Thuế quan Trump ảnh hưởng đến hàng triệu công nhân Trung Quốc

Goldman Sachs Group Inc. ước tính rằng có tới 20 triệu người — hoặc khoảng 3% lực lượng lao động của Trung Quốc — có thể phải chịu tác động từ việc áp thuế của ông Trump tới hàng xuất khẩu từ Trung Quốc sang Hoa Kỳ.

Một cuộc chia tách về kinh tế hoàn toàn sẽ làm xáo trộn lực lượng lao động vốn đã kiệt quệ do tình trạng cắt giảm lương và sa thải tràn lan ở nền kinh tế thứ 2 thế giới.

Bên cạnh triển vọng kinh doanh không chắc chắn, năng suất tăng lên từ việc Trung Quốc áp dụng trí tuệ nhân tạo và tự động hóa có thể đã góp phần làm chậm nhu cầu việc làm, mặc dù nền kinh tế Trung Quốc phục hồi liên tục trong những tháng đầu tiên của nhiệm kỳ Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump.

Với sự hỗ trợ của Chính phủ Trung Quốc, được bắt đầu triển khai từ cuối năm 2024, tăng trưởng kinh tế của nước này hầu như không chậm lại trong quý đầu tiên nhằm đạt được mục tiêu tăng trưởng trên 5% so với cùng kỳ năm trước.

Ngược lại, một thước đo về việc làm do QuantCube Technology có trụ sở tại Paris biên soạn cho thấy đã có sự sụt giảm giảm gần 30% về việc làm so với cùng kỳ năm ngoái trong hai tháng qua, dựa trên một tập dữ liệu theo dõi các bài đăng trực tuyến từ hơn 2.000 công ty.

Một chỉ số về các kế hoạch tuyển dụng trong tương lai đã giảm xuống mức thấp nhất trong sáu tháng vào tháng 3, theo kết quả của một cuộc thăm dò ý kiến ​​chủ yếu là các công ty tư nhân do Trường Kinh doanh Sau đại học Cheung Kong (CKGSB) khảo sát.

Chỉ số phụ về việc làm của chỉ số nhà quản lý mua hàng phi sản xuất của Trung Quốc cũng đang giảm.

Duncan Wrigley, nhà kinh tế trưởng về Trung Quốc tại Pantheon Macroeconomics cho biết: "Các biện pháp kích thích của quý IV vẫn chưa được chuyển hóa trên thị trường lao động. Các công ty muốn có triển vọng kinh tế chắc chắn hơn trước khi tăng cường tuyển dụng".

Theo ước tính của China Galaxy Securities vào năm 2023, xuất khẩu có tác động rất lớn đến việc làm, hỗ trợ khoảng 120 triệu việc làm trong ngành sản xuất và các dịch vụ liên quan. Con số này chiếm gần một phần năm tổng lực lượng lao động.

Thị trường lao động cũng chịu ảnh hưởng đáng kể từ hoạt động thương mại với Hoa Kỳ. Goldman Sachs dự đoán có khoảng 10 đến 20 triệu lao động có liên quan đến hoạt động xuất khẩu tại đây. Citigroup Inc. ước tính các chuyến hàng đến Hoa Kỳ có thể liên quan đến khoảng 9 triệu việc làm ở thành thị.

Thị trường việc làm suy yếu kinh niên là trở ngại lớn đối với chiến dịch phục hồi tiêu dùng, một ưu tiên của Trung Quốc khi nước này cố gắng tạo ra sự thay đổi trước cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài.

Theo bà Vương Tiểu Bình, Bộ trưởng Bộ Nhân lực và An sinh xã hội Trung Quốc, tình hình việc làm đang chịu áp lực từ những thách thức trong và ngoài nước trong lúc Trung Quốc đặt ra mục tiêu tăng thêm hơn 12 triệu việc làm tại thành thị vào năm 2025.

Trung Quốc vẫn gặp khó trong tạo việc làm mới ngay cả khi nền kinh tế tăng trưởng mạnh mẽ vào đầu năm 2025 sau khi kết thúc năm ngoái với tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong sáu quý.

Sự phục hồi trong tâm lý doanh nghiệp tư nhân đã tạo ra một động lực mới, đặc biệt là sau bước đột phá về AI của công ty khởi nghiệp trong nước DeepSeek và cuộc họp cấp cao của Chủ tịch Tập Cận Bình với các doanh nhân bao gồm cả Jack Ma.

Các doanh nghiệp báo cáo rằng sự tự tin gia tăng vào doanh số bán hàng và tài chính trong ba tháng đầu tiên, theo các chỉ số do CKGSB xây dựng dựa trên cuộc thăm dò của họ, trong đó tìm thấy mức lạc quan cao nhất trong gần hai năm.

Nền kinh tế tăng trưởng mạnh mẽ trong vài tháng đầu năm có thể đã thuyết phục Ngân hàng Trung ương Trung Quốc trì hoãn việc nới lỏng tiền tệ trong năm nay. Các quan chức vẫn chưa cắt giảm lãi suất hoặc giảm số tiền mặt mà các ngân hàng phải đưa vào dự trữ, mặc dù kỳ vọng đã tăng cao trong vài tháng qua.

Bằng chứng tiếp theo về sự phục hồi của nhu cầu đối với thiết bị hạng nặng, phản ánh nỗ lực của chính phủ nhằm tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng thông qua việc bán trái phiếu kỷ lục.

Doanh số bán máy đào của Trung Quốc tăng vọt 29% vào tháng 3 so với cùng kỳ năm ngoái, đây là mức tăng trưởng nhanh nhất trong tháng đó kể từ năm 2021. Phát hành nợ ròng của chính phủ tăng vọt lên 1,5 nghìn tỷ nhân dân tệ (206 tỷ USD) vào tháng 2, gần gấp ba lần số tiền huy động được trong cùng tháng năm 2024.

Các chỉ số do QuantCube biên soạn cho thấy đóng góp của xuất khẩu vào tăng trưởng kinh tế vẫn ổn định tính đến đầu tháng 4. Tiêu dùng tăng nhờ sự phục hồi trong chi tiêu liên quan đến nhà ở trong những tuần gần đây.

QuantCube, một nhà cung cấp dữ liệu thay thế, dựa trên ước tính tăng trưởng kinh tế của mình vào các số liệu thống kê tần suất cao như số liệu về giao thông, đơn đặt hàng mua sắm trực tuyến và dữ liệu vệ tinh.

Thanh-Long Huynh, Giám đốc điều hành kiêm đồng sáng lập của QuantCube cho biết: "Quý đầu tiên của năm 2025 đã tiếp tục đà tăng trưởng được thấy trong quý 4 trên tất cả các lĩnh vực".

Việc thúc đẩy tiêu dùng sẽ trở nên khó khăn hơn khi không có triển vọng lạc quan về việc làm. Để bù đắp cho cú sốc từ thuế quan toàn diện của Hoa Kỳ, Bắc Kinh cần tăng nhu cầu trong nước và giúp bù đắp cho sự mất mát của một thị trường đã hấp thụ 525 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc vào năm ngoái.

Bloomberg Economics ước tính rằng việc hạn chế các lô hàng của Trung Quốc sang Hoa Kỳ sẽ khiến 3% tổng sản phẩm quốc nội của nước này gặp rủi ro.

Goldman Sachs, một trong những ngân hàng toàn cầu đã cắt giảm dự báo tăng trưởng GDP của Trung Quốc, hiện dự báo mức tăng 4% vào năm 2025, giảm so với mức 4,5% trước đó.

Hoa Kỳ đã công bố vào cuối thứ Sáu tuần trước rằng họ miễn thuế điện thoại thông minh, máy tính và các thiết bị điện tử khác khỏi cái gọi là thuế quan đối ứng. Điều đó có thể mang lại một số hỗ trợ cho các nhà xuất khẩu Trung Quốc, vì việc loại trừ này bao gồm hơn 101 tỷ USD hàng hóa từ nước này.

Tuy nhiên, kỳ vọng đang tăng lên khi có tín hiệu các nhà hoạch định chính sách của Trung Quốc sẽ tung ra các biện pháp kích thích lớn hơn để giúp nền kinh tế đạt được mục tiêu chính thức là tăng trưởng khoảng 5% trong năm nay.

Trong khi các quan chức đã ra tín hiệu rằng họ đang chuyển hướng sang thúc đẩy tiêu dùng trong năm nay, các biện pháp cụ thể được ban hành cho đến nay vẫn còn hạn chế.

Do đó, lòng tin của các hộ gia đình vẫn chưa có dấu hiệu chuyển biến. Một chỉ số do Morning Consult Intelligence xây dựng cho thấy tâm lý người tiêu dùng suy yếu vào đầu năm 2025 so với năm ngoái, dựa trên khảo sát hàng ngày của công ty.

"Sự kết hợp giữa mức thuế quan rất cao của Hoa Kỳ, lượng xuất khẩu sang Hoa Kỳ giảm mạnh và nền kinh tế toàn cầu chậm lại dự kiến ​​sẽ tạo ra áp lực đáng kể lên nền kinh tế và thị trường lao động Trung Quốc", các nhà kinh tế của Goldman do Andrew Tilton đứng đầu cho biết trong một báo cáo.