Ông Trump áp thuế 'thứ cấp' 25% đối với dầu Venezuela

Điều này làm gia tăng căng thẳng giữa Hoa Kỳ với quốc gia Mỹ Latinh về vấn đề nhập cư, có nguy cơ làm xáo trộn hoạt động thương mại năng lượng toàn cầu.

Động thái này nhằm cắt giảm nguồn thu chính của Caracas đồng thời gây thêm áp lực lên Trung Quốc, quốc gia mua dầu thô chính của Venezuela và đã nằm trong tầm ngắm áp thuế 20% dưới thời ông Trump lần trước.

Trong khi đó, Hoa Kỳ cũng là quốc gia mua dầu cốt lõi của Venezuela và Chevron Corp. có trụ sở tại Texas là nhà sản xuất chính.

Lệnh hành pháp của Trump cho phép Bộ Ngoại giao áp thuế 25%, ngoài bất kỳ mức thuế nào đã áp dụng hoặc bị đe dọa, đối với tất cả hàng hóa nhập khẩu vào Hoa Kỳ "từ bất kỳ quốc gia nào nhập khẩu dầu của Venezuela, dù trực tiếp từ Venezuela hay gián tiếp thông qua bên thứ ba".

Tuy nhiên, lệnh này khi được viết ra cũng có thể trao cho Bộ trưởng Ngoại giao Marco Rubio một số quyền linh hoạt trong việc xác định quốc gia nào sẽ phải chịu thuế quan và quốc gia nào sẽ không.

Lệnh nêu rõ rằng ông có thẩm quyền "quyết định liệu thuế quan có được áp dụng đối với những quốc gia nhập khẩu đó hay không".

Lệnh có hiệu lực vào ngày 2/4, cùng ngày Chính quyền Trump dự kiến ​​sẽ công bố một loạt các khoản thuế rộng hơn nhắm vào nhiều quốc gia, thêm một lớp nữa vào các khoản thuế chồng chéo đã làm rung chuyển các đối tác thương mại và có nguy cơ làm đình trệ nền kinh tế toàn cầu.

Ông Trump đã nói với các phóng viên vào đầu ngày thứ Hai rằng các khoản thuế sẽ "được áp dụng trên các mức thuế quan hiện có".

Giá dầu thô tương lai của Hoa Kỳ đã tăng tới 1,5% sau bài đăng đầu tiên trên mạng xã hội của ông Trump thông báo về mức thuế quan, trước khi thu hẹp mức tăng xuống còn khoảng 1,2% để giao dịch ở mức 69,07 USD một thùng tính đến 2:45 chiều 25/3 tại New York (đầu giờ sáng 25/3, giờ Việt Nam).

Giá cả đã chịu áp lực trong những tuần gần đây do lo ngại ngày càng tăng về tình trạng cung vượt cầu và triển vọng kinh tế không ổn định của Hoa Kỳ. Trong khi đó, trái phiếu chính phủ của Venezuela đã giảm giá rất nhiều.

Ông Trump gọi các khoản phí mới là "thuế quan thứ cấp", một cách sử dụng mới có khả năng là công cụ thương mại tương tự như cái gọi là lệnh trừng phạt thứ cấp áp dụng đối với các công ty hoặc cá nhân kinh doanh với các thực thể bị nhắm mục tiêu.

Ông Trump đã tăng cường giám sát và trừng phạt Venezuela kể từ khi trở lại Nhà Trắng, đảo ngược một số biện pháp nới lỏng dưới thời Tổng thống Joe Biden.

"Bất kỳ quốc gia nào mua dầu và/hoặc khí đốt từ Venezuela sẽ bị buộc phải trả Thuế quan 25% cho Hoa Kỳ đối với bất kỳ giao dịch nào họ thực hiện với quốc gia của chúng tôi. Tất cả các tài liệu sẽ được ký và đăng ký, và Thuế quan sẽ bắt đầu vào ngày 2 tháng 4 năm 2025", ông Trump viết hôm thứ Hai trên Truth Social.

"Venezuela rất thù địch với Hoa Kỳ và các quyền tự do mà chúng tôi ủng hộ", ông Trump viết.

Trong một tuyên bố được đưa ra sau thông báo của ông Trump, Chính phủ Venezuela đã bác bỏ biện pháp này, gọi đó là "tùy tiện, bất hợp pháp và tuyệt vọng".

"Điều này không hề ảnh hưởng đến quyết tâm của chúng tôi, mà còn xác nhận sự thất bại thảm hại của mọi lệnh trừng phạt áp đặt đối với đất nước chúng tôi", đại diện phía Venezuela nói, đồng thời cho biết thêm rằng họ sẽ hành động trước các tổ chức quốc tế.

Áp lực mới từ Washington cũng xuất hiện khi xuất khẩu dầu thô của Venezuela đã tăng lên mức cao nhất trong năm năm vào tháng 2, trước khi chính quyền Trump tuyên bố sẽ buộc Chevron phải đóng cửa hoạt động tại quốc gia này.

Bộ Tài chính Hoa Kỳ hôm thứ Hai đã gia hạn cho Chevron thêm thời gian để kết thúc hoạt động với Petroleos de Venezuela SA thuộc sở hữu nhà nước của Venezuela, gia hạn thời hạn từ ngày 3 tháng 4 đến ngày 27 tháng 5. Người phát ngôn của Chevron không bình luận ngay về việc gia hạn này.

Một quan chức cấp cao của chính quyền cho biết việc gia hạn này là để cho phép thực hiện các đơn đặt hàng trước và dựa trên cơ sở không cho phép thanh toán thêm tiền mặt cho chính phủ của Maduro.

Ông Trump đã thảo luận về tình hình Venezuela vào thứ Tư tuần trước trong một cuộc họp với hơn một chục giám đốc điều hành dầu mỏ, bao gồm cả giám đốc điều hành Chevron Mike Wirth, theo những người hiểu rõ tình hình.

Vấn đề này được đưa ra trong bối cảnh rộng hơn về nguồn cung dầu toàn cầu, cũng như điểm cụ thể là các nhà máy lọc dầu Bờ Vịnh Hoa Kỳ được tối ưu hóa để sử dụng các loại dầu thô nặng nhập khẩu từ Venezuela và Canada, họ cho biết.

Việc áp thuế đối với người mua dầu thô của Venezuela cũng được thảo luận như một cách để ngăn chặn những người mua khác, đặc biệt là Trung Quốc, tiếp nhận dầu xuất khẩu của nước này, đặc biệt là nếu Chevron đóng cửa hoạt động và việc nhập khẩu của Hoa Kỳ dừng lại, những người này yêu cầu không nêu tên chi tiết các cuộc thảo luận riêng tư cho biết.

Những người mua dầu lớn nhất của Venezuela bao gồm các nhà máy lọc dầu của Hoa Kỳ, những người phụ thuộc vào loại dầu thô nặng của quốc gia Mỹ Latinh này, cùng với Trung Quốc, Cuba, các công ty ở Châu Âu và Ấn Độ.

Cũng giống như các hành động gần đây khác của Hoa Kỳ, lệnh này nêu rõ rằng nếu Trung Quốc phải chịu thuế thì sẽ bao gồm cả Hong Kong và Ma Cao cũng như Trung Quốc đại lục.

Các nhà máy lọc dầu của Hoa Kỳ bao gồm Valero Energy Corp, Phillips 66, PBF Energy Inc. và cơ sở Pascagoula của Chevron tại Mississippi.

Ông Trump không nêu chi tiết bất kỳ kế hoạch nào về việc áp thuế đối với hàng bán cho Hoa Kỳ, ngụ ý rằng việc nhập khẩu dầu thô từ quốc gia này có thể tiếp tục tương đối không bị hạn chế.

Việc hạn chế các thùng dầu của Venezuela vào thời điểm dòng dầu thô của Mexico và Canada vào Hoa Kỳ đã chậm lại có thể đẩy giá lên.

Động thái này làm gia tăng căng thẳng với quốc gia Nam Mỹ. Ông Trump đã tìm cách trấn áp băng đảng Tren de Aragua có trụ sở tại Venezuela, bao gồm cả một loạt các vụ trục xuất theo luật thế kỷ 18 ít được sử dụng đến một nhà tù khét tiếng của El Salvador.

Một thẩm phán liên bang đã phán quyết vào thứ Hai rằng những người di cư phải được phép khiếu nại các vụ trục xuất tại tòa án.

Ông Trump đã công bố quyết định này sau khi Venezuela tiếp tục chấp nhận các chuyến bay trục xuất từ ​​Hoa Kỳ, mà chính phủ của Maduro đã tạm dừng trong thời gian ngắn.

Nhưng ông Trump nói rằng "Venezuela đã cố tình và gian dối gửi đến Hoa Kỳ, bí mật, hàng chục nghìn tội phạm cấp cao và những tội phạm khác, nhiều người trong số họ là những kẻ giết người và những người có bản chất rất bạo lực" bao gồm cả các thành viên của Tren de Aragua.

Venezuela có trữ lượng dầu thô đã được chứng minh lớn nhất thế giới vào năm 2023 với khoảng 303 tỷ thùng, chiếm khoảng 17% trữ lượng toàn cầu, theo dữ liệu của chính phủ Hoa Kỳ.

Mặc dù có trữ lượng lớn, Venezuela chỉ sản xuất khoảng 875.000 thùng mỗi ngày vào năm 2024, theo dữ liệu của OPEC, hoặc khoảng 0,9% tổng sản lượng dầu toàn cầu vào năm 2024.