Nông dân Hoa Kỳ và Canada đối mặt với giá phân bón tăng cao

Một số chi phí cho nông nghiệp đã tăng mạnh do căng thẳng thương mại giữa Hoa Kỳ và Canada.

Sau khi đe dọa áp thuế trong nhiều tháng, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã ban hành mức thuế 25% đối với hầu hết các sản phẩm của Canada vào thứ Ba trước khi tuyên bố hoãn một tháng đối với một số hàng hóa, bao gồm cả phân bón, vào hôm thứ Năm.

Canada cho biết vào thứ Năm rằng họ sẽ hoãn đợt thuế trả đũa thứ hai theo kế hoạch cho đến ngày 2 tháng 4.

Nhiều nông dân Hoa Kỳ cần bổ sung kali vào đất của họ, vì vậy họ sử dụng phân kali - phần lớn có nguồn gốc từ tỉnh Saskatchewan của Canada. Ngược lại, nông dân Canada thường cần bổ sung phốt pho vào đất của họ, vì vậy họ mua phốt phát, phần lớn có nguồn gốc từ Florida.

Người nông dân Saskatchewan Scott Hepworth, người đã phải trả giá cao cho phân bón phosphate của Hoa Kỳ mà ông sử dụng để giúp các cánh đồng cải dầu và lúa mì của mình phát triển mạnh, hiện lo ngại giá có thể tăng cao hơn nữa do chiến tranh thương mại.

"Khi nào thì điều này sẽ kết thúc? Tình hình sẽ tồi tệ đến mức nào?", Hepworth nói khi ông tụ họp với những người nông dân khác tại Hội nghị cây trồng Canada vào ngày 5 tháng 3.

Phân bón là chi phí đầu vào lớn nhất của hầu hết nông dân. Năm 2024, Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ ước tính rằng 22% tổng chi phí sản xuất ngô đến từ phân bón, bao gồm cả chi phí nhân công, máy móc và chi phí chung.

Giá kali đã tăng từ 303 USD một tấn vào ngày 3/1 lên 348 USD vào ngày 28/2 trước khi áp dụng thuế quan.

Nhà phân tích phân bón Josh Linville của StoneX cho biết: "Có những lý do cơ bản mạnh mẽ khiến giá kali tăng, nhưng chính nỗi sợ thuế quan là nguyên nhân chính".

Giá phốt phát khó ước tính hơn nhưng cũng đã tăng vọt, các nhà phân tích cho biết, kể từ khi các cơn bão tấn công các mỏ và cơ sở sản xuất sản phẩm này ở Florida.

Giá phân bón ở Canada có thể còn tăng nếu Canada áp dụng thêm thuế trả đũa.

Hóa đơn đắt đỏ

Hoa Kỳ nhập khẩu 90% lượng kali mà nông dân sử dụng, trong đó 80% lượng nhập khẩu đó đến từ Canada lân cận và không thể thay thế bằng sản xuất trong nước.

"Việc áp dụng toàn bộ mức thuế 25% có thể làm tăng giá hơn 100 USD một tấn đối với nguồn cung (kali) có nguồn gốc từ Canada", một phân tích ngày 4 tháng 2 của một nhóm từ Đại học Illinois và Đại học Bang Ohio cho biết.

Nông dân chỉ kiếm được tiền từ sự chênh lệch giữa số tiền họ trả để trồng một vụ mùa và số tiền họ có thể bán được, vì vậy việc tăng chi phí thêm 100 USD/ tấn sẽ ảnh hưởng lớn đến thu nhập của nông dân.

Mặc dù Canada không phải là nhà cung cấp kali duy nhất cho Hoa Kỳ, nhưng đây là nhà cung cấp gần nhất. Nga và Belarus là những nhà cung cấp phân bón lớn khác, nhưng họ đã bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến ở Ukraine, với lệnh trừng phạt và lệnh cấm cảng làm tổn hại đến khả năng xuất khẩu sản phẩm của các nước này.

Canada nhập khẩu phốt phát từ Hoa Kỳ, trong khi các nguồn khác như Morocco lại xa xôi và khó tiếp nhận sản phẩm. Nếu Canada áp thuế đối với phốt phát của Hoa Kỳ, điều đó sẽ làm tăng giá cho các nhà nhập khẩu và nông dân Canada.

Một số nhà phân tích cho biết các công ty phân bón từ Canada đã nhanh chóng cung cấp kali cho các nhà bán buôn của Hoa Kỳ trước khi áp thuế, vì vậy nông dân Hoa Kỳ sẽ có đủ nguồn cung để trồng trọt vào đầu mùa xuân. Nhưng họ sẽ phải trả cho các nhà bán lẻ mức giá cao hơn.

"Ngành phân bón đã biết điều này sẽ xảy ra kể từ tháng 11, vì vậy họ đã chuẩn bị sẵn sàng và bây giờ họ chỉ đang chuẩn bị để xem điều này diễn ra như thế nào", nhà phân tích Mark Milam của ICIS, một công ty phân tích hàng hóa, cho biết.

Một giám đốc điều hành của một công ty phân bón đã cảnh báo rằng nông dân Hoa Kỳ nên chuẩn bị cho việc giá phân bón tăng vọt tới 25%.

"Chúng tôi tin rằng chi phí thuế quan sẽ được chuyển sang cho người nông dân Hoa Kỳ", Ken Seitz, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của Nutrien phát biểu tại Hội nghị kim loại, khai khoáng và khoáng sản quan trọng toàn cầu của BMO vào ngày 25 tháng 2.