Đề xuất gói lãi suất 0% cho doanh nghiệp chuyển đổi số

Ngày 21/3, Thời báo Ngân hàng đã tổ chức Hội thảo Vốn ngân hàng góp phần thúc đẩy kinh tế tư nhân.

Chia sẻ thông tin tại Hội thảo, Phó Thống đốc Thường trực NHNN Đào Minh Tú cho biết, đến nay, với gần một triệu doanh nghiệp, khoảng 5 triệu hộ kinh doanh cá thể, khu vực kinh tế tư nhân hiện đóng góp gần 50% GDP, hơn 30% ngân sách nhà nước, tạo ra hơn 40 triệu việc làm, chiếm khoảng 85% tổng số lao động trong nền kinh tế, đóng góp gần 60% vốn đầu tư toàn xã hội.

Tuy nhiên, trong đó chủ yếu là doanh nghiệp có quy mô siêu nhỏ, nhỏ và vừa (chiếm đến 98%), sức cạnh tranh thấp, hiệu quả hoạt động còn hạn chế. Nhiều doanh nhân chưa có kỹ năng quản trị cao, tư duy kinh doanh vẫn thiếu tầm nhìn chiến lược dài hạn. Các doanh nghiệp lớn chỉ chiếm khoảng 2%, tập trung vào một số ngành chủ lực như sản xuất thép, ô tô, công nghệ cao,…

Phó Thống đốc cho biết, xác định phát triển kinh tế tư nhân là chiến lược, chính sách lâu dài của quốc gia, ngành Ngân hàng đã tích cực thực hiện đồng bộ các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng tín dụng nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho sản xuất kinh doanh của người dân, doanh nghiệp nói chung cũng như các doanh nghiệp tư nhân nói riêng.

Tính đến cuối năm 2024, dư nợ tín dụng đối với doanh nghiệp tư nhân tại các TCTD đạt khoảng gần 7 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 14,7% so với năm 2023, chiếm khoảng 44% dư nợ tín dụng nền kinh tế. Trong đó, có 100 TCTD phát sinh dư nợ tín dụng đối với DNNVV với tổng dư nợ đạt 2,74 triệu tỷ đồng, tăng 10,7% so với cuối năm 2023, chiếm 17,6% dư nợ nền kinh tế; có 208.992 DNNVV còn dư nợ.

Tuy nhiên, Phó Thống đốc Đào Minh Tú nhận định, mặc dù khu vực kinh tế tư nhân đã có sự phát triển mạnh mẽ nhưng các doanh nghiệp vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Phần lớn các doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa, hạn chế về tiềm lực tài chính và khả năng cạnh tranh. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến khả năng tiếp cận vốn của các doanh nghiệp tư nhân vẫn còn gặp nhiều khó khăn.

Chia sẻ thông tin tại hội thảo, ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) cho rằng, bản thân các ngân hàng thương mại cũng là một loại hình doanh nghiệp. Vì vậy, các ngân hàng cũng phải quản lý hoạt động của mình, đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn, cân đối thu - chi. Bản thân doanh nghiệp đi vay cũng phải đủ các điều kiện trả nợ thì ngân hàng mới có thể cho vay.

Trong thời gian tới, hiệp hội DNNVV mong muốn là cầu nối để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn ngân hàng. Doanh nghiệp có thể tập trung hồ sơ lại, đề xuất hiệp hội hỗ trợ kết nối ngân hàng để được cấp vốn.

Cùng với đó, ông Thân cũng đề xuất, để các ngân hàng có thể cho DNNVV vay với lãi suất thấp hơn thì cần giải quyết được chính sách cho các ngân hàng như sử dụng ngân sách để ngân hàng bù lãi suất, giảm rủi ro.

Đề xuất giải pháp hỗ trợ DNNVV chuyển đổi số

Trao đổi về khó khăn trong tiếp cận vốn của DNNVV, ông Nguyễn Kim Hùng, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Kim Nam cho biết, nhìn tổng thể có thể thấy, muốn có vốn hiện nay doanh nghiệp cũng chỉ biết đi vay từ ngân hàng hoặc sử dụng thị trường phi tài chính.

Vì vậy, sắp tới ông Hùng mong muốn có cơ chế cho vay hỗ trợ hoạt động đổi mới sáng tạo nhằm giúp doanh nghiệp tiếp cận nhanh hơn với khoa học công nghệ.

"Hiện nay chưa có ngân hàng nào ưu đã cho vay để hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, đầu tư vào nền tảng, AI. Vì vậy, cần có thể chế nhằm ưu tiên lượng vốn nhất định vào khoa học công nghệ, chuyển đổi số. Nếu không có ngân hàng hỗ trợ quá trình chuyển đổi khoa học công nghệ của doanh nghiệp có thể phải mất 10 năm nhưng nếu có sự đồng hành của ngân hàng thì thời gian sẽ rút ngắn được 1 nửa, thậm chí chỉ mất 2-3 năm", ông Hùng nói.

Cùng với đó, ông Hùng đề xuất nên có gói lãi suất ưu đãi với doanh nghiệp cho hoạt động chuyển đổi số với lãi suất chỉ 0%.

"Đã kích thích thì phải cho tiền để doanh nghiệp làm. Còn nếu vẫn để lãi suất trung - dài hạn 8-10%/năm thì rất khó hấp dẫn để đổi mới sáng tạo. Chúng tôi có thể bù bằng thuế thu nhập doanh nghiệp", vị này đề xuất.

Cuối cùng, đại diện Kim Nam mong muốn các ngân hàng nghiên cứu cho vay theo chuỗi cung ứng. Mong muốn NHNN là đầu mối để các doanh nghiệp đầu chuỗi có thể làm đại lý đứng ra làm việc với các NHTM sau đó cho vay lại doanh nghiệp trong chuỗi. Vì bản thân các doanh nghiệp đầu chuỗi đang sở hữu tài sản, nguồn vốn của doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ bằng cách chiếm dụng vốn. Cho vay như vậy sẽ không cần tài sản thế chấp mà thế chấp bằng dòng tiền, nguồn thu của doanh nghiệp.

Đánh giá cao đề xuất của ông Hùng, Phó Thống đốc Đào Minh Tú cho biết, đặt vấn đề cho vay phát triển đổi mới khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo thời điểm hiện tại là phù hợp với mục tiêu, yêu cầu trong Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị. Doanh nghiệp, ngân hàng nào chậm chuyển đổi trong cuộc đua đổi mới sáng tạo này sẽ thất bại. Tuy nhiên, đổi mới sáng tạo cần nguồn lực lớn. Vì vậy, chỉ dựa vào ngân hàng thôi là không đủ. Phó Thống đốc nhấn mạnh, cần sự vào cuộc của tất cả các đơn vị, bộ ngành và Chính phủ, ngành ngân hàng sẽ coi tín dụng cho đổi mới sáng tạo là lợi thế cạnh tranh.

Về lãi suất, Phó Thống đốc cho biết, hiện lãi suất Việt Nam đã thấp so với thế giới. Có thời điểm chính sách lãi suất của ngân hàng có hơi ngược so với các nước nhưng NHNN thấy hiệu quả, hài hòa. Tuy nhiên, để có lãi suất cho vay 0%, ở góc độ thương mại là rất khó, phải có bàn tay của nhà nước. Tuy nhiên, cơ chế như thế nào cần có tính toán cụ thể, tránh tình trạng như gói ưu đãi lãi suất 2% thời gian vừa qua không thể hiện được hiệu quả.