Doanh nghiệp là động lực chính để thúc đẩy phát triển công nghệ 5G

Nền kinh tế 130 tỷ USD

Dữ liệu từ nghiên cứu "Tận dụng 5G để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi do AI dẫn dắt tại ASEAN: Những bắt buộc, góc nhìn chính sách và khuyến nghị" của Trường Chính sách Công Lý Quang Diệu (LKYSPP, Singapore) chỉ ra, ASEAN đang đứng trước một cơ hội lớn, chỉ riêng công nghệ 5G đã được kỳ vọng đóng góp tới 130 tỷ USD cho nền kinh tế châu Á - Thái Bình Dương vào năm 2030.

Tuy nhiên, mức độ ứng dụng 5G vẫn còn chênh lệch lớn trong khu vực - từ 48,3% tại Singapore cho đến dưới 1% tại một số quốc gia thành viên ASEAN. Nếu không có hành động phối hợp kịp thời, những chênh lệch này có thể làm sâu sắc thêm khoảng cách số và làm suy yếu năng lực cạnh tranh khu vực, khiến ASEAN bị tụt lại phía sau trong cuộc đua chuyển đổi số toàn cầu.

"Sự hội tụ giữa 5G và AI chính là hạ tầng cho đổi mới sáng tạo, thúc đẩy các lĩnh vực như sản xuất thông minh, nông nghiệp chính xác, và giao thông tự hành. Nhưng ASEAN không thể chần chừ. Cánh cửa để khẳng định vai trò dẫn đầu khu vực trong kết nối thông minh đang nhanh chóng khép lại", Giáo sư Vũ Minh Khương từ LKYSPP chia sẻ.

Theo ông Khương, nghiên cứu dựa trên các cuộc phỏng vấn chuyên sâu và khảo sát với hơn 400 chuyên gia đến từ 8 quốc gia ASEAN, xác định 10 trụ cột cấp thiết nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi 5G-AI.

"Trọng tâm đầu tiên là thiết lập vai trò lãnh đạo số phối hợp để giải quyết tình trạng phân mảnh đang kìm hãm tốc độ tiến bộ khu vực. Các chính phủ cần nhìn nhận 5G như một hạ tầng chiến lược cho AI, chứ không đơn thuần là nâng cấp viễn thông, đồng thời cần khẩn trương thu hẹp khoảng cách kỹ năng đang cản trở doanh nghiệp áp dụng công nghệ", ông Khương cho biết.

Theo vị Giáo sư này, một số quốc gia không lựa chọn đi tiên phong, mà thay vào đó, sử dụng chiến lược hiệu quả và thông minh.

"Như Việt Nam, thay vì chạy đua để trở thành người tiên phong, quốc gia này đang áp dụng chiến lược "người đi sau thông minh", tận dụng chi phí cơ sở hạ tầng đang giảm, các tiêu chuẩn công nghệ tiên tiến và bài học kinh nghiệm từ những người đi đầu. Cách tiếp cận này cho phép họ triển khai 5G một cách tiết kiệm và hiệu quả hơn, đặc biệt là trong các lĩnh vực ưu tiên như khu công nghệ cao, cảng biển và khu công nghiệp", đại diện LKYSPP cho biết.

Doanh nghiệp là động lực thúc đẩy 5G

Ngoài ra, doanh nghiệp mới là động lực thực sự thúc đẩy phát triển kinh tế từ công nghệ 5G chứ không phải người tiêu dùng. Không giống như 4G, vốn tạo ra sự tăng trưởng bùng nổ trên thị trường tiêu dùng thông qua phát trực tuyến video và ứng dụng di động, các ứng dụng hấp dẫn nhất của 5G nằm ở lĩnh vực doanh nghiệp. Khảo sát chỉ ra rằng, tại ASEAN, nhà máy thông minh, hậu cần chính xác, chăm sóc sức khỏe từ xa và bảo trì dự đoán là những lĩnh vực có tác động lớn, nơi 5G, khi kết hợp với AI, mang lại tiềm năng chuyển đổi.

Nền tảng số cũng chính là điều thúc đẩy phát triển 5G. Nếu không có nền tảng số - chẳng hạn như cơ sở hạ tầng đám mây, kỹ năng số, hệ thống CNTT doanh nghiệp và sự sẵn sàng về mặt quy định - 5G có nguy cơ bị khai thác không hết tiềm năng. Các quốc gia ưu tiên chuyển đổi số (DX) sẽ có vị thế tốt hơn để mở rộng quy mô các hệ thống thông minh và ứng dụng AI.

Theo vị Giáo sư này, tính trung lập địa chính trị của ASEAN cũng là một tài sản chiến lược mới nổi.

"Trong một thế giới ngày càng bị chi phối bởi căng thẳng công nghệ từ các cường quốc, tính trung lập địa chính trị của ASEAN mang lại một giá trị độc đáo. Các quốc gia như Malaysia và Việt Nam đang thu hút đầu tư toàn cầu vào sản xuất chất bán dẫn, cơ sở hạ tầng viễn thông và đổi mới sáng tạo AI. Đồng thời, Singapore và Thái Lan đang định vị mình là trung tâm khu vực cho các dịch vụ AI và cơ sở hạ tầng kỹ thuật số tiên tiến", ông Khương phân tích.

Theo đại diện LKYSSP, mười yếu tố then chốt cho sự thành công của việc triển khai 5G, bao gồm khuôn khổ chính sách phối hợp, sự lãnh đạo của chính phủ, cải cách phổ tần, các trường hợp sử dụng của doanh nghiệp, truy cập không dây cố định, chiến lược hòa nhập kỹ thuật số, mức độ sẵn sàng về an ninh mạng, quan hệ đối tác toàn cầu và sự hài hòa khu vực. Những động lực này cùng nhau quyết định liệu 5G có thể phát triển vượt ra ngoài cơ sở hạ tầng để trở thành nền tảng cho tăng trưởng kinh tế dựa trên AI hay không.

Trọng tâm triển khai 5G đang chuyển từ cơ sở hạ tầng cơ bản sang các dịch vụ mang lại lợi ích kinh tế và xã hội có thể đo lường được. Việc triển khai 5G theo định hướng khuyến khích của Việt Nam, các sáng kiến logistics thông minh của Thái Lan và các cảng biển hỗ trợ 5G của Singapore cho thấy các quốc gia đang ưu tiên các ứng dụng giá trị gia tăng hơn là các chỉ số phủ sóng thô.