Doanh nghiệp Việt cần tăng cường nội địa hoá và xây dựng thương hiệu

Doanh nghiệp cần chủ động về nguyên liệu và công nghệ

Phát biểu tại hội thảo về phòng vệ thương mại do Cục Phòng vệ Thương mại (Bộ Công Thương), Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM và Trung tâm Hỗ trợ Hội nhập quốc tế TP.HCM đồng tổ chức, ông Phan Khánh An, Trưởng Phòng pháp chế, Cục Phòng vệ Thương mại, cho rằng, thương mại toàn cầu hiện nay đã thay đổi nhiều.

"Vai trò của WTO (Tổ chức Thương mại Thế giới) đã bị lu mờ bởi chính sách thương mại và thuế quan của Chính phủ Hoa Kỳ", ông An khẳng định.

Đầu tháng 4, Tổng thống Donald Trump thông báo mức thuế quan lên tới 46% cho hàng hóa từ Việt Nam. Đến đầu tháng 7, ông Trump thông báo mức thuế quan 20% cho hàng hóa của Việt Nam, và 40% cho hàng hóa trung chuyển qua Việt Nam, nhưng chưa biết cụ thể như thế nào là hàng trung chuyển.

Theo ông An, có 3 nguyên nhân chính.

"Thứ nhất, Hoa Kỳ muốn Việt Nam không lệ thuộc nguồn cung nguyên vật liệu vào Trung Quốc mà phải tự chủ. Thứ hai, Việt Nam phải tăng cường nội địa hóa nguyên liệu sản xuất. Thứ ba, Hoa Kỳ nhắm vào những hàng hóa mượn đường Việt Nam để xuất khẩu qua quốc gia này. Ví dụ, thuế quan của Hoa Kỳ áp thuế quan 35% lên các sản phẩm nhôm và thép của Trung Quốc. Giả sử mặt hàng này đi vòng qua Việt Nam, thuế quan sẽ là 40%. Điều này nghĩa là chính Việt Nam bị trừng phạt (là phần chênh lệch giữa 2 mức này)", ông An nhận định.

Trong khi đó, với những thương hiệu xuất phát điểm từ Hoa Kỳ, như Nike. Hiện tại, Việt Nam chịu trách nhiệm cung cấp 28% sản phẩm cho thương hiệu thể thao hàng đầu thế giới.

"Nhà cung cấp lớn nhất cho Nike tại Việt Nam là Công ty may Việt Tiến, nhưng phần lớn các công ty liên quan đến sản xuất hàng Nike cho Việt Tiến lại là các công ty Malaysia.

Như vậy, về bản chất, doanh nghiệp Malaysia hưởng lợi nhiều nhất từ "ông lớn" Nike, dù lượng hàng hóa này được làm tại Việt Nam. Do đó, việc Việt Nam phải có nguyên liệu sản xuất của chính mình là câu trả lời cho vấn đề thuế quan của Hoa Kỳ", ông An nhấn mạnh.

Theo đại diện Cục Phòng vệ Thương mại, việc Hoa Kỳ áp thuế quan vô cùng cao lên những sản phẩm tấm pin mặt trời từ các nước Đông Nam Á cũng nhằm ngăn chặn hàng hóa của các nhà sản xuất tấm pin mặt trời có nguồn gốc Trung Quốc.

"Vì vậy, các doanh nghiệp phải tăng cường nội địa hóa không những giúp thúc đẩy các ngành sản xuất trong nước mà còn tăng giá trị xuất khẩu cho chính doanh nghiệp", ông An nhấn mạnh.

Định vị thương hiệu bằng thương mại điện tử

Trong khi đó tại một diễn đàn khác, ông Nguyễn Trung Dũng, Nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành DH Foods Việt Nam cho rằng, thương mại điện tử (TMĐT) chính là một trong những kênh xuất khẩu mà doanh nghiệp nên tận dụng trong bối cảnh biến động này.

"Là doanh nghiệp xuất khẩu, chúng tôi hiểu câu chuyện bán hàng trực tiếp và gián tiếp. DH Foods từng tiêu tốn hàng tỷ đồng/năm để tham gia những buổi triển lãm, xúc tiến thương mại quốc tế, nhưng không mấy hiệu quả. Trong khi đó, doanh thu từ hàng hoá xuất khẩu trên kênh Amazon của chúng tôi lại tăng trưởng 120% trong năm 2024, mà gần như chẳng mất chi phí, đây là sự khác biệt. Nhờ Amazon, DH Foods thấu hiểu khách hàng quốc tế nên chú trọng phát triển thêm các dòng sản phẩm mới phù hợp với người dùng quốc tế nhưng vẫn giữ được tính độc đáo của thương hiệu Việt. Thành công trên thị trường toàn cầu đòi hỏi sự am hiểu thị trường sâu sắc và khả năng kể câu chuyện thương hiệu ấn tượng - đó chính là cách tạo ra giá trị bền vững", ông Dũng khẳng định.

Ông Larry Hu, Giám đốc Amazon Global Selling khu vực Đông Nam Á cho biết, TMĐT không đơn thuần là phương thức bán hàng mới, mà là một trong những chiến lược hỗ trợ cho doanh nghiệp xuất khẩu bền vững đến nhiều thị trường quốc tế.

"Đây không chỉ đơn thuần là một phương thức bán hàng mới, mà còn là con đường để tạo dựng giá trị bền vững, nâng cao lợi nhuận và xây dựng doanh nghiệp đủ sức cạnh tranh toàn cầu. Amazon Global Selling cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp Việt Nam trong quá trình chuyển mình từ vai trò nhà sản xuất trở thành chủ sở hữu thương hiệu tầm cỡ quốc tế, mở ra những cơ hội mới cho những doanh nghiệp đã sẵn sàng đưa sản phẩm vươn ra thị trường thế giới", ông Larry Hu nói.

Theo đại diện Amazon, hiện tại hơn 60% số lượng sản phẩm bán trên Amazon đến từ các đối tác bán hàng bên thứ ba.

"Chúng tôi có hơn 2 triệu doanh nghiệp đang bán hàng trên nền tảng, với doanh số hơn 2,5 triệu tỷ USD trong 25 năm qua. Trong đó có hàng nghìn doanh nghiệp Việt Nam. Số lượng sản phẩm do doanh nghiệp Việt bán ra trên Amazon tăng hơn 300% trong 5 năm qua. Mỗi năm, các doanh nghiệp này xuất khẩu và bán hàng triệu sản phẩm tới khách hàng Amazon trên toàn thế giới, cho thấy những bước tiến vững chắc trên thị trường quốc tế", ông Larry Hu nói.

Đại diện Amazon và Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công thương cũng công bố thiết lập quan hệ đối tác 3 năm cùng triển khai chương trình "Thương Hiệu Việt tăng trưởng Toàn Cầu" (V-Brands Go Global with Amazon). Hợp tác quan trọng này hướng tới mục tiêu chung trong việc tạo bệ phóng thành công cho các doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường thương mại điện tử toàn cầu.

Kéo dài từ 2025 đến 2027, chương trình đặt ra hai mục tiêu. Đầu tiên, cung cấp chương trình đào tạo toàn diện và chứng nhận xuất khẩu trực tuyến cho 1.000 doanh nghiệp Việt Nam, Đồng thời hỗ trợ 30 thương hiệu quốc gia tăng cường hiện diện quốc tế thông qua thương mại điện tử với Amazon.

"Đây là giai đoạn chuyển mình của thương mại số Việt Nam. Amazon Global Selling nhận thấy xuất khẩu qua thương mại điện tử đang trở thành một động lực quan trọng trong chiến lược thương mại quốc tế và phát triển thương hiệu của Việt Nam. Thông qua hợp tác với Cục Xúc tiến Thương mại (Vietrade), chúng tôi sẽ hỗ trợ doanh nghiệp tại các khu vực kinh tế đang phát triển đổi mới sản phẩm, chuyển đổi số hoạt động và vươn ra toàn cầu. Amazon nỗ lực cung cấp cho doanh nghiệp Việt Nam những công cụ và chuyên môn cần thiết để thành công với TMĐT toàn cầu", đại diện Amazon Global Selling khẳng định.