CSI 2026: Từ 'tuân thủ' sang 'kiến tạo giá trị'

Ngày 22/5, Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD), Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chính thức phát động Chương trình Đánh giá, Công bố Doanh nghiệp bền vững tại Việt Nam năm 2026. Đây là năm thứ 11 liên tiếp chương trình được triển khai nhằm ghi nhận, khuyến khích và biểu dương các doanh nghiệp thực hành kinh doanh bền vững tiêu biểu.

Theo Ban tổ chức, CSI 2026 sẽ lựa chọn 100 doanh nghiệp bền vững để vinh danh, trong đó có Top 10 doanh nghiệp bền vững lĩnh vực sản xuất và Top 10 doanh nghiệp bền vững lĩnh vực thương mại – dịch vụ. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý nhất không nằm ở số lượng doanh nghiệp được vinh danh, mà ở sự thay đổi về triết lý đánh giá doanh nghiệp bền vững.

Phát biểu tại lễ phát động, ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch VCCI, Chủ tịch VBCSD kiêm Phó Trưởng ban chỉ đạo Chương trình CSI 2026 cho biết, hành trình 11 năm của chương trình phản ánh sự kiên định của VCCI và VBCSD trong việc đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp thúc đẩy mô hình tăng trưởng bền vững tại Việt Nam.

Theo đó, CSI không còn đơn thuần là bộ tiêu chí phục vụ hoạt động đánh giá, mà đã dần trở thành công cụ quản trị doanh nghiệp theo chuẩn phát triển bền vững.

"Bộ chỉ số CSI hiện nay đã trở thành một bộ chỉ số quản trị công ty bền vững made-in Việt Nam tiêu biểu, vừa tiệm cận các thông lệ quốc tế, vừa phù hợp với điều kiện thực tiễn trong nước", ông Vinh nhấn mạnh.

Lãnh đạo VCCI cho biết, điểm xuyên suốt của chương trình năm nay là thúc đẩy doanh nghiệp chuyển dịch từ tư duy "tuân thủ" sang tư duy "kiến tạo giá trị dài hạn". Trong bối cảnh các yêu cầu về ESG, chuyển đổi xanh, giảm phát thải hay minh bạch chuỗi cung ứng ngày càng trở thành điều kiện tham gia thị trường toàn cầu, doanh nghiệp không thể chỉ "làm đủ" để đáp ứng quy định.

"Phát triển bền vững không còn là chi phí phát sinh mà là khoản đầu tư chiến lược để doanh nghiệp tăng khả năng thích ứng, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo dựng niềm tin với các bên liên quan", ông Vinh nói.

Tinh thần đó được cụ thể hóa ngay trong cấu trúc Bộ chỉ số CSI 2026. Điểm mới đáng chú ý nhất của CSI năm nay là việc bổ sung nội dung "Thực hiện cam kết phát triển bền vững" đối với nhóm doanh nghiệp vừa và lớn.

Nếu như trước đây nhiều doanh nghiệp chủ yếu công bố mục tiêu phát triển bền vững hoặc các tuyên bố ESG ở cấp định hướng, thì nay CSI yêu cầu doanh nghiệp phải cung cấp đầy đủ minh chứng về việc triển khai, kết quả thực hiện và tác động cụ thể. Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp sẽ phải chuyển từ "cam kết trên giấy" sang quản trị thực chất bằng dữ liệu, quy trình và kết quả kiểm chứng được.

Ông Nguyễn Thành Trung, Phụ trách chuyên môn CSI, Ban Thư ký VBCSD cho biết, Bộ chỉ số CSI 2026 dành cho doanh nghiệp vừa và lớn gồm 166 chỉ số chia thành 8 phần, trong đó có 97 chỉ số cơ bản mang tính tuân thủ pháp luật và 69 chỉ số nâng cao tập trung vào các sáng kiến thực tiễn.

Trong khi đó, bộ chỉ số dành cho doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ được thiết kế tinh gọn hơn với 105 chỉ số, trong đó nhóm chỉ số cơ bản chiếm tới 82%.

Theo ông Trung, việc duy trì phiên bản CSI riêng cho doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ là cách tiếp cận nhằm mở rộng cơ hội tham gia cho cộng đồng doanh nghiệp vốn còn hạn chế về nguồn lực nhưng ngày càng chịu áp lực phải đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững từ đối tác, chuỗi cung ứng và thị trường xuất khẩu.

"Chúng tôi cố gắng xây dựng bộ chỉ số theo nguyên tắc dễ hiểu, dễ áp dụng và phù hợp thực tiễn doanh nghiệp Việt Nam", ông Trung chia sẻ.

Một điểm khác được Ban tổ chức nhấn mạnh là cơ chế đánh giá độc lập và bảo mật thông tin doanh nghiệp. Quy trình chấm điểm CSI 2026 tiếp tục được thực hiện qua ba vòng, từ đánh giá hồ sơ, thẩm định thông qua cơ quan chức năng đến phê duyệt cuối cùng của Ban Chỉ đạo.

Tại sự kiện, nhiều doanh nghiệp cũng chia sẻ góc nhìn thực tiễn về áp lực chuyển đổi xanh và yêu cầu phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Ông Phạm Thiện, Phó Tổng giám đốc DKSH Việt Nam cho rằng, phát triển bền vững hiện không còn là hoạt động mang tính hình ảnh hay trách nhiệm xã hội đơn thuần, mà đã trở thành yếu tố bảo đảm tính liên tục trong hoạt động kinh doanh.

Theo ông Phạm Thiện, Bộ chỉ số CSI đang đóng vai trò như một công cụ quản trị hữu hiệu giúp doanh nghiệp hiện thực hóa các cam kết liên quan tới môi trường, chuỗi cung ứng, phát triển con người và tác động xã hội theo hướng minh bạch hơn.

Đáng chú ý, câu chuyện phát triển bền vững hiện cũng gắn chặt với khả năng tiếp cận vốn và tín dụng của doanh nghiệp. Đại diện Ban tổ chức cho biết xu hướng tài chính xanh đang phát triển mạnh, trong đó nhiều ngân hàng đã ưu tiên cấp tín dụng cho các dự án xanh, dự án tiết kiệm năng lượng hay doanh nghiệp đáp ứng tốt tiêu chí ESG.

Điều này đồng nghĩa, trong tương lai gần, năng lực quản trị bền vững có thể trở thành một trong những "tấm vé" quan trọng quyết định khả năng tiếp cận dòng vốn của doanh nghiệp.

Sau 10 kỳ tổ chức, CSI ghi nhận hơn 4.500 lượt doanh nghiệp trực tiếp tham gia và hơn 10.000 lượt doanh nghiệp sử dụng Bộ chỉ số CSI như công cụ tự đánh giá nội bộ. Riêng các doanh nghiệp thuộc Top 10 giai đoạn 2023–2025 đã tạo doanh thu gần 1,5 triệu tỷ đồng, đóng góp hơn 100 nghìn tỷ đồng cho ngân sách nhà nước và dành trên 1 nghìn tỷ đồng cho hoạt động an sinh xã hội.