Mỹ công bố loạt thuế quan mới lên dược phẩm, xe tải, đồ nội thất

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 25/9 đã công bố một đợt áp thuế quan cao mới đối với một loạt hàng hóa nhập khẩu nhằm bảo vệ thị trường và nhà sản xuất nội địa.

Theo đó, trong ba thông báo liên tiếp được đăng tải trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump tuyên bố áp thuế 100% đối với các sản phẩm dược phẩm có thương hiệu hoặc được cấp bằng sáng chế, trừ trường hợp công ty đang xây dựng nhà máy tại Mỹ.

Thông báo giải thích, "đang xây dựng" được hiểu là đã khởi công hoặc trong giai đoạn thi công. Động thái này được cho là khuyến khích các tập đoàn dược phẩm chuyển hoạt động sản xuất vào lãnh thổ Mỹ.

Dược phẩm có thương hiệu hoặc được cấp bằng sáng chế là thuốc được bán dưới tên thương mại và được bảo hộ bởi bằng sáng chế hoặc quyền sở hữu trí tuệ khác, ngăn chặn sự cạnh tranh của thuốc gốc cho đến khi các biện pháp bảo hộ đó hết hạn.

Bên cạnh đó, chính quyền Trump sẽ bắt đầu áp thuế 50% đối với tủ bếp và bàn trang điểm phòng tắm, và 30% đối với đồ nội thất bọc nệm.

"Lý do cho điều này là do các quốc gia bên ngoài khác ồ ạt đưa các sản phẩm này vào Mỹ trên quy mô lớn", thông báo của ông Trump trên Truth Social nêu.

Trong một thông báo khác, để bảo vệ ngành xe tải hạng nặng, ông Trump áp thuế 25% với toàn bộ xe tải hạng nặng sản xuất bên ngoài Mỹ, qua đó tạo lợi thế cho các hãng nội địa như Peterbilt, Kenworth, Freightliner và Mack Trucks. Các biện pháp này được ông Trump nhấn mạnh là cần thiết vì lý do thương mại công bằng và an ninh quốc gia.

Tất cả các mức thuế mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1/10.

Các thông báo trên không bao gồm chi tiết về việc liệu các khoản thuế mới có được áp dụng bổ sung cho thuế quan quốc gia hay không, hoặc liệu các nền kinh tế đã đạt thỏa thuận thương mại như Liên minh châu Âu và Nhật Bản có được miễn trừ hay không.

Sau các thông báo thuế quan trên, cổ phiếu của các công ty dược phẩm trên khắp châu Á đã lao dốc. Trong đó, Sumitomo Pharma của Nhật Bản giảm 4,3% và CSL của Úc giảm mạnh xuống mức thấp nhất trong sáu năm.

Chỉ số theo dõi các nhà sản xuất đồ nội thất niêm yết tại Trung Quốc cũng giảm 1,1%.

Các ngành khác sẽ bị ảnh hưởng?

Ba thông báo trên là diễn biến mới nhất trong chính sách thuế quan mới của Tổng thống Trump, nhằm mục đích đưa hoạt động sản xuất trở lại Mỹ.

Bộ Thương mại Mỹ hôm 24/9 khởi động các cuộc điều tra an ninh quốc gia về việc nhập khẩu robot, máy móc công nghiệp và thiết bị y tế.

Các cuộc điều tra mới nhất của Bộ Thương mại đã mở rộng danh sách các mặt hàng có thể phải đối mặt với mức thuế cao hơn, bao gồm thiết bị bảo hộ cá nhân như khẩu trang phẫu thuật, khẩu trang N95, găng tay và các vật tư y tế tiêu hao khác, bao gồm ống tiêm và kim tiêm.

Trước đó chính quyền Trump đã mở hàng chục cuộc điều tra với lý do an ninh quốc gia nhằm vào việc nhập khẩu tua-bin gió, máy bay, chất bán dẫn, polysilicon, đồng, gỗ xẻ và các khoáng sản quan trọng để làm cơ sở cho các mức thuế mới.

Thuế quan trở thành công cụ chính sách đối ngoại

Theo Reuters, Tổng thống Trump đã vận dụng các loại thuế quan như là công cụ chủ yếu trong chính sách đối ngoại, nhằm đàm phán lại các thỏa thuận thương mại, giành được nhượng bộ và gây áp lực chính trị lên các quốc gia khác.

Không những thế, chính quyền Trump cũng coi thuế quan là một nguồn thu đáng kể. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết Washington có thể thu được 300 tỷ USD vào cuối năm nay.

Trước đây, ông Trump đã áp dụng thuế quan gắn với an ninh quốc gia đối với thép, nhôm và các sản phẩm phái sinh, ô tô hạng nhẹ và phụ tùng, và đồng.

Vào tháng 4, chính quyền Trump đã khởi xướng một cuộc điều tra theo Mục 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962 đối với các sản phẩm dược phẩm, cho phép Bộ trưởng Thương mại xem xét tác động của hàng nhập khẩu đối với an ninh quốc gia. Tổng thống cũng đã sử dụng quyền hạn này để áp thuế đối với các mặt hàng khác, chẳng hạn như ô tô và nhôm.

Hiệp hội Thương mại Mỹ (AmCham) từng kêu gọi Bộ Thương mại Mỹ không áp dụng thuế xe tải mới, bởi năm nguồn nhập khẩu hàng đầu là Mexico, Canada, Nhật Bản, Đức và Phần Lan "đều là đồng minh hoặc đối tác thân cận của Mỹ và không gây ra mối đe dọa nào đối với an ninh quốc gia Mỹ".

Mexico là nước xuất khẩu xe tải hạng trung và hạng nặng lớn nhất sang Mỹ. Một nghiên cứu được công bố vào tháng 1 cho biết lượng nhập khẩu các loại xe lớn hơn từ Mexico đã tăng gấp ba lần kể từ năm 2019.

Theo Cục Quản lý Thương mại Quốc tế Mỹ, Mexico có 14 nhà sản xuất và lắp ráp xe buýt, xe tải và xe đầu kéo, cùng hai nhà sản xuất động cơ.

Mexico cũng là nước xuất khẩu xe đầu kéo hàng đầu thế giới, với 95% trong số đó được xuất khẩu sang Mỹ.

Do đó, điều dễ hiểu là Mexico phản đối mức thuế quan mới. Hồi tháng 5, Mexico lập luận với với Bộ Thương mại Mỹ rằng tất cả xe tải Mexico xuất khẩu sang Mỹ có trung bình 50% linh kiện từ Mỹ, bao gồm cả động cơ diesel.

Năm ngoái, Mỹ đã nhập khẩu gần 128 tỷ USD phụ tùng xe hạng nặng từ Mexico, chiếm khoảng 28% tổng kim ngạch nhập khẩu của Mỹ, Mexico cho biết.

Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản cũng phản đối mức thuế quan mới, cho rằng các công ty Nhật đã giảm xuất khẩu sang Mỹ do họ tăng sản xuất xe tải hạng trung và hạng nặng tại Mỹ.