Nghệ An và giấc mơ du lịch 4 mùa: Đánh thức hệ sinh thái du lịch quanh năm

Sau nhiều năm tăng trưởng mạnh về lượng khách, du lịch Nghệ An đang bước vào giai đoạn đòi hỏi sự chuyển đổi sâu hơn về chất lượng phát triển. Nếu trước đây mục tiêu chủ yếu là gia tăng lượng khách và khai thác lợi thế biển mùa hè, thì nay bài toán lớn hơn là làm sao để du lịch có thể vận hành quanh năm, kéo dài thời gian lưu trú và nâng mức chi tiêu của du khách.

Trong bối cảnh cạnh tranh điểm đến ngày càng gay gắt, "du lịch 4 mùa" không chỉ là một chiến lược phát triển ngành, mà còn là kỳ vọng tái định vị hình ảnh xứ Nghệ trên bản đồ du lịch quốc gia và quốc tế.

Xung quanh câu chuyện này, Nhadautu.vn đã có cuộc trao đổi với ông Trần Xuân Cường, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An.

Thiếu sản phẩm đủ sức giữ chân du khách

Nghệ An đang đối mặt với tình trạng du lịch mang tính mùa vụ khá rõ nét, theo ông, đâu là "nút thắt” lớn nhất khiến du lịch Nghệ An chưa thể vận hành quanh năm?

Ông Trần Xuân Cường: "Nút thắt" lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở yếu tố thời tiết hay đặc điểm tài nguyên, mà cốt lõi là hệ sản phẩm du lịch chưa thực sự đa dạng, thiếu những sản phẩm đủ sức giữ chân du khách ngoài mùa cao điểm.

Trong nhiều năm, du lịch Nghệ An vẫn phụ thuộc khá lớn vào du lịch biển, đặc biệt tập trung ở Cửa Lò vào mùa hè. Trong khi đó, các dòng sản phẩm có khả năng khai thác quanh năm như du lịch văn hóa, sinh thái, nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, MICE, du lịch cộng đồng hay trải nghiệm đêm vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng.

Bên cạnh đó, Nghệ An hiện vẫn thiếu những khu nghỉ dưỡng quy mô lớn, đẳng cấp cao để phục vụ phân khúc khách có mức chi tiêu lớn. Ngoài Tổ hợp vui chơi giải trí VinWonders Cửa Hội, địa phương chưa có thêm nhiều dự án đủ sức tạo lực kéo mạnh cho thị trường.

Một vấn đề khác là hệ sinh thái dịch vụ phục vụ du lịch 4 mùa còn thiếu đồng bộ. Các hoạt động vui chơi giải trí, mua sắm, sự kiện văn hóa – âm nhạc quy mô lớn chưa đủ sức tạo động lực để du khách lưu trú dài ngày và quay trở lại nhiều lần.

Ngoài ra, Nghệ An cũng chưa có nhiều festival, lễ hội hay sự kiện được tổ chức xuyên suốt theo mùa như một số địa phương du lịch mạnh khác. Đây là yếu tố rất quan trọng để duy trì dòng khách ổn định quanh năm.

Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển du lịch 4 mùa, Nghệ An sẽ tập trung vào những dòng sản phẩm chủ lực nào?

Ông Trần Xuân Cường: Nghệ An xác định phát triển du lịch 4 mùa theo hướng đa trải nghiệm, đa phân khúc và vận hành quanh năm.

Trước hết là du lịch văn hóa – lịch sử gắn với quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh, hệ thống di tích lịch sử, dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh và các giá trị văn hóa bản địa xứ Nghệ. Đây là dòng sản phẩm có tính bền vững cao, ít phụ thuộc thời tiết và có thể khai thác quanh năm. Hiện ngành đang triển khai các sản phẩm mới như chương trình "Thắp sáng Làng Sen", show diễn đêm tại Khu Di tích Kim Liên nhằm gia tăng trải nghiệm cho du khách.

Bên cạnh đó là du lịch sinh thái – cộng đồng miền Tây Nghệ An, đặc biệt tại Vườn quốc gia Pù Mát và Khu dự trữ sinh quyển thế giới miền Tây Nghệ An. Đây là không gian giàu tiềm năng để phát triển các sản phẩm trekking, nghỉ dưỡng sinh thái, du lịch xanh, chữa lành và trải nghiệm văn hóa cộng đồng.

Nghệ An cũng định hướng phát triển mạnh du lịch golf và MICE. Hiện địa phương đã có sân golf Cửa Lò, sân golf Mường Thanh Diễn Lâm cùng hệ thống khách sạn 4–5 sao có thể đáp ứng nhu cầu du lịch hội nghị, hội thảo.

Trong thời gian tới, ngành sẽ phối hợp với địa phương phát triển thêm các dịch vụ kinh tế đêm như bar bãi biển, pub rooftop, không gian giải trí về đêm nhằm kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách.

Ngoài ra, các sản phẩm du lịch nông nghiệp, trải nghiệm nông thôn tại đồi chè, trang trại sinh thái hay mùa hoa hướng dương Nghĩa Đàn cũng sẽ được khai thác mạnh hơn để hút khách vào mùa thu – đông.

Điểm khác biệt của Nghệ An là khả năng kết nối đa dạng trải nghiệm trong cùng một hành trình. Du khách có thể về nguồn tại Kim Liên, khám phá dân ca Ví, Giặm, trải nghiệm sinh thái miền Tây rồi nghỉ dưỡng biển chỉ trong một chuyến đi. Đây là lợi thế mà không nhiều địa phương có được.

Hình thành hệ sinh thái liên kết thay vì phát triển riêng lẻ

Theo ông, vai trò của doanh nghiệp và liên kết vùng sẽ được phát huy như thế nào trong việc kích cầu mùa thấp điểm?

Ông Trần Xuân Cường: Nghệ An xác định doanh nghiệp và liên kết vùng là hai yếu tố then chốt để phát triển du lịch quanh năm.

Về phía doanh nghiệp, tỉnh khuyến khích các đơn vị lữ hành, lưu trú, vận chuyển và khu điểm du lịch liên kết xây dựng chuỗi sản phẩm đồng bộ với chính sách giá linh hoạt vào mùa thấp điểm như combo nghỉ dưỡng, tour cuối tuần, ưu đãi MICE, golf, wellness hay du lịch cộng đồng.

Mục tiêu không còn là cạnh tranh riêng lẻ, mà là cùng nhau xây dựng sản phẩm để kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng lượng khách quanh năm.

Đối với liên kết vùng Bắc Trung Bộ, Nghệ An sẽ tiếp tục phối hợp với Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Quảng Trị… để hình thành các tuyến du lịch liên vùng như tuyến biển Bắc Trung Bộ, tuyến di sản – văn hóa, tuyến sinh thái – cộng đồng, caravan và golf.

Đồng thời, địa phương cũng nghiên cứu triển khai các chương trình kích cầu chung theo chủ đề, với chính sách giá ưu đãi nhằm tăng sức hấp dẫn cho du lịch mùa thấp điểm.

Ngoài ra, tỉnh sẽ đẩy mạnh khảo sát, truyền thông, quảng bá và giới thiệu các gói sản phẩm kích cầu ngoài mùa cao điểm để mở rộng thị trường khách.

Mục tiêu cuối cùng không chỉ là tăng lượng khách, mà là từng bước xây dựng Nghệ An trở thành điểm đến có khả năng vận hành du lịch 4 mùa, với sản phẩm đủ sức cạnh tranh, hạ tầng ngày càng hiện đại và môi trường đầu tư hấp dẫn đối với các doanh nghiệp lớn trong và ngoài nước

Về phía chính quyền, Nghệ An sẽ có những cơ chế gì để thu hút đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển du lịch 4 mùa?

Ông Trần Xuân Cường: Tỉnh đang tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, đơn giản hóa thủ tục hành chính và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch.

Nghệ An cũng nghiên cứu điều chỉnh các cơ chế ưu đãi về thuế, đất đai, hạ tầng kết nối; đồng thời đẩy mạnh hợp tác công – tư để thu hút các nhà đầu tư chiến lược, các dự án quy mô lớn có khả năng tạo động lực phát triển mới cho ngành du lịch.

Song song với đó, tỉnh khuyến khích doanh nghiệp nhỏ, người dân và cộng đồng địa phương cùng tham gia chuỗi giá trị du lịch nhằm phát triển du lịch theo hướng bền vững.

Trong năm 2026, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang tập trung tham mưu ban hành Nghị quyết về chính sách hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng giai đoạn 2026–2030, hướng tới khai thác hiệu quả tiềm năng bản địa và tạo sinh kế bền vững cho người dân miền Tây.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp du lịch, tỉnh sẽ tăng cường các chương trình đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng dịch vụ và hỗ trợ xây dựng sản phẩm mới phù hợp với xu hướng du lịch xanh, du lịch trải nghiệm và nghỉ dưỡng chất lượng cao.

Ngoài ra, Nghệ An cũng định hướng tăng cường tổ chức các sự kiện văn hóa, thể thao, festival và hội nghị quy mô lớn để tạo dòng khách quanh năm, qua đó kích thích đầu tư vào hệ sinh thái dịch vụ du lịch.

"Mục tiêu cuối cùng không chỉ là tăng lượng khách, mà là từng bước xây dựng Nghệ An trở thành điểm đến có khả năng vận hành du lịch 4 mùa, với sản phẩm đủ sức cạnh tranh, hạ tầng ngày càng hiện đại và môi trường đầu tư hấp dẫn đối với các doanh nghiệp lớn trong và ngoài nước", ông Trần Xuân Cường nhấn mạnh.

Khép lại loạt bài "Nghệ An và giấc mơ du lịch 4 mùa", có thể thấy bài toán lớn nhất của du lịch xứ Nghệ không còn nằm ở việc "có gì để làm", mà là làm thế nào để kết nối các tiềm năng rời rạc thành một hệ sinh thái đủ sức vận hành quanh năm.

Từ biển Cửa Lò đến miền Tây đại ngàn, từ di sản Ví, Giặm đến những không gian nghỉ dưỡng, golf, chữa lành hay du lịch cộng đồng, Nghệ An đang đứng trước cơ hội tái định vị mình như một trung tâm du lịch mới của Bắc Trung Bộ.

Hành trình ấy chắc chắn không thể hoàn thành trong một sớm một chiều. Nhưng khi hạ tầng dần hoàn thiện, sản phẩm được làm mới, liên kết vùng được mở rộng và những "nút thắt" về mùa vụ từng bước được tháo gỡ, "giấc mơ du lịch 4 mùa" của Nghệ An có lẽ không còn là kỳ vọng xa vời, mà đang dần hiện hữu rõ nét hơn trên bản đồ du lịch Việt Nam.