày 28/5 rằng Hiến pháp Hoa Kỳ trao cho Quốc hội, chứ không phải Tổng thống, quyền đánh thuế và thuế quan, và rằng Tổng thống Donald Trump đã vượt quá thẩm quyền của mình khi viện dẫn Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), một đạo luật nhằm giải quyết các mối đe dọa "bất thường và đặc biệt" trong các trường hợp khẩn cấp quốc gia.

Chính quyền Trump đã nhanh chóng kháng cáo phán quyết này và Tòa án Liên bang tại Washington đã hoãn phán quyết của tòa án cấp dưới vào ngày hôm sau trong khi xem xét liệu có nên áp dụng lệnh tạm dừng dài hạn hay không.

Phán quyết này được đưa ra trong một cặp vụ kiện, một vụ do Trung tâm Tư pháp Tự do phi đảng phái đệ trình thay mặt cho 5 doanh nghiệp nhỏ của Hoa Kỳ nhập khẩu hàng hóa từ các quốc gia bị áp thuế và vụ còn lại do 12 tiểu bang của Hoa Kỳ đệ trình.

Ông Trump đã tuyên bố có thẩm quyền rộng rãi để thiết lập thuế quan theo IEEPA. Luật năm 1977 trong lịch sử đã được sử dụng để áp đặt lệnh trừng phạt đối với kẻ thù của Hoa Kỳ hoặc đóng băng tài sản của họ.

Ông Trump là Tổng thống Hoa Kỳ đầu tiên sử dụng luật này để áp đặt thuế quan.

Ông Trump đã nói rằng thuế quan áp dụng vào tháng 2 đối với Canada, Trung Quốc và Mexico là để chống lại nạn buôn bán fentanyl bất hợp pháp tại biên giới Hoa Kỳ, và rằng thuế quan áp dụng trên diện rộng đối với tất cả các đối tác thương mại của Hoa Kỳ được áp dụng vào tháng 4 là để ứng phó với thâm hụt thương mại của Hoa Kỳ.

Các tiểu bang và doanh nghiệp nhỏ đã lập luận rằng thuế quan không phải là cách hợp pháp hoặc phù hợp để giải quyết những vấn đề đó và các doanh nghiệp nhỏ lập luận rằng việc Hoa Kỳ mua nhiều hàng hóa hơn lượng hàng xuất khẩu trong nhiều thập kỷ không đủ điều kiện là trường hợp khẩn cấp sẽ kích hoạt IEEPA.

Ít nhất 5 vụ kiện khác đã thách thức mức thuế quan được biện minh theo luật quyền hạn kinh tế khẩn cấp, liên quan đến các doanh nghiệp nhỏ khác và tiểu bang California.

Một trong những vụ kiện đó, tại tòa án liên bang ở Washington, D.C., cũng dẫn đến phán quyết ban đầu chống lại mức thuế quan, và chưa có tòa án nào ủng hộ quyền hạn thuế quan khẩn cấp không giới hạn mà ông Trump đã tuyên bố.