Kinh tế tư nhân: Từ chỗ không được thừa nhận trở thành động lực của nền kinh tế

ÁNH DƯƠNG
06:22 30/10/2019

30 năm đổi mới với những đóng góp lớn vào quy mô GDP, cơ cấu vốn và việc làm cho nền kinh tế, kinh tế tư nhân đã trở thành một trong ba trụ cột quan trọng, đóng vai trò dẫn dắt sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam.

Hành trình công nhận kinh tế tư nhân

Chặng đường phát triển của kinh tế tư nhân là con đường gập ghềnh và nhiều sóng gió tại Việt Nam. Từ năm 1975, trong giai đoạn kinh tế kế hoạch hóa tập trung, khu vực kinh tế tư nhân không nằm trong định hướng phát triển của nền kinh tế. Vì vậy, sức sản xuất bị kìm hãm.

Trong bối cảnh đó, năm 1986, Đại hội Đảng lần thứ VI với chính sách "Đổi mới" đặt dấu mốc vô cùng quan trọng cho sự phát triển của khu vực tư nhân. Theo đó, khu vực kinh tế tư nhân chính thức được công nhận là bộ phận cấu thành của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN và của nền kinh tế nhiều thành phần. Thay đổi trong nhận thức của Đảng đã tạo một bước ngoặt lớn cho khu vực kinh tế tư nhân, soi rõ và chỉ dẫn con đường mới cho thành phần kinh tế nhiều tiềm năng này.

Tuy nhiên, từ chỗ kỳ thị chuyển sang thừa nhận và phát triển kinh tế thị trường, Việt Nam không tránh khỏi sự e dè khi phát triển kinh tế tư nhân trong nước, nhất là doanh nghiệp tư nhân.

Sau hơn 30 năm đổi mới, năm 2017, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương TW5 Khóa XII, đã ban hành Nghị quyết 10 riêng về phát triển kinh tế tư nhân. Nghị quyết đưa ra mục tiêu phát triển kinh tế trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, đưa kinh tế tư nhân phát triển nhanh, bền vững, đa dạng với tốc độ tăng trưởng cao cả về số lượng, quy mô, chất lượng và tỷ trọng trong tổng sản phẩm nội địa. Chủ trương của Đảng thể hiện rõ rằng, cần khuyến khích phát triển và hình thành công ty, tập đoàn kinh tế tư nhân quy mô lớn.

Hành trình thay đổi quan điểm nhận thức của Đảng cũng là một chặng đường đổi thay nhanh chóng của khu vực kinh tế tư nhân. Với việc nhấn mạnh khu vực tư nhân là "động lực quan trọng" của nền kinh tế, chủ trương của Đảng đã tháo gỡ mọi vướng mắc trong nhận thức, mở đường cho thành phần kinh tế này phát triển.

Khẳng định vai trò "đầu tàu"

Nói về vai trò của kinh tế tư nhân, ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cho rằng "Sứ mệnh quan trọng nhất hiện nay đang được giao vào tay các doanh nghiệp tư nhân".

fs

Cao tốc Hạ Long - Vân Đồn góp phần thúc đẩy kinh tế Quảng Ninh phát triển bứt phá

Đồng tình với nhận định trên, ông Hồ Sỹ Hùng, Phó Chủ tịch Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp cũng khẳng định: "Phát triển doanh nghiệp là yếu tố sống còn đối với hiệu quả hoạt động, tạo công ăn việc làm và thịnh vượng trong mỗi nền kinh tế".

Với những cải cách đổi mới mạnh mẽ trong chính sách phát triển kinh tế tư nhân của Đảng và Nhà nước, đến nay, khu vực kinh tế tư nhân đã ghi nhận nhiều thành tựu, bước phát triển mạnh mẽ, thực sự trở thành động lực quan trọng với tăng trưởng kinh tế.

Tại Báo cáo "2 năm thực hiện nghị quyết trung ương 5, khóa XII về phát triển kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa" đã cho thấy sự chênh lệch lớn giữa khu vực kinh tế tư nhân và kinh tế nhà nước.

Cụ thể, về đóng góp GDP, báo cáo cho hay trong 3 năm qua, khu vực kinh tế tư nhân luôn chiếm hơn 40% GDP. Đến 2018, ước tính kinh tế tư nhân đóng góp 42,1% GDP, gấp 1,5 lần khu vực kinh tế nhà nước và con số này có dấu hiệu tiếp tục tăng lên.

Về đầu tư phát triển và thương mại, trong 2 năm 2017-2018, vốn đầu tư của kinh tế tư nhân tăng trưởng lần lượt 17,1% và 18,5% so với năm trước, cao hơn tốc độ tăng trưởng của tổng vốn đầu tư toàn xã hội (khoảng 11-12%/năm).

Theo đó, tỷ trọng vốn đầu tư của khu vực kinh tế tư nhân trong tổng vốn đầu tư toàn xã hội tăng nhanh và đã vượt mức 40% (năm 2017: 40,6% và năm 2018: 43,27%).

Nói riêng về thu ngân sách, thu ngân sách nhà nước từ sản xuất kinh doanh của khu vực kinh tế tư nhân tăng nhanh (trên 15%/năm) cao khoảng gấp 2 lần khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Về tạo việc làm, năm 2018, số lao động đang làm việc trong khu vực kinh tế tư nhân chiếm 83,3% tổng số lao động từ 15 tuổi trở lên đang làm việc của cả nước, tương đương gần 45,2 triệu người. Mức độ tăng trưởng áp đảo của kinh tế tư nhân so với kinh tế nhà nước và khu vực FDI gần như là tuyệt đối.

Cần nhiều hơn những "sếu đầu đàn" để vươn ra thế giới

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch – Đầu tư Nguyễn Chí Dũng nhận định: "Quốc gia nào cũng có chủ trương xây dựng những doanh nghiệp lớn, tập đoàn lớn có tính chất xuyên quốc gia, mang tính dẫn dắt. Việt Nam cũng mong muốn và chủ trương phải có những doanh nghiệp tầm cỡ như vậy. Những doanh nghiệp này sẽ đóng vai trò rất quan trọng cho nền kinh tế về lao động, năng lực sản xuất, thu ngân sách".

Nếu như Hàn Quốc có Samsung, Nhật Bản có Toyota… thì Việt Nam cũng có các Tập đoàn, doanh nghiệp lớn đóng vai trò sếu đầu đàn của nền kinh tế. Ở mỗi lĩnh vực kinh tế - xã hội đều có dấu ấn của những Tập đoàn kinh tế tư nhân lớn.

ff

Những quần thể vui chơi giải trí do các tập đoàn kinh tế tư nhân xây dựng hút hàng triệu lượt khách quốc tế đến Việt Nam

Chẳng hạn trong lĩnh vực du lịch giải trí, không thể không nhắc đến Sun Group, sau hơn 10 năm hoạt động tại Việt Nam, Sun Group đã trở thành một trong những tập đoàn hàng đầu cả nước kiến tạo nên những công trình, dịch vụ, sản phẩm du lịch xứng tầm quốc tế, đóng góp không nhỏ cho sự phát triển của ngành du lịch nước nhà. Tập đoàn này còn tiên phong phát triển hạ tầng cơ sở, đầu tư Sân bay quốc tế Vân Đồn, Cảng hành khách quốc tế Hạ Long… làm nền tảng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Ninh.

Các tập đoàn kinh tế hùng mạnh không chỉ trong phạm vi quốc gia, mà còn đạt đến tầm cỡ khu vực và thế giới là biểu hiện sinh động nhất cho khát vọng hùng cường của dân tộc Việt Nam. Việt Nam cần nhiều hơn nữa những doanh nghiệp tư nhân lớn để tiếp tục nâng cao vị thế đất nước trên trường quốc tế như phát biểu của Phó Thủ tướng thường trực Trương Hoà Bình tại Diễn đàn kinh tế tư nhân 2019: "Đến năm 2025-2030, chúng ta có khoảng vài ba chục con sếu đầu đàn thì doanh nghiệp Việt Nam sẽ vươn xa ra thế giới và không để mất thị trường trong nước".

(Theo Nhịp sống kinh tế)

  • Cùng chuyên mục
Nhà sản xuất linh kiện điện tử Trung Quốc dồn vốn cho dự án tại Việt Nam

Nhà sản xuất linh kiện điện tử Trung Quốc dồn vốn cho dự án tại Việt Nam

Việc Shenzhen Click Technology chuyển vốn sang dự án tại Việt Nam cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam trong chiến lược toàn cầu của doanh nghiệp này.

Đầu tư - 03/06/2026 06:45

Nhận diện 'ngôi sao mới nổi' của bất động sản Đà Nẵng

Nhận diện 'ngôi sao mới nổi' của bất động sản Đà Nẵng

Nguồn cung mới gia tăng, giá thuê cạnh tranh và sự xuất hiện của nhiều khách thuê lớn đang đưa phân khúc văn phòng cho thuê trở thành điểm sáng mới của thị trường bất động sản Đà Nẵng.

Đầu tư - 03/06/2026 06:45

Đà Nẵng khảo sát nhu cầu mua, thuê nhà ở xã hội

Đà Nẵng khảo sát nhu cầu mua, thuê nhà ở xã hội

Đà Nẵng tổ chức khảo sát nhu cầu mua, thuê nhà ở xã hội trên toàn địa bàn trong tháng 6 nhằm xây dựng kế hoạch phát triển nhà ở sát với thực tế, đồng thời làm cơ sở triển khai các dự án đáp ứng nhu cầu của người thu nhập thấp, công nhân, người lao động và các nhóm đối tượng chính sách.

Đầu tư - 02/06/2026 14:20

Cuộc đua đón vốn mới của bất động sản công nghiệp

Cuộc đua đón vốn mới của bất động sản công nghiệp

Khi dòng vốn FDI ngày một khắt khe, chi phí thấp không còn là lợi thế cạnh tranh, các doanh nghiệp bất động sản công nghiệp phải chuyển mình, thể hiện năng lực triển khai dự án, quản trị chi phí và đáp ứng các tiêu chuẩn xanh.

Đầu tư - 01/06/2026 14:50

TP.HCM đang thiếu hệ sinh thái kinh tế quanh nhà ga metro?

TP.HCM đang thiếu hệ sinh thái kinh tế quanh nhà ga metro?

Sau hơn 1 năm vận hành, Metro số 1 đã trở thành biểu tượng mới của giao thông công cộng TP.HCM. Thế nhưng, nhiều không gian thương mại tại các nhà ga trung tâm vẫn chưa được khai thác, trong khi các mô hình metro thành công trên thế giới đều lấy hệ sinh thái kinh tế quanh nhà ga làm nền tảng.

Đầu tư - 01/06/2026 06:45

Viglacera, VSIP mở rộng quỹ đất công nghiệp, tăng tốc dự án tại Khánh Hòa

Viglacera, VSIP mở rộng quỹ đất công nghiệp, tăng tốc dự án tại Khánh Hòa

Trong bối cảnh nhu cầu quỹ đất công nghiệp tại Nam Trung Bộ gia tăng, các nhà phát triển hạ tầng hàng đầu như Viglacera và VSIP đang đẩy mạnh mở rộng hiện diện tại Khánh Hòa thông qua loạt dự án khu công nghiệp quy mô lớn.

Đầu tư - 31/05/2026 14:10

Gia Lai trở thành 'tọa độ xanh' của doanh nghiệp năng lượng

Gia Lai trở thành 'tọa độ xanh' của doanh nghiệp năng lượng

Trong bối cảnh nhu cầu phát triển năng lượng xanh gia tăng, Gia Lai đang nổi lên như một thị trường giàu tiềm năng, thu hút nhiều doanh nghiệp tham gia cuộc đua điện gió và điện mặt trời.

Đầu tư - 31/05/2026 06:45

Quảng Trị tăng tốc hút vốn FDI bằng 'đòn bẩy' ngoại giao kinh tế

Quảng Trị tăng tốc hút vốn FDI bằng 'đòn bẩy' ngoại giao kinh tế

Đẩy mạnh ngoại giao kinh tế, mở rộng hợp tác quốc tế và tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA), Quảng Trị đang đặt mục tiêu thu hút khoảng 500 triệu USD vốn FDI trong giai đoạn 2026–2030, tạo động lực tăng trưởng nhanh và bền vững.

Đầu tư - 30/05/2026 15:37

Dự án giải trí nghìn tỷ của 'ông trùm K-pop' Lee Soo Man có bước tiến mới

Dự án giải trí nghìn tỷ của 'ông trùm K-pop' Lee Soo Man có bước tiến mới

Dự án gần 2.600 tỷ đồng do doanh nghiệp của "ông trùm K-pop" Lee Soo Man làm chủ đầu tư vừa có thêm bước tiến quan trọng, khi HĐND tỉnh Gia Lai thông qua chủ trương chuyển đổi hơn 191 ha rừng để triển khai dự án.

Đầu tư - 30/05/2026 13:16

Đại Quang Minh làm luồng Cửa Lở gần 7.000 tỷ theo hình thức BT ở Đà Nẵng

Đại Quang Minh làm luồng Cửa Lở gần 7.000 tỷ theo hình thức BT ở Đà Nẵng

Đà Nẵng đã thông qua chủ trương đầu tư dự án luồng Cửa Lở theo hình thức đối tác công tư, loại hợp đồng BT. Dự án có tổng vốn gần 7.000 tỷ đồng do CTCP Đầu tư địa ốc Đại Quang Minh đề xuất.

Đầu tư - 30/05/2026 10:26

Hải Phòng kiến tạo mô hình nhà xưởng xanh, đón đầu làn sóng đầu tư mới

Hải Phòng kiến tạo mô hình nhà xưởng xanh, đón đầu làn sóng đầu tư mới

Từ công trình xanh đến hệ sinh thái sản xuất bền vững, TP. Hải Phòng từng bước khẳng định lợi thế cạnh tranh mới trong thu hút đầu tư công nghiệp thế hệ mới.

Đầu tư - 30/05/2026 08:45

FPT ký 6 hợp tác chuyển đổi AI với tập đoàn lớn tại Thái Lan và Singapore

FPT ký 6 hợp tác chuyển đổi AI với tập đoàn lớn tại Thái Lan và Singapore

Trong khuôn khổ Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Thái Lan tại Bangkok và Diễn đàn Kết nối công nghệ Việt Nam - Singapore, trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng lãnh đạo cấp cao Thái Lan và Singapore, FPT đã ký kết 6 thỏa thuận hợp tác chiến lược về chuyển đổi AI và chuyển đổi số với các tập đoàn lớn trong lĩnh vực nông nghiệp - thực phẩm, sản xuất, ngân hàng, năng lượng, logistics và dịch vụ mặt đất.

Công nghệ - 30/05/2026 07:22

Tập đoàn Nhật Bản gần 100 năm tuổi muốn đầu tư chế biến sâu tại Đắk Lắk

Tập đoàn Nhật Bản gần 100 năm tuổi muốn đầu tư chế biến sâu tại Đắk Lắk

Với thế mạnh trong lĩnh vực công nghệ và chiết xuất sản phẩm tự nhiên, Tập đoàn Mitani Sangyo (Nhật Bản) bày tỏ mong muốn đầu tư chế biến sâu nông sản tại Đắk Lắk, hướng tới phát triển kinh tế tuần hoàn và giảm xuất khẩu thô.

Đầu tư - 29/05/2026 16:20

Quảng Ninh tạo môi trường đầu tư FDI ổn định và chất lượng

Quảng Ninh tạo môi trường đầu tư FDI ổn định và chất lượng

Quảng Ninh đang có những bước đi quan trọng nhằm tạo dư địa phát triển cho doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, đặc biệt là các dự án công nghệ cao, chế biến chế tạo và công nghiệp hỗ trợ.

Đầu tư - 29/05/2026 14:19

Mua nhà thời 'ưu đãi lãi suất': Áp lực chỉ vừa mới bắt đầu

Mua nhà thời 'ưu đãi lãi suất': Áp lực chỉ vừa mới bắt đầu

Câu chuyện hậu ưu đãi lãi suất cho thấy một vấn đề, cấu trúc của thị trường bất động sản Việt Nam là giá nhà đang ngày càng phụ thuộc vào khả năng tiếp cận tín dụng.

Đầu tư - 29/05/2026 13:43

Đà Nẵng sẽ là 'cánh cửa chiến lược' đón dòng vốn đổi mới sáng tạo toàn cầu

Đà Nẵng sẽ là 'cánh cửa chiến lược' đón dòng vốn đổi mới sáng tạo toàn cầu

Trong làn sóng dịch chuyển dòng vốn và công nghệ toàn cầu, Đà Nẵng được kỳ vọng trở thành "cánh cửa chiến lược" kết nối dòng vốn đổi mới sáng tạo quốc tế tại châu Á.

Đầu tư - 29/05/2026 11:50