HoREA: Thủ tục làm nhà ở xã hội giảm hơn 1.000 ngày

Nội dung được ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP.HCM (HoREA) vừa mới chia sẻ tại Tọa đàm "Đột phá để phát triển nhà ở xã hội" do Cổng TTĐT Chính phủ tổ chức.

Phát biểu tại tọa đàm, ông Châu bày tỏ sự ấn tượng với tỉnh Bắc Giang, khi tỉnh này đã thực hiện phát triển nhà ở xã hội (NOXH) với kết quả rất ấn tượng, làm được 29.000 căn, trong khi tại TP.HCM chỉ làm được có 6.000 căn trong giai đoạn 2021-2024.

Ông Châu cho biết, Nghị quyết 201 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế đặc thù phát triển NOXH là cơ hội tốt để hiện thực hóa mục tiêu phát triển ít nhất 1 triệu căn NOXH giai đoạn 2021-2030.

Trong giai đoạn 2021-2024, cả nước mới thực hiện được hơn 10% chỉ tiêu phát triển ít nhất 1 triệu căn NOXH. Đối với TP.HCM, nếu theo chỉ tiêu mà Thủ tướng vừa giao bổ sung là phải thực hiện 100.000 căn NOXH thì thành phố thực hiện giai đoạn 2021-2024 mới hơn 6.000 căn, tương đương hơn 6%. Như vậy, nếu theo cơ chế cũ thì thành phố không thực thi được.

"Phải coi NOXH là một dự án góp phần phát triển kinh tế xã hội của địa phương, của cả nước. Đây là đầu tư vào con người, đầu tư để người lao động, người thu nhập thấp đô thị không ai bị bỏ lại phía sau", ông nói.

Bình luận về cơ chế chính sách đặc thù trong Nghị quyết 201, ông Châu nhận thấy có 2 nhóm cơ chế chính sách nổi bật.

Thứ nhất là quyết định thành lập Quỹ phát triển nhà ở quốc gia. Quỹ này thể chế hóa chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về phát triển nhà giá rẻ tại các đô thị. Đây là một chỉ đạo chiến lược và đã được thể chế hóa. Thứ hai cơ chế đặc thù vượt trội, đột phá. Nổi bật là đổi mới triệt để quy trình thủ tục đầu tư xây dựng dự án NOXH; cơ chế chấp thuận chủ trương đầu tư không thông qua đấu thầu; dự án nếu áp dụng thiết kế mẫu, thiết kế điển hình thì miễn giấy phép xây dựng…

"Như Thủ tướng đã nói và Bộ Xây dựng vừa rồi đã đúc kết lại là sẽ giảm được 350 ngày làm thủ tục NOXH. Đây là đang tính theo thời gian trong các quy định của Nhà nước, nhưng thực tiễn chúng tôi thấy rút ngắn được hơn 1.000 ngày, tức không dưới 3 năm làm thủ tục NOXH", ông Châu cho hay.

Lãi suất vay mua nhà ở xã hội vẫn quá cao

Chia sẻ thêm về quá trình phát triển NOXH tại TP.HCM, ông Châu cho rằng, thành phố bị vướng ngay từ thủ tục đầu tiên là thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư. Nghị quyết 201 đã cắt giảm rất nhiều thủ tục, đặc biệt là thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư. Bên cạnh đó, thủ tục chấp thuận nhà đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư 2020, thành phố cũng gặp vướng mắc. Bởi vì quy định phải phù hợp với quy hoạch chi tiết, phù hợp với quy hoạch phân khu 1/2000.

"Đã tắc khâu này là tắc khâu tiếp theo. Khi duyệt quy hoạch 1/500, chúng tôi lại bị tắc ở quy định phải phù hợp với quy mô dân số. Ví dụ, 1 ha nhà ở thương mại được 1.000 căn, nhà ở thương mại tối thiểu là 25 m2, tối đa có thể là 200-300 m2. Nhưng dự án NOXH chỉ có căn 1 PN và căn 2 PN, tức là tối thiểu 25 m2, tối đa 70 m2. Như vậy, trên cùng 1 ha, nếu làm dự án nhà ở thương mại được 1.000 căn thì dự án NOXH phải lên đến 1.500-1.600 căn. Nhưng, như vậy vượt trần dân số, mà vượt trần dân số thì không điều chỉnh được quy hoạch phân khu 1/2.000, không duyệt được 1/500", ông Châu dẫn chứng.

Theo ông Châu, việc quy định chủ đầu tư dự án NOXH được quyết định giá bán NOXH theo các tiêu chí quy định của Luật Nhà ở, Nghị định 100 của Chính phủ sẽ rất tuyệt vời, nhất là khi quyết toán mà ký hợp đồng với khách hàng.

Ví dụ căn nhà giá 300 triệu đồng, khi quyết toán căn nhà đó lên tới 350 triệu thì chủ đầu tư không được thu thêm 50 triệu chênh lệch. Nhưng nếu sau khi quyết toán, căn nhà đó chỉ có giá 250 triệu thì chủ đầu tư phải trả lại 50 triệu cho người mua.

"Nghị quyết 201 có các quy định chuyển tiếp rất sát thực tế. Giải đáp, tháo gỡ được nhiều vướng mắc thực tiễn mà nhiều nghị quyết, nhiều văn bản quy phạm pháp luật trước đây ít quan tâm giải quyết, xử lý chuyển tiếp nên doanh nghiệp rất vui", ông bày tỏ.

Ông Châu đánh giá, với những cơ chế, chính sách đặc thù như vậy thì doanh nghiệp phải xóa bỏ những nghi ngại của người dân về chất lượng NOXH không được tốt, đảm bảo giá thành. Do đó, kiến nghị Bộ Xây dựng tăng cường hậu kiểm để đảm bảo chủ đầu tư phải chính trực, nhân văn, làm dự án với tất cả tấm lòng vì người dân, vì đối tượng được hưởng chính sách.

Dù đã có những chính sách đặc thù, song Chủ tịch HoREA nhận định, có hai khó khăn lớn nhất hiện nay đó là quỹ đất và lãi suất cho vay đối với chủ đầu tư, người dân.

"Chủ đầu tư chưa được vay ưu đãi tại Ngân hàng Chính sách xã hội mà nghị quyết cũng chưa điều chỉnh được. Luật Nhà ở có cho vay nhưng chưa thực thi được. Vì vậy, phải làm sao cho người mua NOXH được vay với lãi suất 4,8% như trước, chứ 6,6% là quá cao và được vay trong vòng 25 năm", ông Châu nhấn mạnh.