Ông Trump muốn bãi bỏ lệnh cấm xuất khẩu một phần khí đốt tự nhiên

Nhưng động thái này khó có thể giúp giải quyết cuộc khủng hoảng khí hậu và thậm chí có thể khiến nó trở nên tồi tệ hơn. Đối với Châu Âu, người mua LNG lớn nhất của Hoa Kỳ, vốn phụ thuộc rất nhiều vào việc nhập khẩu khí đốt tự nhiên, họ sẽ phải đợi đến sau khi thập kỷ này kết thúc mới thấy được lợi ích từ việc này.

Khu vực này sẽ hoan nghênh các luồng khí đốt bổ sung từ tháng 1 vì sau gần ba năm giá năng lượng cao, khu vực này đang bên bờ vực mất một trong những nguồn khí đốt từ đường ống cuối cùng còn lại của Nga.

"Thị trường khí đốt toàn cầu vẫn trong tình trạng căng thẳng khi bước vào mùa đông, không được xoa dịu bởi các dự báo về thời tiết ấm áp của mùa đông", các chiến lược gia của Ngân hàng Hoa Kỳ đã viết trong một lưu ý trong tháng này.

"Thị trường vẫn dễ bị tổn thương do lượng hàng tồn kho tương đối thấp ở châu Âu, dự báo thời tiết không chính xác, sự không chắc chắn về nguồn cung khí đốt từ Nga và mốc thời gian khởi động cho các dự án LNG mới", họ viết.

LNG là một dạng khí đốt tự nhiên lạnh, lỏng có thể được vận chuyển bằng tàu chở dầu trên biển — và xuất khẩu LNG của Hoa Kỳ đang bùng nổ.

Trong vòng chưa đầy một thập kỷ, Hoa Kỳ đã chuyển từ một nước bán một lượng nhiên liệu không đáng kể ra nước ngoài đến mức vượt qua Úc và Qatar để trở thành nhà cung cấp hàng đầu thế giới, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ (EIA).

Tuy nhiên, vào tháng 1, chính quyền Biden đã tạm dừng các ủy quyền liên bang cho một số dự án xuất khẩu LNG đang chờ xử lý trong khi đánh giá tác động của sự bùng nổ xuất khẩu đối với môi trường, an ninh năng lượng và giá cả trong nước. Việc tạm dừng này không áp dụng cho các mặt hàng xuất khẩu đã được chấp thuận.

Vào hôm thứ Ba tuần rồi, Bộ Năng lượng Hoa Kỳ đã công bố đánh giá đó, dự báo rằng nếu Hoa Kỳ tăng lượng xuất khẩu LNG vượt quá mức hiện được phép, lượng khí thải phát sinh sẽ lên tới khoảng 1,5 gigaton ô nhiễm làm nóng hành tinh mỗi năm vào năm 2050, tương đương với một phần tư lượng khí thải nhà kính hàng năm hiện tại của Hoa Kỳ.

Quyết định cuối cùng về việc xuất khẩu LNG bổ sung "nằm trong tay chính quyền tiếp theo", Bộ trưởng Năng lượng Jennifer Granholm nói với các phóng viên.

Ông Trump sẽ bãi bỏ lệnh cấm?

Một số nghiên cứu đã phát hiện ra rằng LNG tạo ra ít ô nhiễm khí nhà kính hơn đáng kể trong suốt vòng đời của nó so với các nhiên liệu hóa thạch khác, nhưng tác động của nó đối với khí hậu sẽ phụ thuộc vào việc khí này có thay thế dầu và than hay không hoặc đúng hơn là năng lượng tái tạo sạch.

Các nghiên cứu khác đã phát hiện ra tỷ lệ rò rỉ khí mê-tan cao - thành phần chính của LNG - tại nhiều thời điểm khác nhau trong quá trình sản xuất nhiên liệu. Mê-tan là một loại khí làm nóng hành tinh mạnh, có sức nóng gấp 80 lần so với carbon dioxide trong khung thời gian ngắn.

Theo một nguồn tin thân cận với các cuộc thảo luận giữa các cố vấn của tổng thống mới cũng như các ứng cử viên đang được cân nhắc cho các vai trò an ninh quốc gia, các đồng minh của ông Trump đã lập kế hoạch dỡ bỏ lệnh tạm hoãn LNG sau khi ông nhậm chức vào tháng 1.

Sau đây là ý nghĩa của lệnh tạm hoãn này đối với khách hàng lớn nhất của Hoa Kỳ.

Sự thay đổi năng lượng của Châu Âu

Trước khi tấn công toàn diện vào Ukraine vào năm 2022, Nga là nhà cung cấp khí đốt tự nhiên lớn nhất của Liên minh Châu Âu. Kể từ đó, khối này đã cắt giảm thị phần nhập khẩu của Moscow xuống còn 15% vào năm 2023, từ mức 45% vào năm 2021 bằng cách cắt giảm nguồn cung đến qua đường ống.

Để lấp đầy khoảng trống, Châu Âu đã nhập khẩu một lượng lớn LNG từ Hoa Kỳ và các quốc gia khác, cũng như khí đốt qua đường ống từ Na Uy.

Hiện tại, theo EIA - tính cả Vương quốc Anh và Thổ Nhĩ Kỳ là một phần của Châu Âu - khu vực này là nơi tiếp nhận LNG xuất khẩu lớn nhất của Hoa Kỳ, chiếm tới hai phần ba lượng hàng xuất khẩu vào năm ngoái.

EU cũng đã tăng cường nhập khẩu LNG của Nga để giúp sưởi ấm nhà cửa và cung cấp năng lượng cho các nhà máy. Nhưng khối này phải đối mặt với thời hạn tự đặt ra là năm 2027 để phá vỡ sự phụ thuộc vào tất cả các loại nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu từ Moscow, và coi Hoa Kỳ là nhà cung cấp năng lượng chính của khu vực.

Tuy nhiên, ngày đó vẫn còn rất xa. Ngày 1 tháng 1 năm 2025, một hợp đồng cho phép vận chuyển khí đốt đường ống của Nga qua Ukraine sẽ hết hạn. Theo tổ chức nghiên cứu Bruegel có trụ sở tại Brussels, lượng khí đốt này chiếm khoảng 5% tổng lượng khí đốt nhập khẩu của EU và chủ yếu cung cấp cho Áo, Hungary và Slovakia.

Các nhà phân tích cho biết những quốc gia này không có nguy cơ thiếu hụt năng lượng, lưu ý rằng họ có thể sẽ lấp đầy khoảng trống bằng cách nhập khẩu thêm LNG hoặc nhiều khí đốt tự nhiên hơn qua đường ống từ các quốc gia châu Âu khác.

Nhưng việc mất các luồng khí đốt qua Ukraine sẽ khiến châu Âu khó có thể nạp đầy kho dự trữ của mình trước mùa đông tới, Massimo Di Odoardo, một nhà nghiên cứu khí đốt tự nhiên cấp cao tại công ty dữ liệu năng lượng Wood Mackenzie cho biết.

Nguồn cung LNG toàn cầu dự kiến ​​chỉ tăng trưởng khiêm tốn trong năm 2025, do đó "Châu Âu sẽ phải vật lộn để nâng mức dự trữ lên mức cần thiết vào cuối mùa hè năm sau".

Giá khí đốt tự nhiên ở châu Âu đã giảm mạnh từ mức cao kỷ lục đạt được vào mùa hè năm 2022 nhưng vẫn cao hơn gấp đôi mức lịch sử.

Các nhà phân tích nói với CNN rằng việc chấm dứt thỏa thuận trung chuyển là một lý do khiến giá khó có thể giảm nhiều vào năm tới. Di Odoardo cho biết giá khí đốt có khả năng vẫn ở mức gần với mức hiện tại hoặc có thể tăng nếu hợp đồng không được gia hạn.

Tình trạng dư thừa sắp tới

Bức tranh sẽ tươi sáng hơn đối với châu Âu vào nửa cuối thập kỷ, khi một làn sóng cung cấp LNG mới từ Hoa Kỳ, Qatar và các nhà sản xuất khác dự kiến ​​sẽ tràn vào thị trường toàn cầu.

Theo Di Odoardo, đến cuối thập kỷ, lượng giao dịch LNG trên thị trường thế giới có khả năng cao hơn 50% so với hiện tại, không tính nguồn cung tiềm năng từ các dự án hiện đang chờ xử lý của Hoa Kỳ.

Các nhà phân tích cho biết bất kỳ luồng cung bổ sung nào, nếu ông Trump đảo ngược lệnh cấm của ông Biden, sẽ không được đưa vào thị trường cho đến sau năm 2030.

Khi điều đó xảy ra, chúng sẽ góp phần tạo ra áp lực giảm giá lớn hơn đối với giá khí đốt tự nhiên của châu Âu.

Trong một lưu ý đầu tháng này, các nhà phân tích tại Capital Economics cho biết dự báo chính của họ là giá khí đốt tại châu Âu sẽ giảm khoảng một nửa so với mức hiện tại vào cuối năm 2026.

Mặc dù vậy, giá cả khó có thể trở lại mức trước cuộc khủng hoảng năng lượng của châu Âu, theo Francisco Blanch, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu hàng hóa và phái sinh tại Bank of America.

Giá khí đốt tự nhiên tăng vọt sau cuộc tấn công của Nga vào Ulraine, diễn ra sau khi nhu cầu năng lượng toàn cầu tăng lên khi các nền kinh tế mở cửa trở lại sau lệnh phong tỏa do Covid.

Nếu châu Âu tiếp tục nhập khẩu LNG từ Mỹ — vận chuyển qua Đại Tây Dương — mà không phải từ một quốc gia láng giềng gần đó, thì họ sẽ phải chịu chi phí vận chuyển và hậu cần khác.

Đây là tình thế khó khăn khiến các doanh nghiệp châu Âu gặp bất lợi về mặt cạnh tranh so với các doanh nghiệp ở Hoa Kỳ, nơi thường phải trả ít tiền hơn nhiều cho năng lượng của họ.

Theo các nhà phân tích tại Capital Economics, giá khí đốt tự nhiên tại châu Âu hiện cao hơn tới năm lần so với giá tại Hoa Kỳ, và người ta dự kiến ​​khoảng cách này sẽ thu hẹp vào cuối năm 2026 — dẫn đến giá cao hơn tới ba lần.

Trong báo cáo mang tính bước ngoặt vào tháng 9, Mario Draghi, cựu Giám đốc Ngân hàng Trung ương Châu Âu, cho biết sự biến động về giá năng lượng của Châu Âu "cũng là một yếu tố quan trọng, cản trở các ngành công nghiệp sử dụng nhiều năng lượng và toàn bộ nền kinh tế".

Tương tự như vậy, Blanch tại Ngân hàng Hoa Kỳ đưa ra một nhận xét đáng chú ý.

"(Các công ty) đã chuyển hoạt động của họ ra khỏi (Châu Âu)", ông nói. "Nếu bạn có một ngành công nghiệp nặng hoặc hóa chất — vốn là ngành công nghiệp sử dụng nhiều năng lượng — bạn sẽ đến Bờ biển Vịnh Hoa Kỳ, bởi bạn cần đến nguồn năng lượng".