Thúc đẩy hợp tác Việt Nam - Ấn Độ trong lĩnh vực kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi xanh

Ngày 24/12, Đại sứ quán Ấn Độ đã phối hợp với Bộ Công Thương tổ chức Đối thoại về hợp tác kinh doanh giữa Việt Nam - Ấn Độ.

Phát biểu khai mạc, ông Sandeep Arya, Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam cho biết, trong thời gian qua, thương mại Việt Nam và Ấn Độ đã có những bước tiến đáng kể.

Cụ thể, trong 10 năm vừa qua, thương mại 2 chiều tăng trưởng trung bình 11%/năm, hiện đã lên tới 14,3 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu của Ấn Độ sang Việt Nam tăng trung bình 7,2%/năm lên mức 5,9 tỷ USD và xuất khẩu của Việt Nam sang Ấn Độ tăng trung bình 14,8%, lên mức 8,4 tỷ USD. Xu hướng chung là tích cực.

Các sản phẩm chủ yếu Ấn Độ xuất khẩu sang Việt Nam gồm: Sản phẩm thực phẩm; linh kiện ô tô, thiết bị điện, máy móc; sản phẩm động vật; thép, nhôm và các sản phẩm từ thép & nhôm; dược phẩm và hóa chất; sản phẩm thủy sản.

Các mặt hàng lớn Việt Nam xuất khẩu sang Ấn Độ gồm: Điện tử (thiết bị, linh kiện, đèn LED...; thép, đồng và sản phẩm; pin mặt trời; hóa chất và nhựa; thiết bị điện, linh kiện, pin; cà phê, gia vị, cao su và giày dép.

Đầu tư từ Ấn Độ vào Việt Nam cũng tăng trưởng nhanh trong thời gian qua, năm 2024 đã đạt 2,2 tỷ USD, tăng trưởng trung bình 15,8% trong 10 năm trở lại đây. Các cuộc thảo luận tích cực đang diễn ra trong các lĩnh vực cơ sở hạ tầng, điện và các lĩnh vực khác.

Nhấn mạnh triển vọng thương mại, đầu tư giữa 2 nước trong thời gian tới, Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam cho biết, các ngành triển vọng gồm: nông nghiệp, hóa chất, điện, điện tử, đá quý & trang sức; liên kết chuỗi cung ứng may mặc, điện tử, ô tô; hợp tác trong các dự án cơ sở hạ tầng, môi trường, năng lượng tái tạo, quốc phòng; CNTT, phần mềm và dịch vụ kỹ thuật số; cùng các ngành công nghệ mới nổi.

Đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực mới, chuyển đổi xanh, số

Với kinh nghiệm nhiều năm xúc tiến thương mại, đầu tư Ấn Độ và Việt Nam, bà Nguyễn Thị Thu Hà, Tổng giám đốc Invest Global (trực thuộc Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài) cho biết, Việt Nam và Ấn Độ đã phát triển quan hệ hợp tác bền vững trong hơn 50 năm qua. Đặc biệt từ khi hai quốc gia nâng cấp quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện từ năm 2016, nhiều lĩnh vực mới được thúc đẩy, như: Năng lượng tái tạo, nông nghiệp bền vững, quản lý môi trường, trao đổi tín chỉ Carbon, đổi mới sáng tạo trong Công nghệ tài chính và thanh toán số.

Trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, Ấn Độ là một trong những quốc gia dẫn đầu thế giới về sản xuất năng lượng mặt trời, với các dự án lớn như Solar Park và International Solar Alliance (ISA). Trong khi đó, Việt Nam với tiềm năng lớn về năng lượng mặt trời và gió, khai thác chưa xứng với tiềm năng là cơ hội để hai quốc gia đầu tư, chuyển giao công nghệ và phát triển chuỗi cung ứng liên kết trong khu vực.

Trong lĩnh vực công nghệ xanh và chuyển giao công nghệ, bao gồm: công nghệ sinh học, khoa học vật liệu, phát triển đại dương, nghiên cứu về biển, dược phẩm và thiết bị y tế, phát triển công nghệ xanh,... Ấn Độ có thể chia sẻ kỹ thuật và công nghệ cho Việt Nam và Việt Nam có thể sản xuất, cung cấp cho nhiều quốc gia trong khu vực Đông Nam Á.

Về nông nghiệp bền vững, hai bên đã nhất trí mở cửa thị trường cho nho của Ấn Độ được xuất khẩu sang Việt Nam và bưởi của Việt Nam xuất khẩu sang Ấn Độ. Việt Nam và Ấn Độ đều là các quốc gia nông nghiệp lớn. Việc ứng dụng công nghệ xanh, như canh tác hữu cơ, tiết kiệm nước và sử dụng năng lượng tái tạo trong sản xuất nông nghiệp là lĩnh vực tiềm năng cho cả 2 nước.

Về quản lý chất thải và kinh tế tuần hoàn, Ấn Độ đã và đang triển khai nhiều sáng kiến đổi mới trong quản lý chất thải đô thị, với nhiều mô hình thành công có thể chia sẻ kinh nghiệm với Việt Nam. Ấn Độ đã phát triển các công nghệ tiên tiến để chuyển đổi rác thải thành năng lượng, đặc biệt là công nghệ sản xuất khí sinh học và nhiên liệu RDF. Việt Nam có thể học hỏi và áp dụng những công nghệ này để giải quyết vấn đề rác thải ngày càng gia tăng tại các đô thị lớn.

Về phát triển hạ tầng đô thị xanh, VinFast đã đầu tư nhà máy xe điện tích hợp đầu tiên tại Ấn Độ, tiên phong đầu tư vào thị trường giao thông xanh tại Ấn Độ, là thị trường ô tô lớn thứ ba thế giới, với quy mô 500 triệu USD, công suất dự kiến 150.000 xe/năm, tạo cơ hội việc làm cho khoảng 3.500 lao động.

Đại diện Invest Global cho biết, Chính phủ Việt Nam đang lên kế hoạch đầu tư các dự án xây dựng hạ tầng đường sắt tốc độ cao, đường sắt quốc gia và đường sắt đô thị trong giai đoạn 2025-2045 với Tổng mức đầu tư dự kiến lên đến 168 tỷ USD. Đây là thị trường đặc biệt tiềm năng với cho các Tập đoàn xây dựng hàng đầu của Ấn Độ.

Khuyến nghị chính sách thúc đẩy quan hệ thương mại, đầu tư của Ấn Độ và Việt Nam trong thời gian tới, bà Nguyễn Thị Thu Hà nhấn mạnh, hai chính phủ nên sớm ký kết các hiệp định hợp tác trong lĩnh vực năng lượng tái tạo; nông nghiệp bền vững; quản lý môi trường và trao đổi tín chỉ Carbon; đổi mới sáng tạo trong Công nghệ tài chính và thanh toán số và Hiệp định Thương mại tự do song phương Việt Nam - Ấn Độ - mở ra cơ hội hợp tác lâu dài, bền vững trong việc thúc đẩy nền kinh tế xanh, tạo ra lợi ích chung cho cả Việt Nam và Ấn Độ trong việc phát triển các dự án đầu tư, thương mại và môi trường.

Cơ hội hợp tác với Ấn Độ trong lĩnh vực ngân hàng

Chia sẻ về cơ hội hợp tác với Ấn Độ trong lĩnh vực ngân hàng, ông Nguyễn Thanh Sơn, Giám đốc Trung tâm Đào tạo Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho biết, hiện nay, Ấn Độ là 1 trong 8 đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam và là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam tại khu vực Nam Á, chiếm gần 80% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đến khu vực này.

Đồng thời, Việt Nam cũng là đối tác thương mại lớn thứ 17 trên thế giới và lớn thứ 4 trong khu vực ASEAN của Ấn Độ. Năm 2023, tổng kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và Ấn Độ đạt 14,36 tỷ USD - đây là con số xuất khẩu cao nhất của Việt Nam sang Ấn Độ trong 10 năm qua và hướng đến nỗ đưa kim ngạch thương mại song phương, hướng hai nước tới mục tiêu 20 tỷ USD trong thời gian tới.

Để tăng cường quan hệ hợp tác giữa các ngân hàng Việt Nam và Ấn Độ trong thời gian tới, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam nhận thấy một số hướng đi cần tập trung gồm: Thúc đẩy liên kết giữa các tổ chức tài chính, ngân hàng hai nước bằng cách xây dựng các cơ chế hợp tác cụ thể, như ký kết các thỏa thuận song phương trong thanh toán xuyên biên giới; cung cấp tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu và hỗ trợ các dự án đầu tư chung;

Đặc biệt, hai quốc gia cần chia sẻ những kinh nghiệm trong hoạt động dịch vụ ngân hàng, dịch vụ thanh toán điện tử, dịch vụ xúc tiến xuất khẩu/đầu tư, các chính sách để tăng khả năng tiếp cận vốn tín dụng của ngân hàng, ứng dụng công nghệ tài chính, thúc đẩy thanh toán; tích cực mở rộng hợp tác trên những lĩnh vực mới như chuyển đổi số, ứng phó với biến đổi khí hậu và chuyển đổi năng lượng, tăng trưởng xanh...;

Là một trong những quốc gia đi đầu về công nghệ tài chính (fintech), Ấn Độ có thể chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ, hợp tác với Việt Nam trong việc phát triển nền tảng ngân hàng số nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, từ dịch vụ thanh toán điện tử đến giải pháp quản lý tài chính thông minh, cập nhật những cải tiến về mặt công nghệ để nâng cao hiệu quả của hệ thống ngân hàng;

Cuối cùng, cần phát triển kết nối hệ thống thanh toán thông qua việc đẩy mạnh việc liên kết giữa các hệ thống thanh toán điện tử của Việt Nam và Ấn Độ, tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch xuyên biên giới.

Ông Nguyễn Thanh Sơn cho biết, trong thời gian gần đây, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cũng đã có một số buổi làm việc về hệ thống thanh toán nhanh trên thiết bị di động, mở ra tiềm năng hợp tác giữa Tập đoàn Thanh toán Quốc gia Ấn Độ (NCPI) và Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) trong thời gian tới.